Mωρά κατά παραγγελία

Ένα βήμα πιο κοντά στην εποχή των «μωρών κατά παραγγελία» έκανε η
ανθρωπότητα. Αιτία, μια νέα ιατρική εξέταση που θα επιτρέπει στις γυναίκες με
υψηλό γενετικό κίνδυνο καρκίνου του μαστού να επιλέγουν το έμβρυο που θα
κυοφορήσουν, ώστε να είναι βέβαιες πως η ασθένεια δεν θα μεταδοθεί στη
θυγατέρα τους.

Όπως πληροφορήθηκαν οι «Times», δύο κλινικές του Λονδίνου πρόκειται να
ζητήσουν σύντομα άδεια από την αρμόδια αρχή να ελέγχουν τα έμβρυα που
γονιμοποιούνται τεχνητά για δύο γονίδια, τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο
εκδήλωσης καρκίνου του μαστού έως και κατά 80%.

H μία από αυτές, μάλιστα, προτείνει παράλληλα τον έλεγχο των εμβρύων και για
τα γονίδια που προκαλούν καρκίνο του παχέος εντέρου. H διαδικασία αυτή θα
διασφαλίζει την εμφύτευση στη μήτρα της μητέρας μόνο των «υγιών» εμβρύων
-εκείνων που δεν φέρουν τα ελαττωματικά γονίδια.

Οι εφαρμογές

H εξέταση, η οποία αξιοποιεί τόσο την τεχνητή γονιμοποίηση όσο και τη γενετική
διάγνωση προ της εμφύτευσης (PGD), έχει θεωρητικά τη δυνατότητα να εξαλείψει
τον κληρονομικό καρκίνο του μαστού που προκαλούν τα γονίδια BRCA1 και BRCA2,
τα οποία ευθύνονται για περίπου ένα στα 20 κρούσματα.

Έχει επίσης τη δυνατότητα να προστατεύσει τα παιδιά από πολλές ακόμα ασθένειες
που δεν εκδηλώνονται πριν από τη μέση ή και την τρίτη ηλικία. Οι πιθανές
εφαρμογές της, ωστόσο, επαναφέρουν αναπόφευκτα στην επικαιρότητα το
αμφιλεγόμενο θέμα της «επιλογής» των εμβρύων: αρκετοί ειδικοί στη βιοηθική
υποστηρίζουν πως θα εντείνουν τον πειρασμό των «μωρών κατά παραγγελία», με
βάση πλέον κοινωνικά επιθυμητά χαρακτηριστικά, όπως είναι η ομορφιά ή η
ευφυΐα.

Ενστάσεις, ωστόσο, υπάρχουν ακόμα και όσον αφορά τη συγκεκριμένη χρήση της
τεχνικής: Δεν αναπτύσσουν αυτόματα καρκίνο του μαστού όλες οι γυναίκες που
κληρονομούν κάποιο γονίδιο BRCA. Ακόμα και εκείνες που εκδηλώνουν την
ασθένεια, παραμένουν συνήθως υγιείς έως την τέταρτη δεκαετία της ζωής τους.
Και όσες γνωρίζουν πως φέρουν τα γονίδια, μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο
κατά 90% μέσω μιας προληπτικής μαστεκτομής.

Οι διαφωνίες

Δεν είναι λίγοι λοιπόν αυτοί που υποστηρίζουν πως η χρήση της PGD θα στερήσει
από χιλιάδες έμβρυα την ευκαιρία μιας υγιούς ζωής για αρκετές δεκαετίες.

Επιπλέον, χάρη στην πρόοδο της ιατρικής επιστήμης, έως ότου φτάσουν τα έμβρυα
αυτά στην ηλικία όπου κινδυνεύουν να εκδηλώσουν καρκίνο του μαστού, πιθανώς να
έχει βρεθεί και η θεραπεία της νόσου.

Όπως λέει χαρακτηριστικά η Ζοζεφίν Κινταβάλ, από την ομάδα πίεσης Σχόλιο για
την Αναπαραγωγική Ηθική, «αυτό που κάνουμε εδώ είναι να απομακρυνόμαστε από
την έννοια της θεραπείας και να προσεγγίζουμε την έννοια της εξάλειψης των
ασθενών».

© The Times, 2004

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη