Ο Διόνυσος είναι εδώ

«Νέσος και Δηιάνειρα» (1920), ένα από τα πολλά σκίτσα του Πικάσο που εκτίθενται στην Άνδρο και φανερώνουν τη βαθιά σχέση του καλλιτέχνη με τον ελληνικό κόσμο

Το δυνατό τοπίο της Άνδρου, ο «τρελός» της αέρας, ταιριάζει με τον ατίθασο
Πάμπλο Πικάσο (1889 – 1973). Το φλογερό μεσογειακό του ταμπεραμέντο, την
αχαλίνωτη φαντασία του, όπου κατοικούσαν τραγοπόδαροι φαύνοι και μινώταυροι,
άλογα σε ελεύθερο καλπασμό, τορνευτές γυμνές γυναίκες με το σταμνί της ζωής
στον ώμο και κλασική κατατομή, τραχείς ορεσίβοι βοσκοί με το ζώο που
ξεστράτισε απ’ το κοπάδι στα χέρια. Έργα όλ’ αυτά του μεγαλύτερου καλλιτέχνη
του 20ού αιώνα, που αποφάσισαν ν’ αφήσουν την πλήξη του Μουσείου Πικάσο στο
Παρίσι και να έρθουνε για μακρές καλοκαιρινές διακοπές στην Ελλάδα των
Ολυμπιακών Αγώνων.

Τα έργα – 118 γλυπτά, 10 μεγάλοι πίνακες με λάδι, πολλές δεκάδες σχέδια, μια
εικοσάδα χαρακτικές, κεραμικά γλυπτά και εκδόσεις – αφέθηκαν στη φιλοξενία του
λευκού κτιρίου με την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, τις αυλές και τις ανοιχτές
ταράτσες του Μουσείου Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στην Άνδρο.

Συνοδός στο ταξίδι, ο διευθυντής του Μουσείο Πικάσο, Ζαν Κλερ, ενώ επί της
υποδοχής από ελληνικής πλευράς ήταν ο διευθυντής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης
Άνδρου, Κυριάκος Κουτσομάλλης.

Ήταν ένα ταξίδι σαν νόστος, αφού η γενέτειρα του Πικάσο, η Μάλαγα, απέναντι
από το Γιβραλτάρ, έχει κάτι από το ανακάτεμα της άλμης με τη φλόγα που νιώθεις
όταν βρίσκεσαι στην Άνδρο. Κατέληξε στη δημιουργία μιας έκθεσης διονυσιακής,
που άνοιξε επίσημα το Σάββατο, με συνδιοργανωτή την Πολιτιστική Ολυμπιάδα.

«Ο άνδρας με το πρόβατο». Γλυπτό του 1943 από τη σειρά «Πόλεμος και ειρήνη» που θυμίζει έντονα τον αρχαιοελληνικό «μοσχοφόρο», αλλά και τον Χριστό καλό ποιμένα. Το μεγάλο μπρούντζινο γλυπτό κυριαρχεί στην έκθεση

Γιατί, τι άλλο είναι ο Πικάσο, ο Ανδαλουσιανός καλλιτέχνης, αν όχι μια
σύγχρονη ενσάρκωση του Διονύσου του γόνιμου και ερωτικού δημιουργού που
αρέσκεται να προκαλεί ανατροπές, να γίνεται σκληρός απέναντι στο δεσποτικό
πνεύμα της δύναμης που αποδιοργανώνει και συντρίβει τους κατεστημένους
θεσμούς, ενώ δείχνει συμπάθεια και επιείκεια για τα πλάσματα της φύσης και
τους απλούς ανθρώπους και ημερεύει μόνο δίπλα στη θάλασσα, τη Μεσόγειο, με
συντροφιά τη δική του Αριάδνη. Ας σημειώσουμε ότι σύμβολο του Διονύσου και του
Πικάσο είναι ένας ταύρος!

Αυτόν τον δαιμόνιο – σαν Έλληνα – καλλιτέχνη που ουδέποτε χρειάσθηκε να
γνωρίσει προσωπικά την Ελλάδα γιατί την κουβαλούσε μέσα του και γιατί την
γνώρισε στα μουσεία, τα βιβλία, αλλά και στις παλιές ελληνικές αποικίες της
Μεσογείου καλούμαστε να γνωρίσουμε μέσα από την έκθεση «Πικάσο και Ελλάδα».

Την Ελλάδα του παγκόσμιου μύθου που φέρει εντός του ο Πικάσο, όπως
αποκαλύπτουν τα πρώτα του νεανικά σχέδια – όταν ήταν 15 χρόνων και «αντέγραφε»
αρχαία αγγεία με Κενταύρους και Γυναίκες. Την Ελλάδα των προϊστορικών
αφαιρετικών κυκλαδικών γλυπτών, των στιβαρών αρχαϊκών μορφών, των κλασικών
πορτρέτων των λουόμενων γυναικών του, πάνω απ’ όλα όμως την Ελλάδα των
τρομερών Μινώταυρων. Εκεί είναι που η Ανδαλουσία ενώνεται με τη Μινωική Κρήτη.
Ο Πικάσο μπήκε στον κύκλο των σουρεαλιστικών, γνωρίσθηκε με τον Μπρετόν, που
είχαν σαν έμβλημα τον Μινώταυρο, υπογραμμίζει ο Κυριάκος Κουτσομάλλης.

«Ο Πικάσο ταυτίσθηκε με τον Μινώταυρο, τον ζωγράφισε εκατοντάδες φορές, του
έδωσε όλες τις εκφράσεις: γαλήνιο, αφηνιασμένο, τυφλό… Αυτό το δυνατό ον με
τη διπλή φύση – μισός άνθρωπος, μισός ζώο, μισός διάνοια και μισός άγριο
ένστικτο δυνάμεις που παλεύουν μέσα στον άνθρωπο – έγινε το σύμβολο της ζωής
και του αγώνα του Πικάσο. H ευρύτατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε πρώτη φορά
για τη σχέση του Πικάσο με την Ελλάδα τεκμηριώνει τη βαθιά σχέση του με τον
ελληνικό κόσμο και έχει ήδη προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον», καταλήγει ο κ.
Κουτσομάλλης.

Πόσο μάλλον, αφού ανάμεσα στους πίνακες και τα γλυπτά, εκτίθενται δέκα
χαρακτηριστικά έργα αρχαίας ελληνικής τέχνης όλων των εποχών δανεισμένα από το
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, που έρχονται σε διάλογο με τα έργα του Πικάσο.
Επιπλέον η έκθεση της Άνδρου πλαισιώνεται και τεκμηριώνεται με χαρακτηριστική
βιογραφική φωτογραφική έκθεση και προβολές ταινιών για τον Πικάσο και την
έκδοση ενός σημαντικού καταλόγου. Ας σημειωθεί ότι στη διάρκεια του
καλοκαιριού θα οργανώνονται τακτικά ξεναγήσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα.

«Μετά τον… Ζιντάν»

«Μετά τον Ζιντάν, Πικάσο» είπε χαριτολώντας η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ μετά
την ομιλία του διευθυντή του Μουσείου Κυριάκου Κουτσομάλλη στα εγκαίνια του
Σαββάτου, ο οποίος τόνισε ότι η έκθεση αυτή «είναι αναδρομή στον χρόνο, ένα
εικονικό ταξίδι του Πικάσο στην Ελλάδα». Παρόντες στα εγκαίνια ήταν ο
πρεσβευτής της Γαλλίας στην Ελλάδα Μπρουνό Ντολέ, οι Πατρίς Τριμπού και Ιπέρ
Μπουοσελιέ από το Μουσείο Πικάσο στο Παρίσι και οι Νίκη Γουλανδρή, Δημήτρης
Μυταράς, Πρόδρομος Εμφιετζόγλου, οι πρώην υπουργοί Νίκος Χριστοδουλάκης,
Ελισάβετ Παπαζώη.

INFO

«Ο Πικάσο και η Ελλάδα», έως 26 Σεπτεμβρίου στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή της Άνδρου.