Έκτισε στη στέπα «Πόλη του Σκακιού»

Στις μέρες των καραβανιών του Δρόμου του Μεταξιού, αν ένας άνθρωπος έβλεπε
ένα τέτοιο θέαμα, σίγουρα θα νόμιζε πως ήταν οφθαλμαπάτη: ένας τεράστιος
γυάλινος θόλος που περιβάλλεται από κτιριακά συγκροτήματα τα οποία θυμίζουν
Καλιφόρνια, ορθώνεται επιβλητικά στην καψαλισμένη στέπα.

Το ματς. Ο πρόεδρος Ιλιουμζίνοφ (μέσον) σε μία αναμέτρηση των μεγάλων μετρ Ιβαντσούκ (δεξιά) και Πονομαριόφ (αριστερά) στην Πόλη του Σκακιού (δεξιά)

Αυτό το αστραφτερό συγκρότημα ανεγέρθηκε στην Ελίστα, την πρωτεύουσα της
ρωσικής Δημοκρατίας της Καλμικίας – ένα μνημείο της ισχύος τού Εγώ απέναντι
στη φύση (για να μην πούμε απέναντι στην κοινή λογική). Ονομάζεται Πόλη του
Σκακιού.

Σαν μια γυάλινη βιόσφαιρα στον Άρη, ο τετραώροφος θόλος περικλείει έναν κόσμο
όλο χαλιά και άνεση, ψιθύρους και έντονη αυτοσυγκέντρωση – είναι ο χώρος όπου
τα πιο λαμπρά μυαλά του σκακιού ανταγωνίζονται για διαμαντένια στέμματα.

Φτώχεια. Στην υπόλοιπη Καλμικία, 300.000 άνθρωποι ζουν στη φτώχεια,
στους άγονους κάμπους, όπου υδροφόρες μεταφέρουν πόσιμο νερό. H Καλμικία, μια
απομακρυσμένη περιοχή στη βορειοδυτική ακτή της Κασπίας, έχει ελάχιστες
πλουτοπαραγωγικές πηγές. H οικονομία της κατέρρευσε με την πτώση της
Σοβιετικής Ένωσης το 1991 και την αποχώρηση των προστατών της και των
επενδυτών από τη Μόσχα.

Αυτό που έμεινε, εντός και εκτός της Πόλης του Σκακιού, ανήκει στον πρόεδρο
Κιρσάν Ιλιουμζίνοφ, τον γελαστό, ισχυρό άνδρα της περιοχής, ο οποίος με μια
καθοριστική κίνηση μεταβλήθηκε σε αξιοσέβαστο πρόεδρο της Διεθνούς Σκακιστικής
Ομοσπονδίας (FIDE).

Πρόσχαρος, μόλις 42 ετών, ο Ιλιουμζίνοφ είναι εδώ και 11 χρόνια πρόεδρος της
Καλμικίας και εδώ και 9 χρόνια πρόεδρος της FIDE. Κάποια στιγμή σκέφτηκε να
προσθέσει την προεδρία της Ρωσίας στο στέμμα του, αλλά αυτό είναι κάτι που
ανήκει στο παρελθόν.

Δεκάδες εκατ. δολάρια. Όλοι έχουν κάτι να πουν για το πώς ο Ιλιουμζίνοφ
βρήκε τα δεκάδες εκατομμύρια δολάρια, όχι μόνο για να πραγματοποιήσει τον θόλο
των ονείρων του, αλλά και για να διοργανώσει σε αυτή τη γη με τα πρόβατα και
τις καμήλες μια σειρά από μεγάλα τουρνουά. Το Γυναικείο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα
Σκακιού τελείωσε εδώ στις 7 Ιουνίου με την προσφορά μιας διαμαντένιας τιάρας
στην Αντουανέτα Στεφάνοβα της Βουλγαρίας.

Στη μανία του με το σκάκι ο Ιλιουμζίνοφ βρήκε απροσδόκητους συνοδοιπόρους,
μεταξύ των οποίων ο συνταγματάρχης Μουαμάρ Καντάφι της Λιβύης (νωρίτερα και ο
Σαντάμ Χουσεΐν). Το ανδρικό πρωτάθλημα άρχισε στην Τρίπολη στις 18 Ιουνίου.

«Χρεοκοπία». Οι πολιτικοί αντίπαλοι του προέδρου λένε ότι η χώρα
χρεοκόπησε με τα τερτίπια του, που… περιλαμβάνουν και μια ποδοσφαιρική ομάδα
η οποία κλείνει συμβόλαια με ακριβούς παίκτες από το εξωτερικό. Ανάμεσα σε
άλλα, πολλοί ηγέτες της αντιπολίτευσης είπαν σε συνεντεύξεις τους ότι πήρε το
φαγητό από τα στόματα των παιδιών της Καλμικίας, καταργώντας τα οικογενειακά
επιδόματα. Όταν εγκαινιάστηκε το κέντρο με τους Ολυμπιακούς σκακιού το 1998,
λέγεται ότι ζητήθηκε από τον κόσμο να δανείσει τα ψυγεία του, τις τηλεοράσεις
και το νοικοκυριό του για να εξοπλίσει τους άδειους, ως επί το πλείστον,
χώρους του.

Είναι αδύνατο να γνωρίζει κανείς τις πηγές ή τα ποσά που ο Ιλιουμζίνοφ
δαπάνησε, λέει ο Μένκε Κονιέγιεφ, διευθυντής της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας
«Σοβιέτσκαγια Καλμίκια», που εκδίδεται μυστικά. Κάποιοι από τον χώρο του
σκακιού μιλούν για 30-50 εκατομμύρια δολάρια. «Οι φαντασιοπληξίες του έχουν
εξαντλήσει την περιοχή μας», λέει ο Κονιέγιεφ.

Υποστηρικτής. Εναντίον των επικριτών στρέφονται άνθρωποι σαν τον
Φλορέντσιο Καμπομάνες από τις Φιλιππίνες, πρώην πρόεδρο της Ομοσπονδίας:
«Μπλα, μπλα, μπλα, μπλα…». Φλυαρίες, απαντά, όποτε τον ρωτούν πώς κατάφερε ο
Ιλιουμζίνοφ να αντλήσει τα χρήματα για την Πόλη του Σκακιού από αυτή τη μικρή,
κατεστραμμένη περιοχή που κατοικείται από πεινασμένους και διψασμένους
ανθρώπους. Όσο για την πραγματική πηγή των χρημάτων, ο Καμπομάνες λέει: «Είναι
επιχειρηματίας!».

Οι βοηθοί του Ιλιουμζίνοφ έχουν κουραστεί πια από τις ερωτήσεις των
δημοσιογράφων. Ζητούν να μάθουν αν πράγματι ο πρόεδρος έχει συναντήσει
εξωγήινα όντα, ότι επικοινωνεί τηλεπαθητικά και ότι θέλει να καταστήσει το
σκάκι παγκόσμια θρησκεία – όλα αυτά τα έχει ισχυριστεί ο ίδιος.

Απόγονοι του Τζένγκις Χαν. Ο τοπικός πληθυσμός είχε γνωρίσει μεγάλες
μέρες κατά το παρελθόν επικρατώντας σε μεγάλο τμήμα της Ασίας και της Ρωσίας.
Οι ντόπιοι πιστεύουν ότι στο αίμα τους κυλά το αίμα του Τζένγκις Χαν.
«Εντάξει, δεν είναι η Καλιφόρνια», λέει η Λουντμίλα Τσιουρούμοβα, μια δασκάλα
36 ετών από το χωριό Ουλάν Εργκέ. «Είναι το συνηθισμένο, απλοϊκό χωριό μας.
Αυτό είναι. Ούτε χρυσά βουνά χρειαζόμαστε, ούτε Καλιφόρνια. Θα ήταν καλά
βεβαίως αν είχαμε νερό, αν ο κόσμος δεν έφευγε και αν παίρναμε καμιά
αύξηση…».

Τίποτα από αυτά δεν ανταποκρίνεται στο όραμα του Ιλιουμζίνοφ, όπως αυτό
αποκαλύπτεται από μια μακέτα που βρίσκεται μέσα στον θόλο του σκακιού. Είναι
φανερό ότι μέσα στα σχέδια του προέδρου είναι η Πόλη του Σκακιού να επεκταθεί
ακόμη περισσότερο.