Πρωτεία δικομανίας για Δημόσιο και Tαμεία

Τα πρωτεία δικομανίας διεκδικούν το Δημόσιο και οι Ασφαλιστικοί Οργανισμοί,
την ώρα που τα δικαστήρια ασφυκτιούν από τη συσσώρευση εκκρεμών υποθέσεων:
Είναι χαρακτηριστικό ότι το… απόθεμα εκκρεμών υποθέσεων στο Συμβούλιο της
Επικρατείας έφτανε, στο τέλος του 2003, τις 18.196!

Μάλιστα, δικαστικοί κύκλοι εκτιμούν ότι αν οι εισαγόμενες κάθε χρόνο υποθέσεις
δεν περιοριστούν κάτω από τις 5.000, δεν πρόκειται να επιτευχθεί δραστική
μείωση του «αποθέματος» εκκρεμουσών υποθέσεων. Το έτος 2003 οι υποθέσεις που
έφτασαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας είχαν μια θεαματική αύξηση συγκριτικά με
εκείνες που καταγράφονται το 2002. H αύξηση, της τάξεως του 31,9%, αποδίδεται
κυρίως στις προσφυγές του Δημοσίου και των Ασφαλιστικών Οργανισμών και,
προφανώς, οφείλεται στο γεγονός ότι όλο και περισσότεροι Έλληνες πολίτες
διεκδικούν το δίκιο τους έναντι του κράτους μέσω των δικαστηρίων. Αυτό
συνεπάγεται το… κυνήγι τους μέχρις εσχάτων εκ μέρους των νομικών υπηρεσιών
του Δημοσίου και έχει ως αποτέλεσμα τη συμφόρηση όλων των βαθμίδων της
Δικαιοσύνης.

Οι εγκύκλιοι των υπουργών

Σημειώνεται δε, ότι υπάρχει σωρεία υπουργικών εγκυκλίων, που επιβάλλουν στις
νομικές υπηρεσίες των υπουργείων το κυνηγητό του πολίτη ο οποίος προσφεύγει
στα δικαστήρια εναντίον της Πολιτείας και δικαιώνεται. Σύμφωνα με δικαστικές
πηγές, οι εγκύκλιοι αυτές αποτελούν την υπ’ αριθμόν ένα πηγή των καθυστερήσεων
που μαστίζουν την απονομή δικαιοσύνης, τουλάχιστον όσον αφορά τα Ανώτατα
Δικαστήρια.

Το Δημόσιο, αντί να συμμορφωθεί με τις αμετάκλητες αποφάσεις των Εφετείων με
την οποία ενδεχομένως του καταλογίζεται ένα λάθος, αξιώνει – διά της προσφυγής
στο Συμβούλιο της Επικρατείας ή και στον Άρειο Πάγο – την αναίρεση της
απόφασης.

Μια καταγραφή των αιτήσεων αναίρεσης εφετειακών αποφάσεων που κατατέθηκαν το
2003 στο ΣτΕ αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Ενδεικτικά, αναφέρουμε το εξής:
Σε 493 υποθέσεις καταβολής οικογενειακού επιδόματος, όπου ο αδικημένος πολίτης
προσέφυγε στα διοικητικά δικαστήρια και δικαιώθηκε αμετακλήτως, οι αρμόδιες
υπηρεσίες του Δημοσίου επιδίωξαν – διά της κατάθεσης αιτήσεων αναίρεσης των
αποφάσεων ενώπιον του ΣτΕ – να ανατρέψουν το αποτέλεσμα. Κι όλα αυτά, ενώ
γνώριζαν – εκ πείρας έστω – τη ματαιότητα της εξάντλησης των ενδίκων μέσων.

Οι λόγοι καθυστέρησης

Όπως επισημαίνουν δικαστικές πηγές, τόσο το Διοικητικό Πρωτοδικείο όσο και το
Διοικητικό Εφετείο που εκδικάζει την υπόθεση σε δεύτερο βαθμό και την
επανελέγχει, δεν έχουν βεβαίως την… υστεροβουλία να ευνοήσουν τον πολίτη εις
βάρος της κρατικής μηχανής. Επομένως, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, όσο και
να βασανιστεί δεν έχει καμιά δυνατότητα να αναιρέσει τις επίμαχες αποφάσεις.
Δεν έχει και τη δυνατότητα να μην ασχοληθεί με την αίτηση αναίρεσης του
Δημοσίου – και έτσι ξεκινούν οι καθυστερήσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιολόγηση της κατάστασης – εκ μέρους του
Συμβουλίου της Επικρατείας – καθώς ως υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα προβάλλεται η
προσπάθεια του Δημοσίου να προκαλέσει αναίρεση αμετακλήτων αποφάσεων. Ως λύση
στο πρόβλημα προτείνεται η αναθεώρηση των υπουργικών εγκυκλίων που επιβάλλουν
την εξάντληση των ενδίκων μέσων, χωρίς πιθανότητα «νίκης» για την πλευρά του
Δημοσίου, καθώς και η κατάργηση – ως αντισυνταγματικών – των νομοθετικών
ρυθμίσεων που επιφυλάσσουν στο Δημόσιο και τα ΝΠΔΔ ιδιαίτερη μεταχείριση.