Γράφεται η ιστορία της αλληλοκατανόησης

«Σκοπός μας δεν είναι να αποσιωπήσουμε την Ιστορία αλλά να γραφτεί χωρίς να παράγει απόγνωση και μίσος», λέει η καθηγήτρια της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης Άννα Φραγκουδάκη

«Ο Μεμέτ είναι μουσουλμάνος. Κάθε χρόνο αυτός και η οικογένειά του
ετοιμάζονται για να γιορτάσουν το Κουρμπάν Μπαϊράμ… Τα παιδιά φοράνε τα καλά
τους ρούχα. Τα παιδιά φιλούν το χέρι των μεγάλων και παίρνουν την ευχή».

«Ο Νίκος και η Μαίρη είναι ορθόδοξοι χριστιανοί. Κάθε χρόνο γιορτάζουν το
Πάσχα στο χωριό του πατέρα τους, στον Πάρνωνα… Στα σπίτια βάφουν κόκκινα
αυγά και φτιάχνουν κουλούρια και τσουρέκια».

Σκηνές από διαφορετικά ήθη, έθιμα και ιστορικές στιγμές διαφόρων πολιτισμών
έχουν κυρίαρχη θέση στα νέα σχολικά βιβλία – 41 στο σύνολο – που ήδη
διδάσκονται στα δημοτικά σχολεία της Θράκης.

Την ίδια στιγμή, στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος του υπουργείου
Παιδείας «Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων 2002-2004», που υλοποιείται από το
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, διαμορφώνεται σταδιακά
υποστηρικτικό εκπαιδευτικό υλικό για τα βασικά μαθήματα του Γυμνασίου – που
εφαρμόζεται πειραματικά σε κάποια σχολεία.

Όπως εξηγούν οι υπεύθυνοι του προγράμματος, μέχρι πρότινος τα παιδιά των
μειονοτήτων διάβαζαν τα ίδια βιβλία με τα Ελληνόπουλα, γεγονός το οποίο
δημιουργούσε προβλήματα επειδή δεν ήξεραν τη γλώσσα.

Τα αλλόγλωσσα παιδιά Δημοτικού εξοικειώνονται με την έννοια του ιστορικού χρόνου μέσα από το… «μπαούλο» του παππού και της γιαγιάς – εδώ, το εξώφυλλο του εγχειριδίου

«H αφετηρία υλοποίησης του προγράμματος ήταν να δημιουργηθούν σχολικά
βιβλία κατάλληλα για αλλόγλωσσους μαθητές. Μια επιμέρους παράμετρος ήταν να
γραφτεί η Ιστορία προσαρμοσμένη στην ευρωπαϊκή εποχή», λέει στα «NEA» η
επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος, καθηγήτρια Κοινωνιολογίας της
Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κυρία Άννα Φραγκουδάκη.

«Τα ίδια τα ιστορικά γεγονότα ενέχουν πόνο, δάκρυα και αίμα. Σκοπός μας δεν
είναι να αποσιωπήσουμε την ιστορία, αλλά να γραφτεί χωρίς να παράγει απόγνωση
και μίσος. H ιστορία είναι μία για όλους και αυτή είναι η βασική αρχή των
βιβλίων. Αναφερόμενοι για παράδειγμα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία εξηγούμε
στους μαθητές ότι ήταν μια εποχή όπου όλοι οι λαοί ήταν επεκτατικοί και ο
καθένας έδινε το δικαίωμα στον εαυτό του να κατακτήσει ξένα εδάφη και να
ελέγχει με τα όπλα. Κάτι που σήμερα βέβαια δεν δικαιώνεται ηθικά. Με τον τρόπο
αυτό δίνουμε μια διαφορετική οπτική γωνία που αναλύει και εξηγεί τις αξίες
εκείνης της εποχής».

Στο Δημοτικό η Ιστορία περιέχεται σε όλα τα βιβλία, όλων των μαθημάτων,
καθώς ακολουθούν τη διαθεματική μέθοδο. Παράλληλα, υπάρχει ένα «Χρονολόγιο»
που αναφέρει περιληπτικά τα γεγονότα από την πρώιμη Ιστορία έως και σήμερα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι το «Χρονολόγιο» χωρίζεται σε τρεις διαφορετικές
ενότητες: Ελληνική Ιστορία, Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια. Όπως εξηγούν οι υπεύθυνοι
του προγράμματος, με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα εντάσσεται μέσα στην Ευρώπη και
αντίστοιχα η Ευρώπη μέσα στον κόσμο.

Ανοίγει το παλιό «μπαούλο»…

Τόσο τα βιβλία του Δημοτικού όσο και του Γυμνασίου (στο πρόγραμμα «Εκπαίδευση
μουσουλμανοπαίδων») περιέχουν ειδικές ασκήσεις ώστε τα παιδιά να μελετούν
Ιστορία, «ακονίζοντας» παράλληλα την κριτική τους σκέψη. Στο βιβλίο «Ο κόσμος
του παππού και της γιαγιάς» οι μαθητές του Δημοτικού «ανοίγουν» ένα παλιό
μπαούλο μέσα από το οποίο «ξεπηδούν» παλιά, ξεχασμένα αντικείμενα όπως μια
πυξίδα, παλιά ρούχα, κάρτες και… φωτογραφίες. Ακολουθώντας την ιστορία της
ζωής του παππού και της γιαγιάς, τα παιδιά εξοικειώνονται με την έννοια του
ιστορικού χρόνου. Αντίστοιχα το βιβλίο της «Αρχαίας Ιστορίας» – ειδικά
διαμορφωμένο για τους μαθητές των μειονοτικών Γυμνασίων – έχει περιεκτικά
κείμενα, χάρτες και φωτογραφίες τεκμηρίων και δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά –
με ειδικές ασκήσεις – να αναπτύξουν δεξιότητες: να διαβάζουν χάρτες, να
γνωρίζουν πολιτισμούς, θρησκείες και γλώσσες μακρινές στον χώρο και τον χρόνο.

INFO

Απολογισμός του ΕΠΕΑΕΚ II «Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων 2000-2004» για τη
διετία 2002-2004, στις 12.00 στην Αίθουσα Προπυλαίων του Πανεπιστημίου Αθηνών.