Πώς «χάθηκαν» τα κάστρα

Σημαντικές απώλειες σε παραδοσιακά «κάστρα» του, όπως η Αχαΐα και η B’
Πειραιώς υπέστη στις ευρωεκλογές το ΠΑΣΟΚ – κέρδισε οριακά και στις δύο
περιπτώσεις. Έχασε όμως καθαρά τα Δωδεκάνησα, όπου κυριαρχεί εδώ και
δεκαετίες, αλλά και τη B’ Αθηνών, όπου για πολλά χρόνια είχε το προβάδισμα.

Σε αυτές τις εκλογές όμως, εκπλήξεις στα «κάστρα» του δεν γνώρισε μόνον το
ΠΑΣΟΚ. Το KKE, που σημείωσε άνοδο σε όλη τη χώρα, υποχώρησε κατά 1,95% σε μία
από τις «κόκκινες» περιφέρειες – τη Λέσβο. Ο δε Συνασπισμός είχε τη μεγαλύτερη
μείωσή του (2,62%) στον Νομό Ηλείας, όπου γεννήθηκε και τον οποίο επισκέπτεται
τόσο συχνά ο πρόεδρός του Νίκος Κωνσταντόπουλος!

Στην Αχαΐα, όπου η ψαλίδα ΠΑΣΟΚ – N.Δ. έκλεισε πολύ (στο 1,6%) και για πρώτη
φορά τόσο έντονα για «τη δημοκρατική παράταξη», η οποία διατηρεί την εκλογική
κυριαρχία μετά το ’81, φαίνεται πως έπαιξαν ρόλο όχι τόσο θέματα συγκρότησης
ψηφοδελτίων ή δημοτικών αρχόντων, όσο γενικότερα ζητήματα που αφορούσαν τη
γραμμή του κόμματος. Π.χ. οι συνδικαλιστικές δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ – ισχυρές στην
οργάνωση της Αχαΐας – είχαν από νωρίς επισημάνει ότι «με την πολιτική αυτή δεν
διαφαίνονται διαφορές ανάμεσα στα δύο μεγάλα κόμματα».

«Τοπικοί λόγοι»

Σε άλλες περιπτώσεις, οι λόγοι των εκλογικών απωλειών του ΠΑΣΟΚ είναι τοπικοί.
Όπως επισημαίνει πρώην υπουργός και πρώην μέλος του E.Γ. του ΠΑΣΟΚ – με αφορμή
τη δεύτερη θέση στα Δωδεκάνησα – «υπάρχουν και ιδιαίτεροι λόγοι που βάρυναν
και που ανάγονται στην κακή συγκρότηση των ψηφοδελτίων των βουλευτικών
εκλογών, ακόμα και η λανθασμένη στήριξη ορισμένων προσώπων χωρίς εύρος στην
κοινωνία στις τελευταίες δημοτικές εκλογές, εκεί όπου υπήρχαν καταξιωμένοι
δημοτικοί άρχοντες».

Ανάλογη ήταν για το ΠΑΣΟΚ και η υπόθεση του «κάστρου» των Κυκλάδων, όπου η
N.Δ. πέρασε 4 μονάδες μπροστά. Όπως λέει στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, «με τα λάθη που
έγιναν έμεινε εκτός Βουλής και ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Νίκος
Λεβογιάννης και δεν ήταν υποψήφια η πρώην υπουργός Ελισάβετ Παπαζώη.
Ουσιαστικά, πριν φθάσουμε στις ευρωεκλογές αλλά και στις βουλευτικές εκλογές
είχε φτωχύνει η παρουσία του ΠΑΣΟΚ».

Κριτική

Το ίδιο πρόβλημα αντιμετώπισαν και καταξιωμένα στελέχη και βουλευτές στο
παραδοσιακό κάστρο του ΠΑΣΟΚ στη B’ Πειραιώς, καθώς βρέθηκαν πολλές φορές
αντιμέτωποι με την κριτική του κόσμου που διαφωνούσε με τη γραμμή του κόμματος
σε μία σειρά από θέματα. Και μπορεί το ΠΑΣΟΚ να κράτησε την πρωτιά (35,07%)
έναντι της N.Δ. ( 33,23%) της N.Δ., αλλά επρόκειτο για τη μικρότερη νίκη του
ΠΑΣΟΚ εδώ και 25 χρόνια.

Είναι χαρακτηριστική η στιχομυθία ανάμεσα στον Κώστα Λαλιώτη και οπαδό τού
ΠΑΣΟΚ στην τελευταία προεκλογική συγκέντρωση του Γιώργου Παπανδρέου στο
Μπραχάμι. «Κώστα, βάλε πλάτη», είπαν στο κορυφαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ.«Όλο
πλάτη βάζω, αλλά φτάνει;» αναρωτήθηκε με νόημα ο πρώην υπουργός.

Στο – μέχρι το 2000 – «πράσινο κάστρο» της B’ Αθηνών, όπου η N.Δ. έλαβε 37,38%
και το ΠΑΣΟΚ 32,37%, οι λόγοι της απώλειας τόσων ψήφων είναι γενικότερα
πολιτικοί – και δεν έχουν σχέση με πρόσωπα.

Μεγάλη μείωση των δυνάμεών του εμφάνισε το ΠΑΣΟΚ και σε άλλες προνομιακές για
το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης περιοχές, όπως στα Χανιά, το Ρέθυμνο,
αλλά ακόμα και το Ηράκλειο και το Λασίθι, όπου η διαφορά του με τη N.Δ.
μειώθηκε για πρώτη φορά σε 13 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ ακόμα και στις εκλογές
του περασμένου Μαρτίου ήταν 21 ποσοστιαίες ομάδες.

H N.Δ. δεν είχε μείωση σε κανέναν νομό της χώρας, και αυτό με τη σειρά του δεν
παύει να αποτελεί ένα από τα παράδοξα αυτών των εκλογών. Το «κάστρο» πάντως
της Λακωνίας κέρδισε την πρωτιά με 57,24% «ρίχνοντας» στην τρίτη θέση τις
Σέρρες του Κωνσταντίνου Καραμανλή με 52,78%.