ΔHMHTPHΣ NANΟΠΟYΛΟΣ Kολλημένος με την μπάλα και το Σύμπαν
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
 |
|
«Θα έρθει κάποια στιγμή – και είναι κοντά – που θα έχουμε μια φυσική εξήγηση |
«Κολλημένος με την μπάλα, αυτό ήμουν μικρός. Το όνειρό μου ήταν κάποια μέρα να
γίνω ποδοσφαιριστής». Στις αλάνες του Ζωγράφου, τη δεκαετία του ’60, ο μικρός
Δημήτρης Νανόπουλος γινόταν μήλον της Έριδος, για το ποια ομάδα θα τον είχε
μαζί της. Στα 14 του έπαιζε στα τσικό του ΠΑΟ, μια ανάσα μακριά από τα είδωλά
του, τον Δομάζο, το Λινοξυλάκη, κ.τ.λ. Όλα αυτά, μέχρι που γνώρισε τη Φυσική.
«Στη Γ’ Γυμνασίου βαρέθηκα κάπως την αλάνα και άρχισα να διαβάζω περισσότερο.
Με τη Φυσική ανέπτυξα από την πρώτη στιγμή μια σχέση πάθους. Μου έδινε τις
απαντήσεις στα ερωτήματα που με απασχολούσαν. Ήθελα να καταλαβαίνω τον κόσμο,
αλλά μέχρι εκεί που μπορούσα να βάλω το χέρι μου. Από εκεί και πέρα αρνιόμουν
να πιστέψω το οτιδήποτε».
Εκείνο που τον ώθησε να γίνει ένας από τους κορυφαίους επιστήμονες, ήταν…
μια αποβολή. «Στην 7η Γυμνασίου αμφισβήτησα τη λογική δύο αξιωμάτων που μας
είπε ο θεολόγος. Εκείνος με απέβαλε αποκαλώντας με “παλιο-κομμουνιστή” και στη
συνέχεια μου άλλαξαν σχολείο». Έτσι βρέθηκε στο 3ο Γυμνάσιο και στην τάξη του
Βαγγέλη Τσιγγούνη. «Εσύ, παιδί μου, θα γίνεις φυσικός», ήταν οι πρώτες
κουβέντες του στον νέο του μαθητή και δικαιώθηκε απόλυτα. Επόμενος σταθμός το
Φυσικό στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το διδακτορικό στο Σάσεξ της Αγγλίας, το
Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών στη Γενεύη, οι έρευνες στο Παρίσι, το Χάρβαρντ, το
Χιούστον και η ανακάλυψη που τον έκανε διάσημο στην παγκόσμια επιστημονική
κοινότητα.
«Ήταν το 1977 και βρισκόμουν στο Χαρβάτι, στο κτήμα του πεθερού μου. Στο μυαλό
μου, όσο και αν ακούγεται πεζό, τριγυρνούσαν τα κουάρκ (σ.σ. τα κουάρκ είναι
τα συστατικά των πρωτονίων και των νετρονίων στους πυρήνες των ατόμων). Μέχρι
τότε ήταν γνωστά τέσσερα, αλλά ήταν άγνωστο πόσα υπήρχαν συνολικά». Οι πράξεις
του έδειξαν ότι δεν υπήρχε περίπτωση να είναι παραπάνω από έξι. Λίγα χρόνια
αργότερα η θεωρία του επιβεβαιωνόταν πανηγυρικά.
Το 1997 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Ο νεώτερος που του έχει
δοθεί αυτή η τιμή. Το 1998, όμως, 11 συνάδελφοί του στο Φυσικό Τμήμα του
Πανεπιστημίου Αθηνών έκριναν ότι ο επιστήμονας που άγγιξε δύο φορές το βραβείο
Νόμπελ και θεωρείται από τους κορυφαίους παγκοσμίως, δεν ήταν ικανός να
καταλάβει την έδρα στο Πανεπιστήμιο.
«Αυτό που ακολούθησε, ήταν ένα χαστούκι για εκείνους που με απέρριψαν.
Περισσότερο με εντυπωσίασε η αντίδραση του κόσμου και των MME που στάθηκαν στο
πλευρό μου. Εγώ ήμουν προετοιμασμένος, έχοντας κατά νου πώς είχαν
συμπεριφερθεί κάποιοι άλλοι στον Παπανικολάου, τον Καραθεοδωρή, τον
Καζαντζάκη. Πάντοτε αναρωτιόμουν, “πόσος φθόνος και μίσος υπάρχει σ’ αυτή τη
χώρα;”. Αποφάσισα να μιλήσω σκληρά, διότι αφήνοντας τους κυρίους αυτούς και
τις κυρίες να νικούν, διαιωνίζεται μια τακτική άρρωστη». Οι σχέσεις του με το
Πανεπιστήμιο Αθηνών αποκαταστάθηκαν και ο ίδιος φρόντισε για την ολοκλήρωση
της συνεργασίας του ελληνικού Πανεπιστημίου με το αντίστοιχο του Χιούστον.
Πρόταση, ωστόσο, για να αναλάβει μια έδρα στο Τμήμα Φυσικής δεν του έγινε ποτέ
και μάλλον παραμένει μεγάλο του παράπονο.
Λίγες ημέρες μετά την απόρριψή του από τους συναδέλφους του στην Αθήνα, ήρθε η
πρόταση από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης να δημιουργήσει το Ινστιτούτο
Χάους. H εξέλιξη αυτής της πρότασης ήταν μια ακόμη αφορμή για να καταλήξει στο
συμπέρασμα ότι «στην Ελλάδα πρέπει να έχεις γνωστό για να προχωρήσεις κάτι».
«Μου είχε γίνει μια εξαιρετική πρόταση από τον τότε πρύτανη τον κ. Σιμόπουλο.
Δυστυχώς η γραφειοκρατία και η εμπάθεια τού μέχρι πρότινος ειδικού γραμματέα
του υπουργείου Παιδείας προς το άτομό μου άφησε την αξιόλογη αυτή πρόταση στο
συρτάρι για 6 χρόνια. Το χειρότερο ήταν ότι ο κύριος αυτός μας κορόιδευε τόσα
χρόνια».
Πριν από έναν χρόνο τού ζητήθηκε να ιδρύσει ένα διεθνές Κέντρο Κοσμολογίας σε
συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας. Πρόταση που επίσης παρέμεινε
κλειδωμένη σε ένα συρτάρι του υπουργείου Παιδείας.
 |
|
Ο μεγαλύτερος φόβος του Δημήτρη Νανόπουλου είναι «ότι ο άνθρωπος θα γίνει |
«H πρόταση ήταν να ιδρύσω το Κέντρο αυτό στο Βελεστίνο, στην πατρίδα του Ρήγα
Φεραίου, που εκτός των άλλων είχε γράψει και μια εξαιρετική Φυσική. Στο
διεθνές αυτό Κέντρο θα εργάζονταν πολλοί Έλληνες επιστήμονες, με εξαιρετικές
επιτυχίες στους τομείς τους. Επίσης θα έρχονταν επιστήμονες από όλο τον κόσμο
και η Ελλάδα θα αποκτούσε ένα ινστιτούτο με διεθνή λάμψη». Ούτε η δεύτερη
αποτυχία τον αποθάρρυνε και τώρα είναι έτοιμος να ξαναπροσπαθήσει και να
ιδρύσει το Κέντρο Κοσμολογίας με την ελπίδα αυτή τη φορά να μην υπάρξουν
κωλύματα πολιτικών διαστάσεων.
Την Ελλάδα την αποκαλεί «κολυμβήθρα του Σιλωάμ». Τέσσερις-πέντε μήνες τον
χρόνο βρίσκεται εδώ για να απολαύσει το κρασάκι με φίλους σε αγαπημένες
γειτονιές και, κυρίως, τα εξαιρετικά ηλιοβασιλέματα της Σαντορίνης. Τον
ενοχλεί η αρχαιολατρεία με την κακή έννοια. «Αν ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας
ζούσαν σήμερα, θα ήταν σε νευροβιολογικά εργαστήρια για τον εγκέφαλο και σε
κοσμολογικά εργαστήρια και δεν θα κάθονταν να μηρυκάζουν τι είπε ο αντίστοιχος
Πλάτωνας και Αριστοτέλης σε μια εποχή που τα πάντα έχουν ανατραπεί. Όλα αυτά
τα απόλυτα τα λένε άνθρωποι που επειδή καταλαβαίνουν τη δική τους ανικανότητα,
λένε “αφού τα έχουν πει όλα οι μεγάλοι, τι να μας πουν οι άλλοι”. Αυτό όμως
δεν προέρχεται από αγάπη για τον Σωκράτη. Αν ζούσαν στην εποχή του, θα ήταν
αυτοί που θα τον έστηναν στα 3 μέτρα».
Τι σας ενοχλεί ακόμη στην Ελλάδα;
«Κατ’ αρχάς ότι στην Ελλάδα ό,τι δηλώσεις είσαι, όπως έχει πει και ο Τσαρούχης
και νομίζω ότι ισχύει απόλυτα. Επίσης, εδώ βαριέμαι την πολλή κουλτούρα, η
κακή χρήση της οποίας καταδίκασε τη χώρα σε επιστημονική εξαφάνιση».
Μπορούμε με τη λογική, τη δύναμη του μυαλού, να εξηγήσουμε τα πάντα;
«Πιστεύω ότι το μυαλό, η λογική και η χρησιμοποίηση του πειράματος μπορεί να
μας δώσει επαρκείς εξηγήσεις για τα πάντα».
Αμφισβητείτε τον ρόλο του Θεού δημιουργού;
«Αν υπάρχει Θεός, θα ήθελα να είναι σε πιο αφηρημένο επίπεδο. H άποψή μου όμως
είναι ότι ο Θεός είναι Φύση, όπως είπε και ο Σπινόζα».
Πιστεύει στο τυχαίο και προβλέπει ότι η φυσική εξήγηση του πως εμφανίστηκε το
Σύμπαν και οι μεγάλες δομές του θα οδηγήσει σε κατάργηση των θρησκειών, χωρίς
ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι «ένας άνθρωπος μπορεί να είναι άθρησκος, αλλά να
πιστεύει στο Θεό».
Ποια είναι τα μεγάλα άλυτα μυστήρια;
«Κατ’ αρχήν, η εμφάνιση του Σύμπαντος. Θα έρθει κάποια στιγμή – και είναι
κοντά – που θα έχουμε μια φυσική εξήγηση του πως εμφανίστηκε και εξελίχθηκε το
Σύμπαν και πώς εμφανίστηκαν οι μεγάλες του δομές. Το δεύτερο είναι η απόδειξη
της μοναδικότητας της σχέσης του Σύμπαντος με τους φυσικούς νόμους. Θα
απαντηθεί και το ερώτημα ποιος έφτιαξε τους φυσικούς νόμους».
«Ζούμε τα πιο συναρπαστικά χρόνια της ανθρωπότητας»
Υπάρχει ζωή σε άλλους πλανήτες;
«Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην υπάρχουν εξωγήινοι. Δεν μου καίγεται καρφάκι
είτε υπάρχουν είτε όχι. Ξέρετε πότε θα μου καιγόταν; Αν ήταν 1.000 χρόνια
μπροστά από εμάς. Αν μας δώσουν πληροφορίες, για να μη χάνουμε χρόνο».
Χαρακτηρίζει τα χρόνια που ζούμε ως τα πιο συναρπαστικά της ανθρωπότητας και
δηλώνει ότι τίποτα δεν τον τρομάζει. Ακόμη και ο «κλωνονανόπουλος». «Νομίζω
ότι οι περισσότεροι δεν θα ενοχλούνταν με τον κλώνο τους, αν και αυτό δεν
σημαίνει ότι ο κλωνονανόπουλος θα είναι εγώ. Με άλλες συνθήκες μεγάλωσα εγώ,
μοναχοπαίδι μιας μικροαστικής οικογένειας στην Ελλάδα του ’50 και αλλιώς θα
μεγαλώσει ο κλώνος μου».
Ο μεγαλύτερος φόβος σας;
«Φοβάμαι ότι ο άνθρωπος θα γίνει λιγότερο συναισθηματικός. Θα γίνει ον της
υπερλογικής».
«Είμαι συνέχεια με την αντιπολίτευση…»
Θα μπορούσε να έχει γίνει σκηνοθέτης ή κριτικός θεάτρου, όπως λέει. Τελευταία
όμως, μάλλον αρχίζει να φλερτάρει και με την ιδέα της πολιτικής. Άλλωστε, τις
πολιτικές του πεποιθήσεις δεν τις έχει κρύψει και ούτε φείδεται ακόμη και
σκληρών συμπερασμάτων, όπως ότι στην Αμερική τώρα υπάρχει άκρα Δεξιά και είναι
αναγκαίες οι διαρθρωτικές αλλαγές. Το ίδιο απορριπτικός όμως είναι και με τους
επαγγελματίες αντιαμερικανούς, που αρνούνται να δουν τη άλλη πλευρά της
υπερδύναμης.
«Θα με ενδιέφερε να γίνω ευρωβουλευτής, διότι πιστεύω ότι με τις γνώσεις και
την εμπειρία μου θα μπορούσα να συνεισφέρω στον τομέα μου», λέει.
Με την ελληνική πολιτική θα θέλατε να ασχοληθείτε;
«Πιστεύω πως όχι, επειδή είμαι αψύς. Θα αντιδρούσα συνέχεια με αυτά που
θα έβλεπα. Άλλωστε, είμαι συνέχεια με την αντιπολίτευση…».
Google news
