SΟS για ψάρια με υδράργυρο

Τον περιορισμό της κατανάλωσης ψαριών όπως ο γαλέος, ο τόνος, ο ξιφίας, η
συναγρίδα και ο σολομός σχεδόν στο ελάχιστο ζήτησε με επείγουσα ανακοίνωσή του
ο ευρωπαϊκός φορέας ελέγχου τροφίμων, μετά την ανίχνευση επικίνδυνων
συγκεντρώσεων υδραργύρου στα συγκεκριμένα είδη.

Μέχρι στιγμής οι εργαστηριακές μετρήσεις για τα ψάρια των ελληνικών θαλασσών
είναι καθησυχαστικές, ωστόσο δεν συμβαίνει το ίδιο με τα ψάρια που εισάγονται
και πωλούνται κατεψυγμένα, στα οποία μετρήθηκαν αυξημένες ποσότητες υδραργύρου
και καδμίου. Μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία τους από την κατανάλωση ιχθυρών
«πλούσιων» σε υδράργυρο διατρέχουν οι έγκυοι και τα παιδιά.

Όπως διαπιστώθηκε από τις εργαστηριακές μετρήσεις στις χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία ψάρια που ανήκουν στην
οικογένεια των καρχαριοειδών – όπως ο γαλέος και των ψαριών- θηρευτών, όπως ο
τόνος, ο ξιφίας, η συναγρίδα, ο σολομός – θα πρέπει να βρεθούν στο περιθώριο
της διατροφής μας, αφού περιέχουν υδράργυρο σε πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση από
τα υπόλοιπα ιχθυρά και η συστηματική τους κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει
σοβαρές βλάβες στον άνθρωπο.

Σοβαρές βλάβες. «H κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν υδράργυρο πάνω από
τα επιτρεπτά όρια μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο νευρικό σύστημα
καθώς και στον εγκέφαλο», προειδοποιεί ο δρ Τζόζεφ Σλάτερ, διευθυντής του
ευρωπαϊκού φορέα τροφίμων, που κρούει και τον κώδωνα του κινδύνου για τις
ομάδες που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. «Μικρά παιδιά και γυναίκες που
βρίσκονται σε περίοδο εγκυμοσύνης ή θηλάζουν είναι οι ομάδες που
αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο και θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα
προσεκτικοί». Όπως επισημαίνει ο κ. Νίκος Κατσαρός, πρόεδρος του Ενιαίου Φορέα
Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) «ειδικά για τις εγκύους και τα παιδιά η σύσταση είναι
να καταναλώνουν ένα μόνο είδος από τα ψάρια αυτά κάθε 15 ημέρες».

Ήδη από την ολοκλήρωση των μετρήσεων σε 970 δείγματα φρέσκων ψαριών και
οστρακοειδών στην Ελλάδα κανένα δεν ξεπέρασε τα ανώτερα προβλεπόμενα όρια
συγκέντρωσης επικίνδυνων ουσιών, όπως είναι ο υδράργυρος και το κάδμιο,
γεγονός που κάνει ιδιαίτερα αισιόδοξο τον πρόεδρο του ΕΦΕΤ ότι δεν θα
χρειαστεί να ληφθούν ειδικά μέτρα για την Ελλάδα.

Στα κατεψυγμένα. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τα κατεψυγμένα που
εισάγονται καθώς σε σημαντικό αριθμό δειγμάτων από θαλασσινά (ψάρια,
οστρακοειδή και κεφαλόποδα) που προέρχονται κυρίως από τον Ινδικό Ωκεανό ή
έχουν αλιευθεί σε χώρες της Λατινικής Αμερικής μετρήθηκαν αυξημένες ποσότητες
υδραργύρου αλλά και καδμίου.

Οι περιοχές αυτές, μαζί με τη Βόρεια Θάλασσα είναι οι πλέον επιβαρημένες σε
μόλυνση από βαρέα μέταλλα, κατηγορία στην οποία ανήκει ο υδράργυρος, με
αποτέλεσμα τα αλιεύματα στις χώρες αυτές να θεωρούνται επίφοβα. Ειδικά για τα
ψάρια-θηρευτές που βρίσκονται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας και
καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ψαριών είναι πολύ πιθανόν να είναι πιο
μολυσμένα από τα υπόλοιπα, εξηγεί ο ιχθυολόγος κ. Νίκος Παπαδημητρίου.

Καμπανάκι για το σούσι

Στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία οι αρμόδιοι φορείς για τον έλεγχο
τροφίμων, ύστερα από τις μετρήσεις που απέδειξαν τις επικίνδυνες συγκεντρώσεις
υδραργύρου στα καρχαριοειδή και τα ψάρια-θηρευτές, ζήτησαν από τους
καταναλωτές να μην τρώνε περισσότερα από 18 γραμμάρια την ημέρα από τα ψάρια
που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Ειδική σύσταση γίνεται και για τις τροφές
που περιέχουν αυτά τα ψάρια σε ωμή μορφή, όπως για παράδειγμα το σούσι.

Στην E.E. τα αντίστοιχα επιτρεπόμενα ποσοστά κατανάλωσης είναι διπλάσια από τα
αμερικανικά και ιαπωνικά, ωστόσο η EFSA (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ελέγχου τροφίμων)
προτείνει και αυτή με τη σειρά της στους καταναλωτές να μην αποκλείσουν από τη
διατροφή τους τα ψάρια, αλλά να αποφεύγουν τη συστηματική κατανάλωση μεγάλων
ψαριών όπως είναι ο ξιφίας, ο τόνος, ο σολομός.