Aναμέτρηση Πρόντι-Mπερλουσκόνι

Τρία χρόνια μετά τη θριαμβευτική επάνοδό του στην εξουσία ο Ιταλός
πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι αντιμετωπίζει στις ευρωεκλογές της Κυριακής –
που στις περισσότερες περιοχές συνδυάζονται με την ταυτόχρονη διεξαγωγή
τοπικών εκλογών – την πιο κρίσιμη δοκιμασία για την κυβέρνησή του. H
διαφαινόμενη επάνοδος στην ιταλική πολιτική ζωή του προέδρου της Κομισιόν (και
πρώην πρωθυπουργού) Ρομάνο Πρόντι, έχει προσδώσει στις ευρωεκλογές ένα
χαρακτήρα (άτυπης) προσωπικής αναμέτρησης και παράλληλα μιας συνολικής
αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο εναλλακτικές πολιτικές συμμαχίες.

ΑΠΟ THN ΠΛΕΥΡΑ της Κεντροδεξιάς τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού
κατεβαίνουν χωριστά στις ευρωεκλογές με κρίσιμο, εκτός των άλλων, διακύβευμα
τον επανακαθορισμό τής μεταξύ τους ισορροπίας. Για το κόμμα του πρωθυπουργού,
τη Φόρτσα Ιτάλια (F.Ι.), ο βασικός στόχος είναι να διατηρηθεί τουλάχιστον στο
επίπεδο των προηγούμενων ευρωεκλογών (25,2%), διατηρώντας ένα σαφές προβάδισμα
ως προς τους υπόλοιπους κυβερνητικούς εταίρους και περιορίζοντας κατά το
δυνατόν την αναμενόμενη φθορά, σε σύγκριση με το αποτέλεσμα των εθνικών
εκλογών (29,4%). Οι δυσμενείς για τη F.Ι. δημοσκοπήσεις που δημοσιεύονταν τους
τελευταίους μήνες κινητοποίησαν τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο οποίος έχει τεθεί
επικεφαλής του ευρωψηφοδελτίου και στις πέντε εκλογικές περιφέρειες στις
οποίες υποδιαιρείται η Ιταλία για τις ευρωεκλογές, φιλοδοξώντας να επαναλάβει
την επιτυχία του 1999, όταν συγκέντρωσε στο όνομά του 3.000.000 σταυρούς
προτίμησης. Επιπλέον, η πρόσφατη απελευθέρωση των Ιταλών ομήρων στο Ιράκ (την
περασμένη Τρίτη), ύστερα από συνδυασμένη στρατιωτική επιχείρηση των συμμαχικών
δυνάμεων, φαίνεται ότι σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε με στόχο να
επανασυσπειρώσει το αμφιταλαντευόμενο τμήμα των ψηφοφόρων της F.Ι.

ΑΠΟ TA ΑΛΛΑ τρία κόμματα της κυβερνητικής συμμαχίας – τη μεταφασιστική
Εθνική Συμμαχία (A.N.) του Τζιανφράνκο Φίνι, τα δεξιά υπολείμματα της
Χριστιανοδημοκρατίας (UDC) και την ξενοφοβική και τοπικιστική Λέγκα του Βορρά
(L.Ν.) – τα μεγαλύτερα προβλήματα αντιμετωπίζει η τρίτη, ιδιαίτερα μετά το
βαρύ εγκεφαλικό επεισόδιο που έπαθε, στις 11 Μαρτίου, ο χαρισματικός ηγέτης
της (και δεινός δημαγωγός) Ουμπέρτο Μπόσι. H Λέγκα του Βορρά, που στα μέσα της
δεκαετίας του ’90 είχε αναδειχθεί σε κυρίαρχη δύναμη στη Βόρεια Ιταλία (την
Παντανία όπως την ονομάζει) και σε καθοριστική συνιστώσα του κομματικού
συστήματος (συγκέντρωσε συνολικά 10,1% στις βουλευτικές εκλογές το 1996 και
περίπου 30% στον Βορρά), βρίσκεται από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 σε σαφή
κάμψη, με το συνολικό ποσοστό της να κυμαίνεται περί το 4%. Και με δεδομένο
ότι, όπως λέγεται, «η Λέγκα είναι ο Μπόσι και ο Μπόσι είναι η Λέγκα»,
το πολιτικό της μέλλον προοιωνίζεται αμφίβολο.

ΑΠΕΝΑΝΤΙ στην κεντροδεξιά κυβερνητική συμμαχία, η ηττημένη, το 2001,
Κεντροαριστερά επιχειρεί να ανασυγκροτήσει την ενότητά της, με άξονα τον
συνασπισμό της Ελιάς (Ulivo). H σχετική πρωτοβουλία που ανέλαβε, ήδη από το
καλοκαίρι του 2003, ο Ρομάνο Πρόντι, οδήγησε στη συγκρότηση ενός ενιαίου
συνδυασμού για τις ευρωεκλογές, Ενωμένοι με την Ελιά για την Ευρώπη,
στον οποίο συμμετέχουν αφενός οι Δημοκράτες της Αριστεράς (D.S.), που
προέρχονται από το παλιό KKI και σήμερα αποτελούν το κατ’ εξοχήν σοσιαλιστικό
κόμμα της Ιταλίας και αφετέρου η Λίστα Μαργαρίτα, ο κεντροαριστερός
σχηματισμός που ίδρυσαν μετά τις εκλογές του 2001 ο Ρομάνο Πρόντι και ο πρώην
δήμαρχος της Ρώμης (και υποψήφιος πρωθυπουργός το 2001), Φραντσέσκο Ρουτέλι.
Στη Λίστα Μαργαρίτα έχουν ενσωματωθεί διάφορες μικρότερες κινήσεις και ομάδες
οι οποίες προέρχονται είτε από την αριστερή πτέρυγα της (παλαιά ποτέ κραταιάς)
χριστιανοδημοκρατίας είτε από τον χώρο της φιλελεύθερης Κεντροαριστεράς.

ΧΩΡΙΣΤΑ από τον συνδυασμό της Ελιάς – που αναμένεται να καταλάβει την
πρώτη θέση με 32% έως 35% των ψήφων – συμμετέχουν στις ευρωεκλογές τέσσερις
επιπλέον μικροί σχηματισμοί οι οποίοι το 2001 είχαν συνεργαστεί (πλήρως ή εν
μέρει) με τον συνασπισμό της Κεντροαριστεράς. Σημαντικότερη από τους τέσσερις
είναι η κίνηση Ιταλία των Αξιών (περίπου 4% σύμφωνα με τις
δημοσκοπήσεις), που έχει ιδρύσει ο πρώην δικαστής Αντόνιο Ντι Πιέτρο (γνωστός
από την εκστρατεία «Καθαρά χέρια»), στην οποία συμμετέχει και ο πρώην γενικός
γραμματέας του KKI Ακίλε Οκέτο. Οι άλλοι τρεις είναι οι Οικολόγοι (που έχουν
δώσει στο κόμμα τους τον φαντασμαγορικό τίτλο Ηλίανθος, αλλά διαθέτουν
περιορισμένη απήχηση περί το 2%), μια μικρή ομάδα με τίτλο Ιταλοί Κομμουνιστές
και ένα μικρό χριστιανοδημοκρατικό κόμμα (Α.Ρ.-UDEUR), που συγκεντρώνει
ορισμένους συνεργάτες του πρώην προέδρου της Δημοκρατίας Κοσίγκα. Στην, πέραν
της Ελιάς, Αριστερά κυρίαρχη δύναμη παραμένει η Κομμουνιστική Επανίδρυση
(R.C.), με επικεφαλής τον Φάουστο Μπερτινότι, η οποία πρωτοστάτησε στην ίδρυση
του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. H απήχηση της Επανίδρυσης παραμένει
πάντως σε σχετικώς περιορισμένα επίπεδα (5% στις βουλευτικές και ελαφρώς
ανώτερη σήμερα σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις) και οι αμφίθυμες σχέσεις της με
την Ελιά μεταβάλλονται συχνά, ανάλογα με τις διακυμάνσεις της συγκυρίας.

ΔΩΔΕΚΑ χρόνια μετά την κατάρρευση των δύο παραδοσιακών πυλώνων της
ιταλικής πολιτικής ζωής (του Χριστιανοδημοκρατικού και του Κομμουνιστικού
Κόμματος), την εγκατάλειψη της απλής αναλογικής (η οποία ισχύει πλέον μόνο για
τις ευρωεκλογές) και την ανασυγκρότηση του κομματικού συστήματος, το φάσμα των
πολιτικών δυνάμεων εξακολουθεί να βρίσκεται στον αστερισμό του
πολυκομματισμού, με μια σαφή όμως πλέον διπολική αντιπαράθεση. Γι’ αυτό και το
κρίσιμο ερώτημα ως προς την έκβαση των ευρωεκλογών δεν εντοπίζεται μόνο στα
επιμέρους ποσοστά των κομμάτων, αλλά και στον συνολικό συσχετισμό δυνάμεων,
μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς.

Στην κυβερνητική συμμαχία, θα αρκούσε μια ασαφής ισοπαλία, με δεδομένο μάλιστα
το δυσμενές κλίμα με το οποίο ξεκίνησε η προεκλογική περίοδος. Αντίθετα, το
ζητούμενο για την Αριστερά είναι ένα ευνοϊκό αποτέλεσμα, ώστε να αποκτήσει το
σχετικό πλεονέκτημα εν όψει των βουλευτικών εκλογών που προγραμματίζονται για
τις αρχές του 2006.

Επιμέλεια: Ευτυχία Τεπέρογλου