Στη μάχη του ζεστού ψωμιού η Kατσέλης

Φουντώνει η μάχη στην αγορά του ψωμιού. Αν και οι «θερμές γωνιές» των
αλυσίδων, όπως λέγονται, καλύπτουν μόλις το 5% της εγχώριας κατανάλωσης, οι
αρτοποιοί αντιδρούν και μιλούν για αθέμιτο ανταγωνισμό και παραβίαση της
νομοθεσίας. Οι αρτοβιομηχανίες και οι αλυσίδες, όμως, δεν φαίνεται να
θορυβούνται από τις αντιδράσεις και, πραγματοποιώντας επενδύσεις αλλά και
επεκτάσεις των σημείων πώλησης, επιδιώκουν να διευρύνουν τις πωλήσεις
αρτοσκευασμάτων μέσα στα σούπερ μάρκετ, διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο της
αγοράς.

Συμφωνίες με αλυσίδες

Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη συμφωνία της αρτοβιομηχανίας Κατσέλης με τις
αλυσίδες Μετρό και Ξυνός, για τη δημιουργία σημείων παρασκευής και πώλησης
ψωμιού μέσα στα καταστήματά τους. H κίνηση της ελληνικής αρτοβιομηχανίας για
ψήσιμο και διάθεση φρέσκου ψωμιού εντός των αλυσίδων είναι το πρώτο της βήμα
προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ στο παρελθόν είχαν προηγηθεί παρόμοιες κινήσεις
από άλλες επιχειρήσεις. Ο βασικός της ανταγωνιστής, η Καραμολέγκος,
συνεργάζεται εδώ και καιρό με την AB – Βασιλόπουλος και διανέμει τα είδη της
σε ειδικά διαμορφωμένα σημεία των καταστημάτων της αλυσίδας.

Ο νόμος του ’34

Στελέχη της Κατσέλης σημειώνουν πως θα ακολουθήσουν και άλλες συνεργασίες με
σούπερ μάρκετ, δείγμα της μάχης που πρόκειται να δοθεί για τα μερίδια της
αγοράς φρέσκου ψωμιού, την οποία σήμερα νέμονται οι αρτοποιοί σε ποσοστό άνω
του 90%. Οι τελευταίοι επικαλούνται νόμο του ’34, σύμφωνα με τον οποίο για να
μπορεί ένα κατάστημα να ψήσει ψωμί θα πρέπει να έχει αφενός την ελάχιστη
έκταση που προβλέπεται για τα αρτοποιεία, δηλαδή 87 τετραγωνικά μέτρα, και
αφετέρου τη σχετική άδεια. Οι κινήσεις, ωστόσο, όλο και περισσότερων αλυσίδων
από κοινού με αρτοβιομηχανίες, προς την κατεύθυνση αυτή, διαμορφώνουν σταδιακά
νέα δεδομένα.

«Θα προχωρήσουμε»

«Θα προχωρήσουμε παρά τις αντιδράσεις και σε νέες συνεργασίες, καθώς υπάρχει
σειρά δικαστικών αποφάσεων που μας δικαιώνουν. Σύμφωνα με αυτές, η λειτουργία
αεροθαλάμου που αποψύχει και αναθερμαίνει το ψωμί εντός σούπερ μάρκετ δεν
συνιστά ίδρυση αρτοποιείου», υποστηρίζουν στελέχη της Κατσέλης, δείχνοντας τον
τομέα που θα δοθεί η μάχη του ψωμιού τα επόμενα χρόνια.

Το θέμα της παρασκευής και πώλησης άρτου στα σούπερ μάρκετ έχει φθάσει στο
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ενώ την περασμένη εβδομάδα το επανέφερε και ο ΣΕΣΜΕ,
ζητώντας από τον υφυπουργό Ανάπτυξης Γιάννη Παπαθανασίου να επιτραπεί η
ελεύθερη πώληση ψωμιού από τα σούπερ μάρκετ, χωρίς προσκόμματα, με μόνη
προϋπόθεση την πιστή τήρηση των υγειονομικών διατάξεων.

Τα αρτοσκευάσματα

Κινητικότητα, όμως, παρατηρείται και στον κατ’ εξοχήν τομέα δράσης της
Κατσέλης, τα τυποποιημένα αρτοσκευάσματα. Το λανσάρισμα από την
αρτοβιομηχανία, κατά τους τελευταίους μήνες, ενός νέου προϊόντος, του «ψωμιού
για τοστ με γάλα», έδειξε σε ποιο χώρο θα ενταθεί η μάχη του ανταγωνισμού τα
επόμενα χρόνια. Σημειωτέον, ότι είχε προηγηθεί αντίστοιχο προϊόν από την
Καραμολέγκος. Από μόλις λίγα είδη τοστ που κυκλοφορούσαν στις αρχές της
δεκαετίας του ’90, σήμερα υπολογίζεται ότι οι μάρκες – μαζί με τις
υποκατηγορίες τους – ξεπερνούν στο σύνολό τους τις 50, δείγμα της ραγδαίας
ανάπτυξης που γνωρίζει ο κλάδος τα τελευταία χρόνια.

H αγορά των προϊόντων τοστ κάνει ετήσιο τζίρο άνω των 75 εκατ. ευρώ και,
αντίθετα με άλλες κατηγορίες τυποποιημένων αρτοσκευασμάτων (π.χ. κρουασάν) που
παραμένουν στάσιμες, τα είδη αυτά αυξάνουν ετησίως τις πωλήσεις τους με ρυθμό
20%.

Ενδεικτικό είναι πως το ψωμί για τοστ αντιπροσωπεύει το 50% του τζίρου της
Κατσέλης, έναντι 70% του κύριου ανταγωνιστή της, της αρτοβιομηχανίας
Καραμολέγκος. Σημειώνεται, πάντως, ότι οι δύο αυτές εταιρείες μαζί με τη
βιομηχανία Elite κάνουν το 80% του ετήσιου τζίρου της αγοράς τυποποιημένων
αρτοσκευασμάτων στην Ελλάδα. Το μερίδιό τους, ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά
μικρό σε ό,τι αφορά τη συνολική κατανάλωση ειδών ψωμιού στην ελληνική αγορά.
Αντιπροσωπεύει μόλις το 6,5%, έναντι 73,5% που έχουν οι φούρνοι. Πριν από
πέντε χρόνια, βέβαια, ο βιομηχανοποιημένος άρτος κατείχε μερίδιο μόλις 3,5%,
δείγμα της σταδιακής, αν και αργής ακόμη, στροφής του Έλληνα προς νέα είδη
ψωμιού.

Ανακατατάξεις

Εφόσον τα επόμενα χρόνια «ανοίξει» πλήρως για τα σούπερ μάρκετ και τις
αρτοβιομηχανίες η αγορά του φρέσκου ψωμιού, θα επέλθουν στον κλάδο σημαντικές
ανακατατάξεις. Στελέχη της αγοράς σημειώνουν ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική
χώρα στην E.E. που η διάθεση άρτου με τη τεχνική bake off, όπως λέγεται η
παρασκευή και πώληση ψωμιού εντός των αλυσίδων, συναντά εμπόδια λόγω ασάφειας
της νομοθεσίας. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, το 35% των πωλήσεων ψωμιού
πραγματοποιείται εντός αλυσίδων σούπερ μάρκετ, ενώ αντίστοιχα υψηλά ποσοστά
καταγράφονται στη Γαλλία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Βρετανία και το
Βέλγιο.

Πληθωρισμός νέων γεύσεων

Τα νέα προϊόντα ήρθαν να καλύψουν ένα κενό που υπήρχε μέχρι πριν από λίγα
χρόνια στον χώρο. Σήμερα, οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να διαλέξουν
ανάμεσα σε μια ιδιαίτερα μεγάλη γκάμα: από απλό χωριάτικο και ολικής αλέσεως,
μέχρι ψωμί με δημητριακά, γερμανικού τύπου, με ξηρούς καρπούς, τοστ σικάλεως,
με γάλα ή με καλαμπόκι.

Συνολικά, οι τύποι ψωμιού ανάμεσα στους οποίους μπορεί να επιλέξει ο
καταναλωτής ανέρχονται σε πάνω από 35. Το ελληνικό χωριάτικο εξακολουθεί να
έρχεται πρώτο σε ζήτηση, με μερίδιο 80% – 90% της συνολικής κατανάλωσης,
ωστόσο οι νέοι τύποι ψωμιού τού έχουν κλέψει σημαντικό μερίδιο τα τελευταία
χρόνια. Σημαντικές είναι και οι διαφοροποιήσεις στο βάρος του, που ξεκινούν
από τα 50 γραμμάρια και φθάνουν τα 3 κιλά. Όσο για τις τιμές, κυμαίνονται από
τα 75 λεπτά έως τα 2 ευρώ, ανάλογα με τον τύπο.