Kουρδική… αναγέννηση

«Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε πριν από λίγη ώρα την αναστολή της ποινής
των πρώην βουλευτών του Κόμματος της Δημοκρατίας, μεταξύ των οποίων και η
Λεϊλά Ζανά, και την άμεση αποφυλάκισή τους», μεταδίδει το ραδιόφωνο στο ταξί
του Νουρετίν, Κούρδου που ζει εδώ και χρόνια στην Κωνσταντινούπολη.

Λεϊλά Ζανά. H απελευθέρωσή της είναι μια μεγάλη νίκη της E.E. και όσων τη στηρίζουν στην Τουρκία ενάντια στους συντηρητικούς

«Τι μέρα και αυτή. Ιστορική. Άρχισε το πρωί με την εκπομπή της κρατικής
τηλεόρασης στα κουρδικά και τώρα η απελευθέρωση της Ζανά…», λέει ο Νουρετίν
γελώντας και προσθέτει: «Γίνονται απίστευτα πράγματα σήμερα στην Τουρκία.
Είμαστε πια πολίτες πρώτης κατηγορίας».

Σε μια αναπάντεχη κίνηση «καλής θέλησης» προς την E.E., η τουρκική δικαιοσύνη
αποφάσισε χθες να αναστείλει την ποινή κάθειρξης 15 ετών της Λεϊλά Ζανά, του
Χατίπ Ντιτσλέ, του Ορχάν Ντογάν και του Σελίμ Σαντάκ, και να διατάξει την
άμεση αποφυλάκισή τους, έπειτα από 10 χρόνια στις φυλακές της Άγκυρας.
Εκατοντάδες άνθρωποι καλωσόρισαν έξω από τις φυλακές στην ελευθερία τούς
τέσσερις πρώην βουλευτές, δημιουργώντας πανδαιμόνιο με τον ενθουσιασμό τους.

Πριν από δύο περίπου μήνες, το δικαστήριο κρατικής ασφάλειας της Άγκυρας είχε
επικυρώσει την καταδίκη των τεσσάρων προκαλώντας δριμύτατη κριτική από την
E.E.

Αμέσως μετά την επικύρωση, τα δικαστήρια κρατικής ασφάλειας, κληρονομιά του
αυταρχικού Αυντάγματος του ’82, καταργήθηκαν με τις μεταρρυθμίσεις για την
προσαρμογή της χώρας στο ευρωπαϊκό κεκτημένο και στην Τουρκία υπήρχε διάχυτη η
αίσθηση ότι η απελευθέρωση της Ζανά ήταν απλά θέμα χρόνου. Κανείς ωστόσο δεν
περίμενε ότι ο χρόνος αυτός θα ήταν τόσο λίγος…

Σε μια σύρραξη οπισθοφυλακών, το συντηρητικό κράτος συνέλαβε πριν από δύο
μέρες 34 Κούρδους δημοσιογράφους στην Κωνσταντινούπολη, σε μια προσπάθεια να
υπενθυμίσει ότι ακόμα υπάρχει…

Ευρωπαϊκό όραμα

«H απελευθέρωση της Ζανά δεν μπορεί να χαρακτηριστεί νίκη της δικαιοσύνης,
αλλά είναι μια μεγάλη νίκη της E.E. και όσων τη στηρίζουν στην Τουρκία ενάντια
στους συντηρητικούς. Χάρη στο ευρωπαϊκό όραμα» λέει Κούρδος δημοσιογράφος, που
από την ώρα της ανακοίνωσης της αποφυλάκισης της Ζανά είναι διαρκώς στο
τηλέφωνο. «Είναι αναμφισβήτητα μια ιστορική μέρα για τους Κούρδους. H Ζανά
ήταν επί χρόνια ένα σύμβολο της μάχης ανάμεσα στο αυταρχικό κράτος και τους
Κούρδους και η αποφυλάκισή της μάς γεμίζει ελπίδες» λέει και γελάει
χαρούμενος.

H τουρκική κυβέρνηση δεν κρύβει ότι η υπόθεση της Ζανά και η ευρωπαϊκή
προοπτική της Τουρκίας είναι θέματα άμεσα συνδεδεμένα. «Αυτοί που ψάχνουν
προσχήματα για να αρνηθούν στην Τουρκία την ένταξη στην E.E. έχασαν το
τελευταίο τους ατού» είπε ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης και κυβερνητικός
εκπρόσωπος Τζεμίλ Τσιτσέκ, σχολιάζοντας την απόφαση απελευθέρωσης των τεσσάρων
βουλευτών. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ κράτησε περισσότερο
τα… προσχήματα: H απελευθέρωση των τεσσάρων, δήλωσε, ήταν αποτέλεσμα των
μεγαλεπήβολων πολιτικών μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στην εξασφάλιση από την
Τουρκία ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την E.E. Ο Γκιουλ,
μάλιστα, χαρακτήρισε «απίθανο» το ενδεχόμενο να επιστρέψουν στη φυλακή οι
τέσσερις Κούρδοι, ακόμα και αν κριθούν ένοχοι σε μια επανεκδίκαση της υπόθεσής
τους.

H Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε αμέσως την ικανοποίησή της για την αποφυλάκιση
της Ζανά και, σε ανακοίνωση που εξεδόθη στις Βρυξέλλες, τόνισε ότι «η απόφαση
για την αποφυλάκιση αποτελεί ένδειξη ότι κερδίζει έδαφος η εφαρμογή των
πολιτικών μεταρρυθμίσεων».

Χθες το πρωί η κρατική τηλεόραση μετέδωσε την πρώτη εκπομπή στην κουρδική
διάλεκτο κουρμαντζί, καταρρίπτοντας έτσι ακόμη ένα μεγάλο ταμπού της τουρκικής
κοινωνίας. Παρά τις διάφορες επικρίσεις για την ποιότητα της εκπομπής, Δυτικοί
διπλωμάτες στην Άγκυρα σημειώνουν με ικανοποίηση πως «είναι αναμφισβήτητη η
μεγάλη συμβολική σημασία που έχει το γεγονός ότι η τουρκική κρατική τηλεόραση
μεταδίδει πια εκπομπές στα κουρδικά».

Πραγματικότητα

«Σήμερα (σ.σ.: χθες) καταργήθηκαν οι ογδοντάχρονες απαγορεύσεις ενάντια στους
Κούρδους» είπε ο Σιρί Σακίκ, πρώην Κούρδος βουλευτής και πρόσθεσε: «H Τουρκία
αναγνωρίζει την κουρδική πραγματικότητα». Την ίδια μέρα, το Ευρωπαϊκό
Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέταζε την έφεση του Αμπντουλάχ Οτζαλάν.

«Με τη Ζανά ελεύθερη ενισχύονται ακόμα περισσότερο αυτοί που πιστεύουν σε έναν
πολιτικό – δημοκρατικό αγώνα για το κουρδικό ζήτημα, ενώ παράλληλα όσοι
εξακολουθούν να πιστεύουν ότι το Κουρδικό θα διευθετηθεί με τα όπλα και τη βία
περιθωριοποιούνται» λέει ο Κούρδος δημοσιογράφος. «H κουρδική ταυτότητα έχει
πάψει να είναι ταμπού. Είναι πια αναπόσταστο κομμάτι της σύγχρονης Τουρκίας
και η σημερινή μέρα αποτελεί την πρώτη μεγάλη απόδειξη των εντυπωσιακών
αλλαγών που συντελούνται».

ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

H Τουρκία μπαίνει δυνατά στο παιχνίδι

«H Τουρκία βρίσκεται στο ίδιο τραπέζι με τους γίγαντες της υφηλίου»,
έγραφε χθες στο πρωτοσέλιδό της η «Χουριέτ», σχολιάζοντας τη συμμετοχή του
Ταγίπ Ερντογάν στη σύνοδο κορυφής της G8 στις ΗΠΑ έπειτα από πρόσκληση του
Τζορτζ Μπους.

Το βασικό θέμα συζήτησης στη σύνοδο είναι το περίφημο Σχέδιο Μεγάλης Μέσης
Ανατολής της αμερικανικής διοίκησης, με σκοπό τον εκδημοκρατισμό και τον
εκσυγχρονισμό των χωρών της περιοχής, και στα μάτια της Ουάσιγκτον η Τουρκία
και μάλιστα η Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν αποτελεί το καλύτερο μοντέλο.

Ο Ερντογάν αναμένεται να εκφράσει την «υπό προϋποθέσεις» στήριξη της Άγκυρας
στο μεγαλεπήβολο αυτό αμερικανικό όραμα, θέλοντας έτσι να δώσει την εικόνα
μιας χώρας που επιθυμεί να διαδραματίσει ρόλο περιφερειακής δύναμης στην
περιοχή χωρίς ωστόσο να είναι «υποχείριο των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων».
Μιλώντας πριν από την αναχώρησή του για τις ΗΠΑ, ο Τούρκος πρωθυπουργός τόνισε
ότι αν δεν διευθετηθεί με ουσιαστικό τρόπο το Παλαιστινιακό και η κρίση στο
Ιράκ, το Σχέδιο Μεγάλης Μέσης Ανατολής «θα μείνει στα χαρτιά».

Παράλληλα, συνεχίζει την κριτική του ενάντια στην πολιτική Σαρόν αλλάζοντας
έτσι τη μέχρι σήμερα πάγια πολιτική της χώρας του στη Μέση Ανατολή. Για δυο
σχεδόν δεκαετίες, με εξαίρεση την τουρκοϊσραηλινή στρατιωτική συμφωνία του
1996, η Τουρκία παρέμενε περισσότερο παρατηρητής στις εξελίξεις στην Μέση
Ανατολή αλλά σήμερα επιθυμεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο. H διεθνής συγκυρία
άλλωστε αναβαθμίζει τη θέση της στην περιοχή και η πρόσκληση Μπους προς τον
Ερντογάν ήρθε να το επιβεβαιώσει.