Kυριαρχεί ο ευρωσκεπτικισμός

Το κυριότερο χαρακτηριστικό των ευρωεκλογών στη Σουηδία είναι το τεράστιο
ποσοστό της αποχής (58,4% το 1995, αμέσως μετά την ένταξη και 61,2% το 1999),
το οποίο βρίσκεται σε κραυγαλέα αντίθεση με το σταθερά υψηλότατο ποσοστό
συμμετοχής σε περίπτωση βουλευτικών εκλογών (πάντα ανώτερο του 80%). Με
αντίστοιχα υψηλό ποσοστό συμμετοχής απέρριψαν εξάλλου οι Σουηδοί, πριν από
λίγους μήνες, την αντικατάσταση της κορώνας από το ευρώ (56,2% Όχι στο
δημοψήφισμα της 14/9/2003), γεγονός που αποδεικνύει ότι η αδιαφορία για τις
ευρωεκλογές συναρτάται άμεσα με την απουσία ουσιαστικών διακυβευμάτων.

H ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ και κυρίως η έκβαση του δημοψηφίσματος τροφοδότησε και
ενίσχυσε τον λανθάνοντα ευρωσκεπτικισμό και οδήγησε στη δημιουργία ενός
ανεξάρτητου συνδυασμού, εν όψει των ευρωεκλογών, ο οποίος ονομάστηκε «Κίνημα
Ιουνίου», κατά το πρότυπο του αντίστοιχου ευρωσκεπτικιστικού συνδυασμού της
Δανίας. Ταυτόχρονα το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος επηρέασε ορισμένα
συντηρητικά κόμματα (όπως οι Μετριοπαθείς και οι Χριστιανοδημοκράτες) τα οποία
εγκατέλειψαν τη σαφώς φιλοευρωπαϊκή τοποθέτησή τους, επιδιώκοντας να
συγκρατήσουν τους ευρωσκεπτικιστές ψηφοφόρους τους.

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ αυτές, όπως και το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, δεν
πρόκειται πάντως να διαταράξουν την ηγεμονία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος
(SAP). Άλλωστε, και στις δύο προηγούμενες ευρωεκλογές το ποσοστό του SAP
βρέθηκε σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο (σαφώς κάτω του 30%) κυρίως λόγω της
αποχής των ψηφοφόρων του, χωρίς αυτό να επηρεάσει τη σταθερότατη επιρροή που
διαθέτει στη σουηδική κοινωνία (το ιστορικό του μίνιμουμ σε βουλευτικές
εκλογές τα τελευταία 80 χρόνια είναι 36,4%). Οι πρόσφατες μάλιστα
δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το φαινόμενο της μαζικής αποχής των ψηφοφόρων του
SAP από τις ευρωεκλογές ενδέχεται να μειωθεί σημαντικά, οπότε και το ποσοστό
του θα πλησιάσει αρκετά τα φυσιολογικά για τους σοσιαλιστές επίπεδα.

Δύο αντιευρωπαϊκά κόμματα

Από την πρώτη κιόλας άμεση εκλογή για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το 1979,
δημιουργήθηκε στη Δανία ένα ισχυρό και ανεξάρτητο από κόμματα αντι-ΕΟΚικό
κίνημα, το οποίο συμμετείχε μόνο στις ευρωεκλογές συγκεντρώνοντας σταθερά,
μέχρι και το 1989, περίπου το 20% των ψήφων. Το δημοψήφισμα για την επικύρωση
της Συνθήκης του Μάαστριχτ, τον Ιούνιο του 1992, οδήγησε στη συγκρότηση και
ενός δεύτερου αντίστοιχου σχηματισμού – που ονομάστηκε Κίνημα του Ιουνίου
(J.Β.) – με ελαφρώς μετριοπαθέστερες θέσεις.

TA ΔΥΟ AYTA κινήματα, με ισχυρότερο πλέον το Κίνημα του Ιουνίου,
συγκέντρωσαν αθροιστικά, τόσο το 1994 όσο και το 1999, το 25% των ψήφων,
απορροφώντας περίπου τη μισή εκλογική βάση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος,
αλλά και αρκετούς ψηφοφόρους κεντροδεξιών κομμάτων. H ιδιαιτερότητα αυτή, σε
συνδυασμό με την περιορισμένη συμμετοχή στις ευρωεκλογές (από 46% έως 53%) σε
σχέση με τις βουλευτικές (κατά κανόνα πάνω από 85%), καθιστά απρόσφορη την
οποιαδήποτε σύγκριση των δύο αυτών, τελείως διαφορετικών, εκλογικών
αναμετρήσεων. Έτσι, η αναμενόμενη, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, άνοδος της
Κεντροαριστεράς, ύστερα από μια τριετία συντηρητικής διακυβέρνησης, δεν
φαίνεται να μπορεί να επηρεάσει τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις. Απλώς
ενδέχεται να προσφέρει ορισμένες ενδείξεις για τις σημερινές κομματικές
προτιμήσεις, σε σύγκριση με την εντυπωσιακότατη δεξιά στροφή που κατέγραψαν οι
εκλογές του 2001 (όταν για πρώτη φορά το σύνολο των δεξιών κομμάτων ξεπέρασε
το όριο της απόλυτης πλειοψηφίας).

Το 70% άγγιξε η αποχή

H σταθερότητα που διακρίνει τις κομματικές ταυτίσεις στη Φινλανδία, η
μακροχρόνια παράδοση σχηματισμού συμμαχικών κυβερνήσεων και οι περιορισμένες
διαφορές μεταξύ των μεγάλων κομμάτων ως προς τις ευρωπαϊκές υποθέσεις,
αποδυναμώνουν το όποιο, έστω και έμμεσο, διακύβευμα θα μπορούσαν να έχουν οι
προσεχείς ευρωεκλογές. Γεγονός που αποτυπώθηκε εξάλλου και το 1999 με το
εξαιρετικά υψηλό ποσοστό αποχής, το οποίο άγγιξε το 70% (κάτι ανάλογο
αναμένεται και φέτος).

H ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΗ κυβερνητική συμμαχία που προέκυψε από τις εκλογές του
περασμένου χρόνου, με πρωθυπουργό τον κεντρώο Μάτι Βανχάνεν, δεν φαίνεται
επομένως να απειλείται από το χωρίς άμεσες πολιτικές προεκτάσεις αποτέλεσμα
των ευρωεκλογών και την πιθανολογούμενη ελαφρά ανοδική τάση του δεξιού Εθνικού
Συνασπισμού (ΚΟΚ), ο οποίος αποτελεί σήμερα το κυριότερο κόμμα της
αντιπολίτευσης. Όσον αφορά τα μικρότερα κόμματα, οι πράσινοι (VIHR) και η
Αριστερή Συμμαχία (VAS) φαίνεται να διατηρούν τις δυνάμεις τους, όπως επίσης
και το κόμμα της σουηδικής μειονότητας (SFP/RKP), το οποίο μετέχει στη
συμμαχική κυβέρνηση.

Επιμέλεια: Ευτυχία Τεπέρογλου