Δρόμοι

Ο Κλαούζεβιτς…

…ο Πρώσος στρατάρχης του 19ου αιώνα είχε πει: «Ο πόλεμος είναι η συνέχιση
της πολιτικής με άλλα μέσα». Ασφαλώς, οι σημερινοί Γερμανοί είναι πιο
ειρηνικοί από τους Πρώσους προγόνους τους. Όμως, αυτό δεν τους εμποδίζει να
προσφεύγουν στις τακτικές του Καρλ φον Κλαούζεβιτς – αυτήν τη φορά για να
παρέμβουν στον αμερικανικό πολιτικό διάλογο.

Απόδειξη…

…η ταινία «Μετά την επόμενη μέρα», γράφει στο περιοδικό «Γκλόμπαλιστ» ο
διευθυντής του Στίβεν Ρίχτερ. Τα κινηματογραφικά διαπιστευτήρια του σκηνοθέτη
Ρόλαντ Έμεριχ είναι αψεγάδιαστα και περιλαμβάνονται σε αυτά, μεταξύ άλλων, «Ο
πατριώτης» και η «Ημέρα της ανεξαρτησίας» – δυο ταινίες πολύ αμερικανικές, από
έναν σκηνοθέτη που ξέρει να απευθύνεται στην αμερικανική ψυχή. Έτσι εξηγείται
η νευρικότητα του Λευκού Οίκου, λέει ο Ρίχτερ, μόλις άρχισε να προβάλλεται η
ταινία «Μετά την επόμενη μέρα», στο τέλος Μαΐου. Είναι μια κραυγή αγωνίας προς
τους Αμερικανούς – και κυρίως προς τους ηγέτες τους – να αρχίσουν επιτέλους να
παίρνουν στα σοβαρά την απειλή της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ο σκηνοθέτης
πιστεύει πως χρειάζεται μια σπουδαία ταινία για να μπορέσει κανείς να
ευαισθητοποιήσει το κοινό στα σημαντικά θέματα (όπως στην άρνηση του προέδρου
Μπους να υπογράψει το Πρωτόκολλο του Κιότο για το περιβάλλον). Ο Έμεριχ είναι
γερμανικής καταγωγής και υποστηρίζει με πάθος τους Γερμανούς οικολόγους. Τον
έχουν δει στο Βερολίνο να πίνει καφέ με τον Γιόσκα Φίσερ.

Το Χόλιγουντ…

…είναι γνωστό πως υπήρξε πάντα εργαλείο της αμερικανικής επιρροής στον
κόσμο. Είναι λοιπόν σπάνιο να παρατηρεί κανείς το αντίστροφο, να βλέπουμε
δηλαδή μη Αμερικανούς σκηνοθέτες να παίρνουν στα χέρια τους αυτό το
συντριπτικό εργαλείο για να επηρεάσουν τον αμερικανικό πολιτικό διάλογο.
Παραφράζοντας τα λόγια του Κλαούζεβιτς, θα μπορούσαμε να πούμε πως ο Έμεριχ
βλέπει το σινεμά σαν συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα. Κάποιοι θα πουν πως
ίσως το παρατραβάμε, αν φανταζόμαστε πως μια καταστροφολογική ταινία που
προφητεύει επιστροφή στην εποχή των παγετώνων μπορεί να επηρεάσει την ψήφο των
νέων. Όμως, ο Έμεριχ είναι πεπεισμένος. Γνωρίζει πως σε μια κοινωνία όπου τα
όρια ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό γίνονται ολοένα και πιο
ακαθόριστα, μια τέτοια ταινία μπορεί να απελευθερώσει μια πολιτική δύναμη που
κανείς μέχρι τώρα δεν υποψιαζόταν την ύπαρξή της. Ίσως γι’ αυτό ακριβώς
μερικοί Αμερικανοί επικριτές και αντίπαλοι των οικολόγων καταγγέλλουν αυτήν
την ταινία ως «προπαγανδιστική», όπως εκείνες που έκαναν οι Γερμανοί μιας
άλλης εποχής (με σκηνοθέτες σαν τη Λένι Ρίφενσταλ).

Είναι άδικο…

…Γιατί αν το σινεμά είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα, το
Χόλιγουντ ήταν το πρώτο που έκανε πολιτική με αυτό. Ο Κλαούζεβιτς το είχε
επισκεφθεί πριν από τον Έμεριχ.