Δρόμοι

Οι δύο όχθες…

… του Ατλαντικού απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο μεταξύ τους. H
διαπίστωση ανήκει στον Γάλλο συγγραφέα και πολιτικό Μαξ Γκαλό και είναι
γεωπολιτική. Το παράδοξο είναι πως αυτή η απομάκρυνση είναι σήμερα κοινή
διαπίστωση, 60 χρόνια μετά τη συμμαχική απόβαση της 6ης Ιουνίου 1944 στη
Νορμανδία, όταν οι δύο όχθες του Ατλαντικού είχαν έρθει τόσο κοντά όσο ποτέ
άλλοτε. Ο Μαξ Γκαλό αποδίδει αυτή την απομάκρυνση στην αμερικανική μονομέρεια,
που όμως την ανακαλύπτει και σε άλλες περιόδους των σχέσεων της Αμερικής με
την Ευρώπη.

Μεταξύ 1920 και 1939…

… οι Αμερικανοί, που με τον πρόεδρο Ουίλσον διατείνονταν πως ήταν υπέρμαχοι
της συλλογικής ασφάλειας, είχαν αφήσει την Ευρώπη να παλεύει μόνη της με τα
ολοκληρωτικά καθεστώτα του Μεσοπολέμου. Στον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν
παρενέβησαν παρά μόνο ύστερα από όσα έγιναν στο Περλ Χάρμπορ. Στον Ψυχρό
Πόλεμο, η αμερικανική μονομέρεια κρύφτηκε πίσω από την πολυμερή «ασπίδα» του
ΝΑΤΟ, που όμως απογοήτευσε πολλούς από εκείνους που αναζήτησαν την προστασία
της (Γαλλία, Ελλάδα). Όταν τα εθνικά συμφέροντα που ήταν θαμμένα κάτω από τον
σοβιετικό παγετώνα αναδύθηκαν στην επιφάνεια μετά την πτώση της ΕΣΣΔ -την
οποία ο Ντε Γκωλ είχε προβλέψει βγαίνοντας από το ΝΑΤΟ -η νικήτρια Αμερική
έγινε ο άξονας της διεθνούς πολιτικής, εκδηλώνοντας απροκάλυπτα πια τη
μονομέρειά της. Αυτό, λέει ο Γάλλος πολιτικός, εξέπληξε μόνο εκείνους που
πίστευαν πως η κινητήρια δύναμη της διεθνούς πολιτικής είναι το υψηλό ιδανικό
της ελευθερίας που ενσαρκώνουν οι ΗΠΑ. Θα άλλαζαν γνώμη, αν μπορούσαν να
ρωτήσουν τι πίστευαν για το αμερικανικό «ραβδί» οι Κουβανοί και οι
Φιλιππινέζοι το 1898, οι Χιλιανοί το 1973 και τι πιστεύουν οι δημοκρατικοί
μουσουλμάνοι (που μπροστά τους, ο πρόεδρος Μπους δείχνει να προτιμάει τους
Σαουδάραβες ισλαμιστές).

H Ευρωατλαντική…

… Ένωση σήμερα διασπάται, επειδή η μονομερής πολιτική των ΗΠΑ έρχεται σε
ολοένα και μεγαλύτερη αντίθεση με τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών χωρών. Σήμερα
βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή, απέναντι στον μουσουλμανικό κόσμο, που ποτέ
άλλοτε δεν είχε τόσο μεγάλη παρουσία στο ευρωπαϊκό έδαφος. Παρ’ όλα αυτά, το
γεωπολιτικό συμφέρον μας δεν είναι η σύγκρουση αλλά η οικονομική συνεργασία.

Ο Μαξ Γκαλό…

… παρά τις αμερικανικές αντιρρήσεις, θεωρεί επιβεβλημένη μια σταθερή
συμμαχία με τη Ρωσία, μια χώρα πλούσια σε πετρέλαιο και πρώτες ύλες, η οποία
αποτελεί τμήμα της ιστορικής Ευρώπης. Και βλέπει το χάσμα που έχει ανοιχτεί
ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αμερική να γίνεται βαθύτερο. Φτάνει να σκεφτεί
κανείς την ποινή του θανάτου, την ελεύθερη πώληση όπλων, ακόμη και τον ρόλο
της θρησκείας στην πολιτική. H ιστορική εμπειρία δείχνει πως η μοναδική κοινή
λογική είναι η λογική του συσχετισμού δυνάμεων. Όταν δεν υπάρχει αντίβαρο, όσο
μεγάλη δύναμη και αν έχει μια χώρα, τόσο περισσότερο είναι καταδικασμένη να
χάσει τα λογικά της.