Θα γίνουμε τελικά ποτέ Iρλανδία;

Για τρίτη τουλάχιστον φορά μετά τις εκλογές ο Πρωθυπουργός διακήρυξε την
πρόθεσή του «να γίνουμε Ιρλανδία». Και συνέδεσε την πρόθεσή του αυτή με την
αναγκαία μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης (επανίδρυση του κράτους), τη
μείωση του δημόσιου τομέα, τον εξορθολογισμό (διαφάνεια, απλούστευση
διαδικασιών) του φορολογικού συστήματος και τη μείωση της άμεσης φορολογίας
στις επιχειρήσεις. Σαν στόχοι οι παραπάνω προθέσεις με βρίσκουν σύμφωνο. Κι
αντιλαμβάνομαι πως οι περισσότεροι απ’ αυτούς χρειάζονται κάποιον ικανό χρόνο
για την υλοποίησή τους. Στον τομέα της λεγόμενης «επανίδρυσης του κράτους»
βέβαια οι κυβερνητικές μέχρι τώρα μεθοδεύσεις μάλλον υποδηλώνουν υποχώρηση κι
αποτυχία. Οι διορισμοί απροσδιόριστου αριθμού εκτάκτων υπαλλήλων στο Δημόσιο
δίχως αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών και κόντρα στις διακηρύξεις για
μείωση του δημόσιου τομέα και περιορισμό του κράτους και της δημόσιας
γραφειοκρατίας κάθε άλλο παρά κινήσεις για κάτι το καινούργιο στην οικοδόμηση
ενός νεωτερικού κράτους υποδηλώνουν. Πάντως, σε όλους τους τομείς αυτούς είναι
νωρίς για να βγάλει κάποιος τελικά συμπεράσματα. Πολύ περισσότερο βέβαια να
ασκήσει και απόλυτη κριτική.

Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τη μείωση του φόρου στις επιχειρήσεις. Όπως
σημειώνει συχνά και η φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Εστία», στην οικονομία και
μία ακόμη ημέρα καθυστέρησης μπορεί να αποδειχθεί μοιραία. Γιατί λοιπόν η
κυβέρνηση καθυστερεί τόσο πολύ την εφαρμογή των επανειλημμένα εξαγγελθεισών
προθέσεών της για μείωση των φορολογικών συντελεστών στις επιχειρήσεις; H
καθυστέρηση σημαίνει απώλεια επενδυτικών κεφαλαίων, υπονόμευση της όποιας
προσδοκίας για ουσιαστικά κίνητρα καθώς και καθυστέρηση στη δυναμική παρουσία
της χώρας στο διεθνές ανταγωνιστικό οικονομικό περιβάλλον. Ιδιαίτερα μάλιστα
τώρα, μετά τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ζήτημα γίνεται περισσότερο
πιεστικό. Όπως σημειώνει με έμφαση το παγκοσμίου κύρους περιοδικό Business
Week (31 Μαΐου 2004) οι νέες χώρες – μέλη της E.E. βρίσκονται σε σύγκρουση με
μερικές από τις κραταιές παλιές ευρωπαϊκές δυνάμεις (Γαλλία, Γερμανία). Ο
βασικός λόγος είναι η προσπάθεια του γαλλογερμανικού άξονα να επιβάλει κάποιου
είδους μίνιμουμ φορολογίας στις επιχειρήσεις. Ώστε έτσι να ματαιώσουν τον
διαφαινόμενο σκληρό φορολογικό προς τα κάτω ανταγωνισμό ανάμεσα στις διάφορες
ευρωπαϊκές χώρες. Διότι οι χαμηλότατοι φορολογικοί συντελεστές κρατών όπως η
Πολωνία (19%) και η Ουγγαρία (16%) είναι φυσικό να προσελκύουν δραματικά τις
διεθνείς επενδύσεις αφήνοντας τις υπόλοιπες χώρες στο κενό και την δυνάμει
υπανάπτυξη. Υπάρχουν μάλιστα κράτη, όπως λ.χ. η Εσθονία, που δεν επιβάλλουν
καθόλου (!) φόρους σε επιχειρήσεις που επανεπενδύουν τα κέρδη τους μέσα στη
ίδια την οικονομική μονάδα.

Είναι αυτονόητο πως ο σχετικός φορολογικός ανταγωνισμός δεν πρόκειται να
κοπάσει. Ούτε και οι επιδιώξεις της Γαλλίας και της Γερμανίας εύκολα θα
ευοδωθούν. H χώρα μας θα περιθωριοποιηθεί οικονομικά αν έγκαιρα δεν μπει
ανταγωνιστικά στη σχετική προσπάθεια προσέλκυσης ξένων επενδύσεων. Και είναι
ακατανόητες οι σχετικές καθυστερήσεις στην περικοπή των φόρων. Ούτε ειδικά
φορολογικά νομοσχέδια χρειάζονται ούτε και ιδιαίτεροι αναπτυξιακοί νόμοι είναι
απαραίτητοι. Το μόνο που απαιτείται είναι τόλμη κι αποφασιστικότητα. Γρήγορα,
απλά και με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα εφαρμογής.

Υπάρχουν προηγούμενα παραδείγματα από αντίστοιχες πολιτικές πρωτοβουλίες στην
Ευρώπη που δείχνουν με σαφήνεια τον δρόμο που θα πρέπει να ακολουθηθεί (βλ.
σχετ. www. antilexis. org). Ο Τόνι Μπλερ στη Βρετανία λίγο μετά τις τελευταίες
εκλογές υλοποίησε μέσα σε 14 ημέρες ένα πρόγραμμα μείωσης στο 17,5% των φόρων
των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στο Μπρίστολ και το Μάντσεστερ. Τα
αποτελέσματα βέβαια έγιναν αμέσως αισθητά και η οικονομική δραστηριότητα στις
περιοχές αυτές τινάχθηκε στα ύψη. Με παρόμοιο τρόπο ο Ζακ Σιράκ μείωσε μέσα
στην πρώτη εβδομάδα της θητείας του τους φόρους στις επιχειρήσεις της
Μασσαλίας εξασφαλίζοντας θεαματικές επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας στην επαρχία
αυτή της Γαλλίας. Ρίχνοντας έτσι ιδιαίτερα χαμηλά την ανεργία κι ενισχύοντας
την αναπτυξιακή προοπτική ολόκληρης της νότιας Γαλλίας.

Εξίσου και στη Γερμανία ο Σρέντερ μείωσε άμεσα τη φορολογία στις επιχειρήσεις
στη Λειψία και το Αμβούργο – σύμφωνα με τις αντίστοιχες προεκλογικές του
υποσχέσεις – λίγο μετά την άνοδό του στην εξουσία. Εκεί τα αποτελέσματα δεν
υπήρξαν θεαματικά λόγω κυρίως των υπόλοιπων δυσκαμψιών που χαρακτηρίζουν τη
σύγχρονη γερμανική αγορά και οικονομία γενικότερα.

Το συμπέρασμα είναι πως η μείωση των φορολογικών συντελεστών στις επιχειρήσεις
αποτελεί ένα πανίσχυρο εργαλείο για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, τη
μείωση της ανεργίας και τη γενικότερη δημιουργία συνθηκών ευημερίας και
κοινωνικής συνοχής. Αλλά οι σχετικές αποφάσεις οφείλουν να είναι γρήγορες,
άμεσες κι αποτελεσματικές. H Ιρλανδία δεν έφθασε εκεί που είναι σήμερα με
διακηρύξεις κι ευχολόγια. Χρειάζονται πράξεις και πολιτική τόλμη. Έξω και πέρα
από γραφειοκρατικούς περιορισμούς και διοικητική ατολμία.