Ο φόβος… πουλάει τα ακίνητα

H αβεβαιότητα για τις επερχόμενες αλλαγές στη φορολογία ακινήτων αναθέρμανε
την κτηματαγορά. Οι μεταβιβάσες ακινήτων παρουσιάζουν σημαντική αύξηση τους
τελευταίους δύο μήνες, καθώς οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές σπεύδουν να προλάβουν
την πιθανολογούμενη αύξηση των αντικειμενικών αξιών και την εφαρμογή ΦΠΑ στα
νέα ακίνητα.

Σύμφωνα με στοιχεία από Εφορίες, συμβολαιογράφους και κατασκευαστές κατοικιών
η κτηματαγορά έχει αρχίσει να κινείται τους τελευταίους δύο μήνες μετά το
πάγωμα που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών.

Βόρεια προάστια

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία μεγάλου δήμου των
βορείων προαστίων, στον οποίο παρατηρείται μεγάλη προσφορά νεόδμητων
κατοικιών, οι μεταβιβάσεις σημείωσαν τον Απρίλιο σημαντική αύξηση σε σχέση με
τον αντίστοιχο μήνα του περασμένου έτους.

Συγκεκριμένα, τον Απρίλιο του 2003 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 654 μεταβιβάσεις
ακινήτων, ενώ τον αντίστοιχο φετινό μήνα πραγματοποιήθηκαν 721 μεταβιβάσεις
(αύξηση 10,2%).

Και στο κέντρο

Μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε τον Μάιο στις μεταβιβάσεις που πραγματοποιήθηκαν
σε Εφορία, στην αρμοδιότητα της οποίας υπάγεται μεγάλο μέρος του κέντρου της
Αθήνας με ακριβές κατοικίες.

Συγκεκριμένα, τον Μάιο του 2003 πραγματοποιήθηκαν 52 μεταβιβάσεις ακινήτων,
ενώ τον φετινό Μάιο (έως και χθες) είχαν πραγματοποιηθεί 66 μεταβιβάσεις
(αύξηση περίπου 27%).

Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομικών αντίστοιχες αυξήσεις
παρατηρούνται σχεδόν σε όλες τις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες της χώρας.

Την κινητικότητα στην κτηματαγορά επιβεβαιώνουν επίσης συμβολαιογράφοι και
κατασκευαστές ακινήτων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι μοχλός της αύξησης είναι η
αβεβαιότητα που έχει επικρατήσει στους φορολογουμένους σχετικά με τις
επιπτώσεις από τις αλλαγές στη φορολογία ακινήτων, που επεξεργάζεται το
υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και ειδικότερα τη φορολογική επιβάρυνση.

Από τι θα εξαρτηθούν οι αλλαγές στη φορολογία

Στους φορολογουμένους κυριαρχεί ανησυχία για το ενδεχόμενο η εφαρμογή
τους να αντισταθμιστεί με την αύξηση των αντικειμενικών τιμών και την επιβολή
του ΦΠΑ, οι οποίες θα επιβαρύνουν τους αγοραστές.

Πάντως, το εύρος και η βαρύτητα των αλλαγών στη φορολογία ακινήτων θα
εξαρτηθεί από τρεις παράγοντες: την πορεία των δημοσίων εσόδων, τις εξελίξεις
στην αγορά της οικοδομής και της κτηματαγοράς γενικότερα καθώς και τις
εξελίξεις στην οικονομία, δεδομένου ότι η κατασκευαστική δραστηριότητα
αποτελεί στη χώρα μας την ατμομηχανή της ανάπτυξης.

Πιθανές αυξήσεις αντικειμενικών τιμών στα ακίνητα κινητοποιούν τους φορολογούμενους

Οι αλλαγές που επεξεργάζεται το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών,
χωρίς πάντως μέχρι τώρα να έχουν ληφθεί αποφάσεις για το αν και πότε θα
εφαρμοστούν, οι οποίες όμως θα μεταβάλουν τη φορολογική επιβάρυνση όσων
αγοράσουν κατοικία, είναι:

* H αύξηση των αντικειμενικών τιμών των ακινήτων. Οι αντικειμενικές
αξίες αυξήθηκαν για τελευταία φορά τον Μάρτιο του 2001 και από τότε η ψαλίδα
μεταξύ των αντικειμενικών και των πραγματικών τιμών άνοιξε θεαματικά. Ας
σημειωθεί ότι υπάρχουν περιοχές της Αττικής, όπως για παράδειγμα το Χαλάνδρι,
όπου οι πραγματικές τιμές των νέων κατοικιών είναι έως και 70% υψηλότερες από
τις αντικειμενικές. Οι διαφορές αυτές, ενώ ψαλιδίζουν τα φορολογικά έσοδα του
Δημοσίου, προκαλούν και στρεβλώσεις στην αγορά στεγαστικών δανείων όπου οι
περισσότεροι δανειολήπτες αντιμετωπίζουν προβλήματα στη χρηματοδότηση της
αγοράς κατοικίας.

Το ζήτημα της αύξησης των αντικειμενικών τιμών παραμένει ανοικτό για το
υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, αν και δεν αποκλείεται να διατηρηθούν
παγωμένες έως και τα μέσα του 2005 – ή και αργότερα – προκειμένου να μη
σημειωθεί κάμψη στην οικοδομή, όπως πολλοί φοβούνται, μετά τους Ολυμπιακούς
Αγώνες.

ΦΠΑ στις αγοραίες

* H επιβολή Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στα νεόδμητα ακίνητα. Το θέμα
συνδέεται άμεσα με την αύξηση των αντικειμενικών αξιών, καθώς ο ΦΠΑ μπορεί να
λειτουργήσει αποτελεσματικά μόνον εφόσον επιβάλλεται στην πραγματική
φορολογητέα αξία, δηλαδή τις αγοραίες τιμές των ακινήτων. Στο υπουργείο έχει
αρχίσει η διαδικασία μελέτης για την εφαρμογή του νέου φόρου, αλλά η τελική
απόφαση θα ληφθεί μετά την εξέταση όλων των επιπτώσεων από την επιβολή του.
Πάντως, από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών αφήνουν να διαρρεύσει ότι
εφόσον διαπιστωθεί πως η επιβολή του φόρου θα προκαλέσει σημαντικές
αναταράξεις στην κτηματαγορά, τότε είναι πιθανόν να αποφασιστεί η αναβολή του
έως και το 2007.

* H αύξηση του αφορολόγητου ορίου για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, η
ενίσχυση της φοροαπαλλαγής για τους τόκους στεγαστικών δανείων απόκτησης
πρώτης κατοικίας και η μείωση των συντελεστών του φόρου μεταβίβασης ακινήτων.
Πρόκειται για τρεις ευνοϊκές για τους αγοραστές κατοικιών ρυθμίσεις που
εξετάζει το υπουργείο.