Eπίθεση Eρντογάν σε Σαρόν

Πρωτοφανής ένταση κυριαρχεί στις σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ, μετά
τη δημόσια σκληρή επίκριση που άσκησε ο Ταγίπ Ερντογάν στην πολιτική του Αριέλ
Σαρόν, χαρακτηρίζοντάς την «κρατική τρομοκρατία». Σύμφωνα με ορισμένες
πληροφορίες, μάλιστα, ο Τούρκος πρωθυπουργός αρνήθηκε πρόσκληση να επισκεφθεί
το Ισραήλ.

Ξεσπάθωσε. Ο Ταγίπ Ερντογάν επέκρινε τον Σαρόν και οι δηλώσεις Γκιουλ έριξαν «λάδι στη φωτιά»

H ένταση λαμβάνει αποχρώσεις διπλωματικού επεισοδίου καθώς οι δηλώσεις
Ερντογάν έγιναν τη στιγμή που στην Άγκυρα βρίσκεται ο Ισραηλινός υπουργός
Υποδομής Γιόζεφ Παρίτζκι για την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ μιας τουρκικής και
μιας ισραηλινής εταιρείας για την κατασκευή μονάδων παραγωγής ενέργειας στο
Ισραήλ.

Την ίδια ώρα, «λάδι στη φωτιά» έριξαν οι δηλώσεις του Αμπντουλάχ Γκιούλ, που
είπε ότι η Άγκυρα ενδέχεται να ανακαλέσει «για ενημέρωση» τον πρέσβη της στο
Ισραήλ, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο να αναβαθμιστεί, σε
επίπεδο πρεσβείας, η διπλωματική εκπροσώπηση της Τουρκίας στην Παλαιστίνη.

Περίοδος «ψυχρότητας»

H φραστική επίθεση του Ταγίπ Ερντογάν εναντίον της πολιτικής του Αριέλ Σαρόν
ήταν αναπάντεχα σκληρή αλλά δεν εξέπληξε πολιτικούς παρατηρητές που εκτιμούν
ότι οι τουρκοϊσραηλινές σχέσεις είχαν ήδη εισέλθει σε μια περίοδο
«ψυχρότητας», γεγονός που αποτυπώνει μια στροφή της τουρκικής πολιτικής στη
Μέση Ανατολή.

H σταδιακή αλλαγή της πάγιας μέχρι σήμερα πολιτικοστρατιωτικής
τουρκοϊσραηλινής προσέγγισης θεωρείται στην Τουρκία συνέπεια των μεγάλων
αλλαγών στις τουρκοαμερικανικές σχέσεις με τον πόλεμο στο Ιράκ, της επιμονής
της κυβέρνησης στη σύγκλιση με την E.E., της μείωσης της επίδρασης που ασκούν
οι στρατιωτικοί στην εξωτερική πολιτική, αλλά και της αναβάθμισης των Κούρδων
του B. Ιράκ που διατηρούν προνομιακές σχέσεις με το Ισραήλ.

Μετρίασαν τις προσδοκίες

Παράλληλα, η ένταση στις σχέσεις της Άγκυρας με το Τελ Αβίβ έρχεται να
επιβεβαιώσει όσους εκτιμούσαν ότι από το 1996, όταν υπεγράφη η τουρκοϊσραηλινή
στρατιωτική συμφωνία, τα πράγματα άλλαξαν και οι τουρκικές πολιτικές και
στρατιωτικές ηγεσίες έχουν μετριάσει πολύ τις προσδοκίες τους από τη συμφωνία
αυτή.

Ένας από τους βασικούς λόγους που υπεγράφη η τουρκοϊσραηλινή στρατιωτική
συμφωνία το 1996, ήταν η ελπίδα ότι μέσω του Ισραήλ η Τουρκία θα είχε πρόσβαση
στην αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία. Παράλληλα, η κουρδική σύγκρουση που
βρισκόταν στο αποκορύφωμά της καθιστούσε την στρατιωτική συνεργασία με το
Ισραήλ ιδιαίτερης σημασίας, σε μια περιοχή όπου, σύμφωνα με την τότε
επικρατούσα άποψη στην Άγκυρα, η Τουρκία ήταν «περικυκλωμένη» από εχθρικές
χώρες.

Έκτοτε τα πράγματα άλλαξαν. Οι Αμερικανοί δεν επέτρεψαν τελικά στους Τούρκους
να έχουν απόλυτη πρόσβαση στην πολυπόθητη τεχνολογία, ενώ μετά το 1999 και τη
σύλληψη του Αμπντουλάχ Οτζαλάν η κουρδική σύγκρουση αποκλιμακώθηκε και
ταυτόχρονα η Άγκυρα άρχισε να αποκαθιστά τις σχέσεις της με την Συρία και το
Ιράν.

H κοινή γνώμη

Ιδιαίτερη επίσης βαρύτητα στη στάση της κυβέρνησης Ερντογάν διαδραματίζει και
η εσωτερική συγκυρία, καθώς η ευρύτερη τουρκική κοινή γνώμη, και κυρίως η
παραδοσιακή εκλογική βάση του κυβερνώντος κόμματος, αντιμετωπίζουν με έντονη
δυσαρέσκεια την πολιτική Σαρόν. H δημόσια επίθεση του Ταγίπ Ερντογάν έρχεται
επίσης σε μια περίοδο που οι οπαδοί του κόμματός του δυσανασχετούν για την
«έλλειψη ευαισθησίας» της κυβέρνησης σε θέματα που αφορούν το Ισλάμ και τον
μουσουλμανικό κόσμο, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της χώρας.

Ενδεικτική του αν η κυβέρνηση Ερντογάν θα ξεπεράσει ή όχι τα όρια της
φραστικής επίθεσης θα είναι η στάση του AKP στην προγραμματισμένη για τον
Ιούνιο αεροπορική στρατιωτική άσκηση «Αετός της Ανατολίας», που γίνεται από το
2001 με βάση το Ικόνιο, και στην οποία συμμετέχουν τουρκικά, αμερικανικά,
ισραηλινά και ιορδανικά πολεμικά αεροσκάφη.