Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Αλβανία. Αν και η πλέον διαδεδομένη εκδοχή θεωρεί
τους Αλβανούς ως απογόνους των αρχαίων Ιλλυριών (ινδοευρωπαϊκό φύλο που έφθασε
στα Βαλκάνια περίπου το 2000 π.X) η χρήση της λέξης διχάζει πολλούς
επιστήμονες. Πάντως, η πρώτη ιστορικά καταγεγραμμένη αναφορά εντοπίστηκε σε
κείμενο του Βυζαντινού αυτοκράτορα Αλέξιου Κομνηνού του 1043. (www.nationmaster.com)

Χωματερή ανθρώπων…

Το μεγάλο «ταξίδι». Περίπου 2.000 γυναίκες και παιδιά «εξάγονται» από την Αλβανία κάθε χρόνο. Το εμπόριο ελπίδας πληρώνεται όπως πάντα σε σκληρό νόμισμα. H Elsa Ballauri είναι η πρώτη που ασχολήθηκε με τα θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αλβανία

Λίγοι θα μπορούσαν (να επιζητούν) να είναι στη θέση της Elsa Ballauri.
Πολυταξιδεμένη, με εξαιρετικές σπουδές στη φιλοσοφία, ρίζωσε τα τελευταία 13
χρόνια στην πατρίδα της στα Τίρανα, για να υποστεί ένα εξοντωτικό σκωτσέτζικο
ντους από την απαισιοδοξία στην αισιοδοξία και πάλι από την αρχή. H Elsa ειναι
ίσως η πρώτη που ασχολήθηκε με θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αλβανία και,
αν στο μέλλον υπάρξει και μία τελευταία φωνή, η δική της θα είναι… Αυτά τα
13 χρόνια η Elsa βούτηξε βαθιά μέσα στη βία μιας κοινωνίας που σχεδόν δεν
αντιδρά σήμερα, ακόμη κι όταν οι γυναίκες της ή τα παιδιά της «ταξιδεύουν»
στην Ελλάδα ή στην Ιταλία ή σε άλλες χώρες, αρκεί αυτό το «ταξίδι» να
πληρώνεται σε σκληρό νόμισμα. Με τα ευρώ ή τα δολάρια στην Αλβανία μπορείς να
αγοράσεις ακόμη και τη λήθη… Ας γράφουν οι εφημερίδες, ας βλέπουν τα παιδιά
του γείτονα να λιγοστεύουν… Όλοι ξεχνούν, και πρώτο το επίσημο κράτος. Και
βέβαια και τα γειτονικά. Όπως εδώ…

Μάρτιος 1998…

…και οι επιστολές που δημοσιεύονται στην εφημερίδα «Koha Yone» προκαλούν
σάλο στην Αλβανία. Ο 11χρονος Zamir Kola από τον αλβανικό Βορρά και ο 8χρονος
Amarild Tsela από τον Νότο γνωρίστηκαν στην Αθήνα! Σε κάποιο φανάρι, όπου τα
είχε βάλει «ο αφεντικός» να «δουλέψουν»… Μέσα από τα παιδικά
ορνιθοσκαλίσματα τα δύο παιδιά ζητούν να τους επιστρέψουν τη ζωή τους. Ένα
μήνα μετά το θέμα έχει ξεχαστεί. Πού βρίσκονται σήμερα, κανείς δεν ξέρει,
κανείς δεν έψαξε.

Δύο χρόνια μετά, τον Απρίλιο, νέο σκάνδαλο: Με εντολή εισαγγελέα γίνεται
εκταφή στο νεκροταφείο των Τιράνων. Από τα 10 φέρετρα, τα δύο είναι άδεια!
Υποτίθεται ότι αντιστοιχούσαν σε νεογέννητα που πέθαναν.

Τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου συλλαμβάνεται στη Γερμανία 38χρονος Αλβανός με
την κατηγορία του εμπορίου βρεφών έναντι 15.000 ευρώ το «κομμάτι». Ο ίδιος
είπε ότι οι γονείς στην Αλβανία είχαν εσπράξει το ένα τρίτο του ποσού. Τότε
κινητοποιήθηκαν όλοι, εκτός από την αλβανική εισαγγελία. Δηλαδή κανείς!

Ποιοι πουλάνε τα παιδιά τους; Μα, οι φτωχοί. Και υπάρχουν πολλοί, παρά πολλοί
φτωχοί στη γειτονική χώρα. Και κυρίως, λένε, οι Αλβανοί Ρομά, περίπου 70.000
άνθρωποι, που ζουν σε μεσαιωνικές συνθήκες στον αλβανικό Νότο (Φίερι,
Αργυρόκαστρο, Κορυτσά και αλλού). Βέβαια, κανείς δεν λέει ότι το παιδί το
παίρνει για να το βγάλει στην πορνεία ή στην επαιτεία. Θέλει και το
δουλεμπόριο το παραμύθι του. Στους γονείς λένε πως θα τα υιοθετήσουν πλούσιες
ευρωπαϊκές οικογένειες και θα σωθούν από τη φτώχεια…

Κάθε χρόνο…

…περίπου 2.000 γυναίκες και παιδιά «εξάγονται» από την Αλβανία μέσω Ελλάδας,
FYROM και Ιταλίας. Στις 9 Ιανουαρίου του 2004 δύο δουλεμπορικά σκάφη ναυάγησαν
στο Ιόνιο. Προορισμός τους η Ιταλία. Πνίγηκαν 22 άνθρωποι. Πρώτη
«λεπτομέρεια»: Ο ιδιοκτήτης του ενός σκάφους ήταν στενός συγγενής του
λιμενάρχη Αυλώνα. Ο ιδιοκτήτης του άλλου, ανιψιός του αστυνομικού διευθυντή
Σκόδρας (απ’ όπου και είχαν «φορτωθεί» οι λαθρομετανάστες)! Δεύτερη
«λεπτομέρεια»: Τα περιπολικά από τον Αυλώνα καθυστέρησαν 14 ώρες! H
αντιπολίτευση κατήγγειλε ότι αυτό έγινε επειδή μετέφεραν ναρκωτικά! H
κυβέρνηση δεν πολυασχολήθηκε… H κ. Ballauri δεν θέλει να σχολιάσει τα
προαναφερθέντα περιστατικά. Δεν είναι αστυνομικός, δεν τα ξέρει. Ξέρει όμως
πως όλα όσα γίνονται στην Αλβανία έχουν δύο αιτίες. H πρώτη έχει να κάνει με
την κουλτούρα της βίας που έχει κυριαρχήσει στην αλβανική οικογένεια. H
πολύχρονη απομόνωση έχει εξοβελίσει και κάθε ενδιαφέρον για το τι γίνεται
δίπλα της. Είναι μια κοινωνία που δεν αντιδρά. H δεύτερη αιτία έχει να κάνει
με το κράτος. H χοτζική τυραννία ήταν τόσο σκληρή που θα χρειαστούν χρόνια για
να συμφιλιωθεί ο πολίτης με το κράτος. Ιδίως όταν αυτό είναι τόσο διεφθαρμένο.
Ένα πράγμα ξέρει καλά η κ. Ballauri: Ότι μόνη της η Αλβανία δεν θα τα
καταφέρει. Το εμπόριο σταματά (και) όταν δεν βρίσκει αγορές…

Info

Τζ. Πέτιφερ, Μιράντα Βίκερς «H Αλβανία», Αθήνα 2001, Καστανιώτης

Παναγιώτης Μπάρκας «Αλβανία 1997, η προδοσία της Προσδοκίας» Αθήνα 2003, Λιβάνης