BIOΛOΓIKA ΠPOΪONTA Tα υπέρ και τα κατά

H θρεπτική αξία των βιολογικών προϊόντων προβληματίζει τους επιστήμονες. «H
εκτίμηση της κοινής γνώμης είναι ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι πιο ασφαλή,
είναι θρεπτικότερα και πως χαρίζουν καλύτερη υγεία στους καταναλωτές τους»,
εξηγεί ο κ. Αντώνης Ζαμπέλας, επίκουρος καθηγητής Κλινικής Διατροφής.

«Οι επιστήμονες ωστόσο επαναλαμβάνουν σε κάθε ευκαιρία ότι χρειάζεται μεγάλο
διάστημα ερευνών προκειμένου να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα».

Μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο, η κρατική Διεύθυνση για την Ασφάλεια των
Τροφίμων της Γαλλίας πραγματοποίησε μεγάλη έρευνα σχετικά με το θέμα, χωρίς
ωστόσο να καταλήξει σε συμπέρασμα.

«Κανένα στοιχείο δεν επιτρέπει ακόμη ασφαλείς συγκρίσεις μεταξύ συμβατικών και
βιολογικών προϊόντων», ήταν η σχεδόν μόνιμη απάντηση των ειδικών. «Παράγοντες
όπως η ποιότητα του εδάφους και οι καιρικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν τη
χημική σύσταση ενός προϊόντος», συμπλήρωναν.

Στο σημαντικό ζήτημα της γεύσης τα πράγματα δείχνουν πιο ξεκάθαρα. Όλοι
συμφωνούν ότι υπάρχει «βιολογική» υπεροχή.

Και εξηγούν ότι οι ορμόνες που χρησιμοποιούνται από τους συμβατικούς
καλλιεργητές «αραιώνουν» τη γεύση και το άρωμα των φρούτων και των λαχανικών,
αφού αυξάνεται ο όγκος των προϊόντων, τα οποία απορροφούν περισσότερο νερό. Τα
συμβατικά προϊόντα περιέχουν 23% περισσότερο νερό από τα βιολογικά.

Οι πρωτεΐνες

Στο θέμα της περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες υπερτερούν τα συμβατικά δημητριακά
που έχουν καλλιεργηθεί με προσθήκη αζωτούχων λιπασμάτων. Ενώ, σε ό,τι αφορά
την περιεκτικότητα σε βασικά αμινοξέα, η ζυγαριά κλίνει προς τη μεριά των
βιολογικών.

Τα λιπίδια

Υπέρ των βιολογικών είναι τα αποτελέσματα σχετικά με τα λιπίδια, αφού φάνηκε
ότι περιέχουν περισσότερα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, που είναι γνωστοί
«σύμμαχοι» της υγείας. Ασαφή είναι τα δεδομένα σχετικά με την περιεκτικότητα
σε μεταλλικά άλατα.

Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και με τα «φτωχά» στοιχεία σχετικά με τις
βιταμίνες. Τα συμπεράσματα των επιστημόνων, πάντως, είναι πως στην πλειονότητα
των περιπτώσεων ο τρόπος της βιολογικής παραγωγής δεν φαίνεται να ενισχύει την
περιεκτικότητα των λαχανικών σε βιταμίνες. Μόνο σε ό,τι αφορά τη βιολογική
πατάτα είναι αδιαμφισβήτητο ότι είναι πιο πλούσια από τη συμβατική σε βιταμίνη
C.

Οι φίλοι των βιολογικών προϊόντων σημειώνουν ότι, ακόμη και αν δεν έχει
διευκρινιστεί επιστημονικώς αν αυτά είναι τελικώς πιο θρεπτικά από τα
συμβατικά, δεν μπορεί να είναι σε καμιά περίπτωση λιγότερο ασφαλή, αφού
καλλιεργούνται χωρίς την προσθήκη χημικών ουσιών και τυποποιούνται χωρίς
συντηρητικά.

«Κλειδί» οι μέθοδοι εκτροφής των ζώων

Τα επιστημονικά στοιχεία σχετικά με τα βιολογικά προϊόντα αφορούν κυρίως τα
φρούτα και τα λαχανικά. Σχετικά με το γάλα, το κρέας ή τα αυγά, τα στοιχεία
είναι ακόμη λιγότερα.

H σύσταση του γάλακτος είναι διαφορετική, ανάλογα με το είδος των αγελάδων
που το παρήγαγαν.

Οι μέθοδοι εκτροφής των ζώων μπορούν επίσης να αλλάξουν τα δεδομένα, ωστόσο οι
επιστήμονες δεν καταλήγουν και σε αυτόν τον τομέα σε ασφαλή συμπεράσματα. Ίδια
ήταν η εικόνα – που παραμένει τελικώς θολή – και για τα αυγά ή το κρέας.

Ερωτηματικά για την αποτελεσματικότητα των θεραπειών από τις ασθένειες

Υπάρχουν και αρκετοί που είναι επιφυλακτικοί απέναντι στα βιολογικά προϊόντα.
«Θα μπορούσε το βιολογικό προϊόν να επιβαρύνει τελικώς την υγεία, αφού χωρίς
φυτοφάρμακα είναι εκτεθειμένο σε λογής λογής ασθένειες;» είναι μια λογική
απορία. Άλλο επιχείρημα είναι ότι «ακόμη και αν η βιολογική γεωργία απαγορεύει
τη χρήση συνθετικών χημικών προϊόντων, δεν αποτελεί μια διαδικασία που γίνεται
“σε γυάλα”, αλλά στα υπάρχοντα – ήδη βεβαρημένα από πολλούς μολυσματικούς
παράγοντες – εδάφη».

Ο μεγάλος προβληματισμός αφορά την εκτροφή ζώων με βάση τη «βιολογική»
φιλοσοφία, η οποία αντικαθιστά σε μεγάλο βαθμό τα φάρμακα με την έκθεση του
ζώου στον «καθαρό αέρα».

H εκτροφή στην ύπαιθρο αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης παρασίτων και αφήνει τα
ζώα πιο «ευάλωτα» σε μολυσματικούς παράγοντες που βρίσκονται στο έδαφος ή
προκύπτουν από την επαφή με άγρια άρρωστα ζώα, καθώς και σε ιούς.

Οι συνέπειες από μερικούς από αυτούς τους μικροοργανισμούς μπορεί να είναι
καταστροφικές για τον άνθρωπο.

Για να θεραπεύσουν τα ζώα τους οι εκτροφείς βιολογικών προϊόντων χρησιμοποιούν
κυρίως τη μέθοδο της ομοιοπαθητικής. Και στο σημείο αυτό επισημαίνεται ότι
ίσως κρύβεται ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους: οι περισσότερες «φυσικές»
θεραπείες δεν έχουν αποτιμηθεί για την αποτελεσματικότητά τους. Δεν υπάρχουν
πάντως τοξικολογικές έρευνες που να μπορούν να μας διαβεβαιώσουν ότι το ζώο ή
ο άνθρωπος δεν διατρέχει κίνδυνο από τέτοια προϊόντα. «Πρέπει να περάσουν
χρόνια για να εξαγάγουμε ασφαλή συμπεράσματα για την επίδρασή τους στην
υγεία», εξηγεί ο κ. Ζαμπέλας.