Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Οι αριθμοί. Λένε και ψέματα, όπως στην περίπτωση
της μειονότητας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι μειονοτικοί έχουν ΑΕΠ κατά
κεφαλήν μεγαλύτερο από το μέσο ΑΕΠ του νομού όπου ζουν! Έτσι, στη Ροδόπη
εμφανίζονται το 2002 με 3,14 εκατ. δραχμές, έναντι 3,11 εκατ. μέσο όρο και
στην Ξάνθη με 3,77 εκατ. δρχ. έναντι 3,48 εκατ. δρχ. μέσο όρο! Το 80% είναι
φτωχοί αγρότες – κυρίως καπνοπαραγωγοί – αλλά το ερώτημα είναι πώς μετρήθηκε
χωριστά το ΑΕΠ των φτωχότερων – όλοι συμφωνούν – μειονοτικών…

Υπάρχει και η θρακιώτικη κουζίνα

500 γέροντες δεν υπάρχουν για το ελληνικό κράτος που τους έχει στερήσει την ιθαγένεια

Ο Ομέρ είναι οδοντίατρος. Παντρεύτηκε με την Ελένη. Ο Ιμπραχήμ είναι γιατρός.
Παντρεύτηκε με τη Γεωργία. Και οι τέσσερις από τη Θράκη. Οι ιστορίες τους
είναι γνωστές σε όσους ασχολούνται με το μειονοτικό, χρησιμοποιούνται ως
παραδείγματα ενός μεγάλου αδιεξόδου. Και τα δύο ζευγάρια προτίμησαν να ζήσουν
στη Θεσσαλονίκη, γιατί στον τόπο όπου γεννήθηκαν «δεν είθισται»…

Ένα από τα πιο βαρετά κλισέ είναι αυτό που χαρακτηρίζει μια περιοχή ως
«σταυροδρόμι πολιτισμών». Στη Θράκη μέχρι χθες, προχθές ταίριαζε περισσότερο
το «σταυροδρόμι μυστικών υπηρεσιών» ή «εθνικισμών» – αυτά πάνε μαζί. Και πώς
να γινόταν διαφορετικά όταν το ελληνικό κράτος έχει διαφωνήσει και με τον
εαυτό του ως προς τον προσδιορισμό της μειονότητας.«Μουσουλμανική» σύμφωνα με
τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923), «τουρκική» σύμφωνα με διάταγμα του ’50 και
ξανά «μουσουλμανική» μετά το ’74. Τι κι αν η Συνθήκη της ΔΑΣΕ (1991) λύνει το
ζήτημα, επιβάλλοντας τον σεβασμό στον (ατομικό) αυτοπροσδιορισμό κάθε
μειονοτικού. Μόνο ο Γιώργος Παπανδρέου τόλμησε (και αυτός έμμεσα) να
ξαναχρησιμοποιήσει το «τουρκική». Όμως το πρόβλημα δεν ξεκίνησε από το όνομα.
Κατέληξε σ’ αυτό λόγω της καθημερινότητας στην οποία υποχρεώθηκαν να ζήσουν
σχεδόν μέχρι το 1991 – και έως ένα βαθμό και σήμερα – οι περίπου 100.000
Τούρκοι της Δυτικής Θράκης. (Στην άλλη πλευρά των συνόρων μια άλλη μειονότητα,
η ελληνική, είχε βρεθεί επίσης στο ίδιο εθνικιστικό σταυροδρόμι).

H διαφορετική θρησκεία…

…χρησιμοποιήθηκε ως έμμεσος εθνικός προσδιορισμός, ως αιτία αποκλεισμών.
Μέχρι το ’91 ο μουσουλμάνος της Θράκης δεν μπορούσε να αγοράσει ακίνητο. Ούτε
καν κινητό. Π.χ., ένα τρακτέρ ή να βγάλει εύκολα δίπλωμα αυτοκινήτου.
Χρειαζόταν ειδική άδεια ακόμη και για το κυνήγι. H άδεια δινόταν σπάνια και
συνήθως αυτοί που κέρδιζαν δεν ήταν οι μειονοτικοί. Ήταν κυκλώματα που είχαν
στενή (τοπική) σχέση με την εκάστοτε κυβέρνηση και αγόραζαν εκτάσεις για ένα
κομμάτι ψωμί ή χρυσοπληρώνονταν για ένα δίπλωμα. (Έχει και ο εθνικισμός το
χρηματιστήριό του). Έτσι όσοι μειονοτικοί έρχονταν σε αδιέξοδο, δεν είχαν παρά
δύο δρόμους: είτε να μεταναστεύσουν σε Γερμανία (περίπου 20.000) και Τουρκία
(περίπου 30.000) είτε να μείνουν στη Θράκη, αναζητώντας καταφύγιο στην αγκαλιά
του τουρκικού προξενείου. Ακόμη και σήμερα, ο μειονοτικός δεν μπορεί να
προσληφθεί στο Δημόσιο, ενώ έχουν απομείνει περίπου 500 γέροντες οι οποίοι δεν
υπάρχουν για το ελληνικό κράτος διότι τους έχει στερηθεί η ιθαγένεια. (Αυτή η
βαρβαρότητα έχει πλέον σταματήσει, αλλά ο σχετικός νόμος δεν είχε αναδρομική
ισχύ).

H χειρότερη καταδίκη…

…όμως ήταν άλλη. Το ποσοστό όσων δεν τελειώνουν την εννιάχρονη Υποχρεωτική
Εκπαίδευση ξεπερνά το 80% (50% στην υπόλοιπη Ελλάδα) όχι διότι δεν θέλουν,
αλλά γιατί δεν μπορούν. Εδώ ο λαβύρινθος είναι πρωτοφανούς εμβέλειας. Υπάρχουν
περίπου 250 μειονοτικά Δημοτικά, όπου τα παιδιά κάνουν τα μισά μαθήματα στα
ελληνικά και τα άλλα στα τουρκικά (Κοράνι, αλλά και Μαθηματικά και Φυσική).
Και υπάρχουν μόλις δύο μειονοτικά Γυμνάσια – Λύκεια! Έτσι, μόνο με κλήρωση
κάποιοι από τους μαθητές του Δημοτικού θα συνεχίσουν στο μειονοτικό Γυμνάσιο –
Λύκειο! Οι υπόλοιποι θα πρέπει να παρακολουθήσουν ελληνικό σχολείο. Πώς όμως;
Όταν για παράδειγμα μέχρι πριν από πέντε χρόνια τα βιβλία τους (στα τουρκικά)
ήταν φωτοτυπίες βιβλίων του ’60 και όταν οι δάσκαλοί τους αγνοούσαν είτε τα
ελληνικά είτε τα τουρκικά είτε και τις δύο γλώσσες; Διότι συνέβαινε κι αυτό,
χάρη στο σκάνδαλο που λέγεται ΕΠΑΘ. H Ειδική Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης
έχει έναν σκοπό (αλλά στην πράξη κανέναν). Εκπαιδεύει δασκάλους για τα
μειονοτικά σχολεία. Όμως η εκπαίδευση γίνεται στους φοιτητές μόνο στα ελληνικά
(για να διδάξουν μετά σε τουρκόφωνους μαθητές!), διαρκεί μόλις δύο χρόνια (και
όχι τέσσερα, όπως κάθε ανώτατη σχολή) και οι φοιτητές ήταν μέχρι την
προηγούμενη δεκαετία κυρίως Πομάκοι, οι οποίοι δεν μιλούσαν καλά ούτε τα
τουρκικά ούτε τα ελληνικά! Έτσι δεν είναι περίεργο που οι περισσότεροι
μειονοτικοί στέλνουν τα παιδιά τους στα τουρκικά Λύκεια και – κυρίως –
Πανεπιστήμια. Το μόνο καλό νέο στην ιστορία άρχισε να γράφεται από το 1997,
όταν αποφασίστηκε να μπαίνουν τα παιδιά της μειονότητας στα ελληνικά AEI με
ποσόστωση (0,5%), ενώ παράλληλα με επικεφαλής την καθηγήτρια Άννα Φραγκουδάκη
άρχισε ένα ουσιαστικό πρόγραμμα (κυβερνητικό) αναβάθμισης της Πρωτοβάθμιας και
της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.