Aνησυχία για το αδιέξοδο

Έντονη ανησυχία επικρατούσε χθες στην Αθήνα για τις διαστάσεις που μπορεί
να πάρει η διαμάχη ανάμεσα στο Πατριαρχείο και την Εκκλησία της Ελλάδος.

Παράγοντες που σχετίζονται με τα εκκλησιαστικά, κύκλοι της αντιπολίτευσης,
αλλά ακόμη και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης υπογράμμιζαν χθες ότι η
κυβέρνηση έχει εγκλωβιστεί, λόγω της υποστήριξή της προς τον Αρχιεπίσκοπο, στο
να παρακολουθεί την κλιμάκωση της κρίσης χωρίς να μπορεί να παρέμβει.
Σημείωναν μάλιστα το ενδεχόμενο να ξεσπάσει εμφύλιος «πόλεμος» των πιστών στις
33 μητροπόλεις εάν η κρίση στις σχέσεις μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και
Φαναρίου κλιμακωθεί.

Σήμερα αναμένεται στην Αθήνα αντιπροσωπεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η
οποία θα ζητήσει από την κυβέρνηση να μην επικυρώσει την εκλογή των
μητροπολιτών στις Νέες Χώρες. H κυβέρνηση όμως ουσιαστικά έχει ήδη απαντήσει
αρνητικά στο σχετικό αίτημα του Πατριάρχη διά του εκπροσώπου της Θόδωρου
Ρουσόπουλου, πως «θα τηρήσει τους νόμους της ελληνικής πολιτείας».

Όπως παραδέχονται ωστόσο κυβερνητικοί κύκλοι, ο Πατριάρχης κατέστησε σαφές πως
δεν πρόκειται να υποχωρήσει και ότι είναι αποφασισμένος, σε περίπτωση που η
αντιπροσωπεία του Πατριαρχείου επιστρέψει από την Αθήνα άπρακτη, να προχωρήσει
σε καταγγελία της Πράξης του 1928 και να επαναφέρει τις μητροπόλεις των Νέων
Χωρών υπό τη διοίκηση του Πατριαρχείου. Δηλαδή να διορίσει πατριαρχικούς
μητροπολίτες στις λεγόμενες Νέες Χώρες. Όπως λένε εκκλησιαστικές πηγές, το
αποτέλεσμα θα είναι να υπάρχουν δύο μητροπολίτες, ένας της Ελλαδικής Εκκλησίας
και ένας του Πατριαρχείου και να υπάρξει «εμφύλιος σπαραγμός» στο ποίμνιο, που
θα τάσσεται υπέρ του ενός ή του άλλου.

«Πράσινο φως»

Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν πως το ζήτημα που απειλεί να προκύψει είναι
«δυσκολότερο πολιτικά από το Κυπριακό» και… καυτή πατάτα για την κυβέρνηση.
Ωστόσο, σύμφωνα με εκκλησιαστικούς κύκλους, η κυβέρνηση με την φιλική στάση
που επέδειξε απέναντι στον Αρχιεπίσκοπο (έγινε δεκτός στο Μαξίμου, η κυβέρνηση
υποσχέθηκε να ανοίξει πάλι το θέμα των ταυτοτήτων) δεν στάθηκε εμπόδιο στο να
δημιουργηθεί η κρίση. Όπως λένε εκκλησιαστικοί κύκλοι, ο Αρχιεπίσκοπος
Χριστόδουλος δεν θα προχωρούσε στη ρήξη με το Πατριαρχείο αν δεν είχε «πράσινο
φως» από το Μαξίμου και δεν γνώριζε πως η κυβέρνηση θα συμπαραταχθεί μαζί του,
επικυρώνοντας τις ενέργειές του.

* Σύμφωνα με εκκλησιαστικούς κύκλους μάλιστα, τις παραμονές των εκλογών
οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Εκκλησία της Ελλάδος και το Φανάρι είχαν
προχωρήσει και οι δύο πλευρές βρίσκονταν πολύ κοντά σε συμφωνία. Ωστόσο, μετά
τις εκλογές ο Αρχιεπίσκοπος άλλαξε τη στάση του επειδή θεώρησε ότι με την
κυβέρνηση Καραμανλή θα βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση και γι’ αυτό
προχώρησε στην εκλογή των μητροπολιτών.

H κίνηση Χριστόδουλου ανάγκασε την κυβέρνηση – η οποία γνωρίζει ότι ο
Αρχιεπίσκοπος διαθέτει ισχυρά ερείσματα στους ψηφοφόρους της N.Δ. – να σπεύσει
εν όψει των ευρωεκλογών να ανακοινώσει ότι θα επικυρώσει τους διορισμούς των
μητροπολιτών, ελπίζοντας ότι το Φανάρι θα αντιδράσει ήπια. Σύμφωνα με
κυβερνητικές πηγές μάλιστα, προσπάθησε να κατευνάσει τον Πατριάρχη
χρησιμοποιώντας ως μεσολαβητή τον αδελφό τού Αρχιεπισκόπου Αμερικής Δημήτριου,
ευρωβουλευτή Αντώνη Τρακατέλλη.

H σκληρή αντίδραση του Βαρθολομαίου όμως αιφνιδίασε την κυβέρνηση. Ανησύχησε
επίσης και τον Αρχιεπίσκοπο, ο οποίος εμφανίστηκε στο χθεσινό κήρυγμά του
διαλλακτικός, λέγοντας πως η Εκκλησία της Ελλάδος αγαπά και πάντα θα στηρίζει
το Φανάρι. Από την Κωνσταντινούπολη όμως, ο Πατριάρχης ήταν ανένδοτος:
«Πράξεις κι όχι λόγια», ήταν η απάντησή του.

Κριτική

Πηγές στο Μαξίμου υποστηρίζουν πως η κυβέρνηση δεν θέλει να πάρει θέση στη
διένεξη μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Πατριαρχείου. Προσθέτουν
μάλιστα ότι η κυβέρνηση είναι πρόθυμη να αναλάβει προσπάθεια διαμεσολάβησης,
εφόσον της ζητηθεί και από τις δύο πλευρές και υπό τον όρο ότι θα υπάρξει
συγκεκριμένη και κοινά αποδεκτή βάση διαπραγμάτευσης. Πάντως, με αυτή την
άποψη διαφώνησε ο Κώστας Μητσοτάκης, ο οποίος τόνισε μιλώντας στη NET πως η
κυβέρνηση δεν είναι δυνατόν να λέει ότι δεν ανακατεύεται – «Να ανακατευτεί και
να πάρει θέση και να κλείσει το θέμα», είπε.

* Έντονη κριτική στην κυβέρνηση για τη στάση της στο εκκλησιαστικό θέμα
ασκεί και το ΠΑΣΟΚ. Ο γραμματέας του κόμματος Μιχάλης Χρυσοχοΐδης τόνισε ότι
το ζήτημα αφορά όλο τον Ελληνισμό και πρόσθεσε πως δεν μπορεί κανείς απλά να
παρακολουθεί τα προβλήματα να κινούνται, να εξελίσσονται χωρίς να υπάρχουν
πολιτικές για την αντιμετώπισή τους. «H κυβέρνηση έχει χρέος στον Ελληνισμό να
μην τον διχάσει, να μην τον διασπάσει» πρόσθεσε ο κ. Χρυσοχοΐδης.