Δύο σχέδια για νέο γύρο διαπραγματεύσεων

Το πρώτο κύμα διεθνών αντιδράσεων για το ηχηρό «όχι» των Ελληνοκυπρίων στο
δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου αξιολογούν ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος και
συνεργάτες του και δημοσίως τουλάχιστον λένε ότι οι αντιδράσεις αυτές είναι
σαφώς ηπιότερες απ’ ό,τι ανέμεναν.

Ο κ. T. Παπαδόπουλος και ο υπουργός Εξωτερικών κ. Ιακώβου εξέφρασαν
ικανοποίηση τόσο για την απόφαση του Συμβουλίου υπουργών Εξωτερικών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διακήρυξε την πρόθεση να τερματίσει την απομόνωση των
Τουρκοκυπρίων, όσο και για τον συμβιβασμό που υιοθετήθηκε για το καθεστώς της
Πράσινης Γραμμής, σημειώνοντας ότι αυτή δεν καθίσταται εξωτερικό σύνορο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υπάρχουν ακόμα πολλά να κριθούν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη
διεθνή εικόνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφού σε τούτο το Συμβούλιο Ασφαλείας
των Ηνωμένων Εθνών ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας σερ Κιραν Πρεντεσγκαστ
εξίσωσε τις ευθύνες του Κύπριου Προέδρου με αυτές του κ. Ντενκτάς και ήγειρε
ερωτηματικά για τη στάση του. Επειδή ακριβώς το προεδρικό μέγαρο γνωρίζει ότι
το παιχνίδι δεν τελείωσε, επεξεργάζεται σενάρια αντιμετώπισης παρόμοιων
αντιδράσεων.

Ωστόσο, αυτό που φαίνεται ως πραγματικό πρόβλημα είναι η έλλειψη κοινής
γραμμής ως προς την επόμενη ημέρα και στο Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου που
άρχισε χθες να συζητεί τις εξελίξεις καταγράφηκε ήδη η δημόσια διαφωνία των
Ενωμένων Δημοκρατών του κ. Βασιλείου. H συζήτηση στο Εθνικό Συμβούλιο θα
συνεχισθεί την ερχόμενη Τετάρτη, αλλά είναι αμφίβολο αν θα υπάρξει τελικώς
σύγκλιση.

Αυτό που διχάζει είναι η πορεία από εδώ και πέρα.

Ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος, χωρίς να μιλά για δεύτερο δημοψήφισμα, δείχνει ότι
επιθυμεί επαναδιαπραγμάτευση του σχεδίου σε έξι τουλάχιστον σημεία, όπως είχαν
γράψει «TA NEA». Δεν βιάζεται και δεν θέτει χρονοδιαγράμματα, καθώς πιστεύει
πως όσο πλησιάζει ο Δεκέμβριος και η κρίσιμη απόφαση για την ημερομηνία έναρξη
ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας κάποιοι τρίτοι, αλλά και η ίδια η
Άγκυρα, θα επαναφέρουν το θέμα επίλυσης του Κυπριακού. Τότε θα τους περιμένει
με τις αλλαγές που επιθυμεί.

Διπλό δημοψήφισμα. Πάντως, το σενάριο της νέας διαπραγμάτευσης
προσκρούει σε ορισμένα πρακτικά δεδομένα. Και, κατ’ αρχήν, ότι το νέο
δημοψήφισμα θα πρέπει να γίνει όχι μονάχα στο ελληνοκυπριακό τμήμα, αλλά και
στο τουρκοκυπριακό, αφού ουσιαστικά θα πρόκειται για νέα συμφωνία.

Ο Κύπριος Πρόεδρος λέει ότι υπάρχουν και άλλα σημεία τα οποία θέλει ν’
αλλάξουν πέραν της ασφάλειας και των εγγυήσεων για την εφαρμογή της λύσης που
ζητά το ΑΚΕΛ από τα Ηνωμένα Έθνη. Έτσι οι συγκυβερνώντες, δηλαδή ο κ.
Χριστόφιας (ο οποίος ζητά δεύτερο δημοψήφισμα πριν από τον Δεκέμβριο) και ο κ.
Παπαδόπουλος βρίσκονται σε συνεχή διαβούλευση για να πετύχουν τη σύγκλιση των
απόψεών τους, κυρίως για να μη διαταραχθεί η κυβερνητική συμμαχία.

Το δεύτερο πάντως σενάριο, το οποίο έχει ονομαστεί «σενάριο Χριστόφια»
(διατήρηση του βασικού κορμού του σχεδίου, που θα συνοδεύεται όμως από την
παροχή εγγυήσεων εκ μέρους των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον
τομέα κυρίως της ασφάλειας), ασφαλώς μοιάζει πιο ρεαλιστικό. Ενέχει όμως και
αυτό έναν κίνδυνο: να απορριφθεί εκ νέου από τους Ελληνοκυπρίους, αφού δεν θα
έχει ουσιαστικές αλλαγές. Επιπλέον, θα αφήσει έκθετο τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο,
ο οποίος στο διάγγελμά του είχε απαριθμήσει πάρα πολλά σημεία του σχεδίου που
θεωρεί απαράδεκτα.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού N. Αναστασιάδης, ο
οποίος τάχθηκε υπέρ του «ναι», επιχειρεί να ανοίξει διόδους συνεννόησης με το
ΑΚΕΛ, καθώς και αυτός τάσσεται υπέρ ενός δεύτερου δημοψηφίσματος και συμφωνεί
με τους όρους που θέτει. Όμως τα πράγματα είναι δύσκολα και για τον ίδιο τον
κ. Αναστασιάδη, καθώς αντιμετωπίζει στο εσωτερικό του κόμματος ανταρσία
βουλευτών και στελεχών που τάχθηκαν υπέρ του «όχι» και θέτουν θέμα δυσαρμονίας
της ηγεσίας του κόμματος με τη βάση του, που με σημαντική πλειοψηφία ψήφισε
«όχι».

Σύγκρουση με ΔΗΣΥ. Σε αυτό το σκηνικό πρέπει να προστεθεί και η ευθεία
σύγκρουση του κ. Αναστασιάδη με τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο με αφορμή καταγγελία
του πρώτου, η οποία θα συζητηθεί στην Επιτροπή Ατομικών Προσφυγών του
Ευρωκοινοβουλίου, ότι δεν τηρήθηκαν πριν από το δημοψήφισμα οι κανόνες της
ελευθερίας της έκφρασης και της ίσης μεταχείρισης των απόψεων. Ο κ.
Παπαδόπουλος δύο φορές – κατά την αναχώρησή του και την επιστροφή του από την
Αθήνα – στηλίτευσε τη στάση του προέδρου του ΔΗΣΥ, καταλογίζοντάς του ότι
υποσκάπτει την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο κ. Αναστασιάδης απάντησε ότι από την
εποχή του Ναπολέοντος πουθενά το κράτος δεν ταυτίζεται με την κυβέρνηση και τη
δραστηριότητά της.