Συμβιβασμός στις Bρυξέλλες

Μετά την πρόσφατη απόφαση για άνοιγμα γραφείων της Κομισιόν στα κατεχόμενα
και την οικονομική ενίσχυση των Τουρκοκυπρίων απευθείας από τις Βρυξέλλες, σε
συμβιβασμό κατέληξε η χθεσινή συνεδρίαση της Επιτροπής Μονίμων Αντιπροσώπων
για το καθεστώς διέλευσης της Πράσινης Γραμμής.

Αποφασίστηκε η χαλάρωση της οικονομικής απομόνωσης του τουρκοκυπριακού
κατεχόμενου τμήματος της Βόρειας Κύπρου, ωστόσο τα προϊόντα του θα μπορούν να
εξάγονται προς την Ευρωπαϊκή Ένωση μόνον εφόσον έχουν περάσει προηγουμένως την
Πράσινη Γραμμή.

H απόφαση επιβεβαιώνει την κυριαρχία και τις πλήρεις αρμοδιότητες της
Κυπριακής Δημοκρατίας, ταυτόχρονα όμως θέτει τις ελληνοκυπριακές αρχές υπό τον
ασφυκτικό έλεγχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Με τον τρόπο αυτό η E.E. καθιστά
υπεύθυνες τις αρχές της ελεύθερης Κύπρου για τον έλεγχο της διέλευσης
προσώπων, αγαθών και υπηρεσιών από το ένα τμήμα του νησιού στο άλλο. Διατηρεί
όμως ένα δεύτερο επίπεδο ελέγχου, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να
υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις αλλά και να εξετάζει συγκεκριμένες υποθέσεις έπειτα
από αίτημα κράτους-μέλους.

Πολύωρες διαβουλεύσεις

Οι πολύωρες διαβουλεύσεις πήραν από νωρίς τη μορφή μιας διμερούς
διαπραγμάτευσης μεταξύ Ελλήνων και Ελληνοκυπρίων από τη μία πλευρά και
Βρετανών από την άλλη (με την Επιτροπή σε ρόλο διαιτητή). Τελικά ο κανονισμός
που διέπει το νομικό καθεστώς της Πράσινης Γραμμής εγκρίθηκε «κατ’ αρχήν» – με
τη βρετανική αντιπροσωπία να διατηρεί μία ολιγόωρη επιφύλαξη προκειμένου να
συμβουλευθεί το Λονδίνο – και αναμένεται «εκτός απροόπτου» να υιοθετηθεί
επίσημα σήμερα από το Συμβούλιο υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων.
H κυβέρνηση, διά στόματος του εκπροσώπου Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών Γ.
Κουμουτσάκου, ο οποίος ήταν παρών στις Βρυξέλλες, εκτιμά ότι το αποτέλεσμα
αποτελεί «θετική εξέλιξη» καθώς «επιβεβαιώνει ότι η Πράσινη Γραμμή κατ’ ουδένα
τρόπο αποτελεί εξωτερικό σύνορο της E.E.», αλλά και τον «κεντρικό ρόλο της
Κυπριακής Δημοκρατίας σε ό,τι αφορά την υλοποίηση των ρυθμίσεων που προβλέπει
ο κανονισμός».

Επί της ουσίας, στο προοίμιο του κανονισμού τονίζεται ότι «η κύρια ευθύνη για
την εγκαθίδρυση ειδικών κανόνων αναφορικά με τη διέλευση αγαθών, υπηρεσιών και
προσώπων από την Πράσινη Γραμμή ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία» η οποία
λαμβάνει «όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα για να εξασφαλίσει την πλήρη συμμόρφωση με
τις προβλέψεις του κανονισμού». Για τα τουρκοκυπριακά προϊόντα προβλέπεται ότι
«θα συνοδεύονται από πιστοποιητικά προέλευσης που θα εκδίδει το τουρκοκυπριακό
εμπορικό επιμελητήριο ή άλλος φορέας εξουσιοδοτημένος για τον σκοπό αυτό από
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συμφωνία με την κυβέρνηση της Κυπριακής
Δημοκρατίας», ενώ «η εγκυρότητα των πιστοποιητικών θα ελέγχεται από τις
αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Σημειώνεται ότι ο κανονισμός αφορά μόνο τα προϊόντα που παράγονται εξ
ολοκλήρου στα κατεχόμενα και όχι τα μεταποιημένα οι πρώτες ύλες των οποίων
εισάγονται εκτός Κύπρου. Γι’ αυτά ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να
υποβάλει προτάσεις μέσα στο επόμενο δίμηνο. Τέλος προβλέπεται ότι κάθε αλλαγή
πολιτικής από την πλευρά της κυπριακής κυβέρνησης θα πρέπει να κοινοποιείται
στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα έχει διορία ενός μηνός προκειμένου να
τοποθετηθεί.

Τέλος, σε ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει την πρόθεσή της να
κάνει «συστάσεις προς το Συμβούλιο για την αντιμετώπιση οποιουδήποτε ζητήματος
προκύψει από την εφαρμογή του κανονισμού» και δεσμεύεται μέσα στις επόμενες
εβδομάδες να καταθέσει προτάσεις με στόχο «να ενθαρρύνει την οικονομική
ανάπτυξη και να θέσει τέρμα στην απομόνωση της τουρκοκυπριακής κοινότητας».

«Παράθυρο» από Ανάν για δεύτερη ευκαιρία

Ανοικτό το παράθυρο μιας «δεύτερης ευκαιρίας» σε μελλοντικό στάδιο για
την επίλυση του Κυπριακού άφησε για μια ακόμη φορά χθες ο γενικός γραμματέας
του ΟΗΕ κ. Ανάν, εκφράζοντας την ελπίδα ότι «οι Ελληνοκύπριοι θα το
ξανασκεφθούν κρίνοντας το σχέδιο σύμφωνα με την πραγματική του αξιολόγηση». Ο
κ. Ανάν υποστήριξε επίσης ότι οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να «ανταμειφθούν» για τη
θετική τους ψήφο, ενώ χαρακτήρισε «μεγάλη απογοήτευση» την ψήφο των
Ελληνοκυπρίων στο σχέδιο. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνήλθε χθες το
απόγευμα για να εξετάσει το Κυπριακό, όπως είχε προγραμματισθεί, αλλά
υποχρεώθηκε να αναβάλει τις εργασίες του, λόγω των έντονων διαφωνιών που
ανέκυψαν ως προς το «ποιος φταίει» για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.
Αφορμή για την αναβολή αποτέλεσε η εισήγηση των Βρετανών για οικονομική
ενίσχυση των Τουρκοκυπρίων, γεγονός που συνάντησε την έντονη αντίδραση του
Πακιστάν.

Ωστόσο, αυτό που κυρίως έκανε αίσθηση στη χθεσινή συνεδρίαση του Συμβουλίου
Ασφαλείας ήταν η τοποθέτηση του αναπληρωτή γενικού γραμματέα, κ. Πρέντεγκαρστ.
Κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης που έκανε, ο αναπληρωτής τού κ. Ανάν ανέφερε
πως το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος από την ελληνοκυπριακή κοινότητα εγείρει
σοβαρά ερωτηματικά.

Ο κ. Πρέντεγκαρστ τόνισε πως με το «όχι» του ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος ένωσε τις
δυνάμεις του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς, ο οποίος επίσης έδωσε
διάφορους και ακραίους λόγους απορρίπτοντας το σχέδιο.

Επέκρινε ακόμη την ελληνοκυπριακή πλευρά ότι δεν έκανε διαθέσιμες στον κόσμο
όλες τις πληροφορίες για το σχέδιο, ότι δεν υπήρχε ικανοποιητική πρόσβαση στα
μέσα ενημέρωσης προσωπικοτήτων του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι
υπήρξε προβολή αστήρικτων ανησυχιών για το μέλλον των δημοσίων υπαλλήλων.

«Υπό το φως των πιο πάνω, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην ελληνοκυπριακή
πλευρά, το οποίο ενθαρρύνθηκε έντονα από τον κ. Παπαδόπουλο, εγείρει σοβαρά
ερωτηματικά», είπε ο κ. Πρέντεγκαρστ. Ο ίδιος ωστόσο έκανε λόγο για ελπίδες
ότι η ελληνοκυπριακή κοινότητα θα φθάσει σε μια διαφορετική άποψη με το πέρας
του χρόνου και έπειτα από μια σημαντική και σοβαρή ανάλυση της απόφασης και
των πιθανών επιπτώσεων.