«Έκλειψη σαν οργασμός»

Ένα λεπτό και 23 δευτερόλεπτα. Τόσο κράτησε η έκλειψη Ηλίου στις 23
Νοεμβρίου: βαθύ κόκκινο στον ορίζοντα με έξοχο πράσινο στην κορυφή. Μια στιγμή
μαγική στην παγωμένη ατμόσφαιρα της Ανταρκτικής. Πάγος και φωτιά.

Τέλη Νοεμβρίου προσγειώθηκα στα χιονισμένα όρη της βορειοανατολικής
Ανταρκτικής και το διαπίστωσα. H Ανταρκτική δεν είναι μόνον η πιο ψυχρή
περιοχή του πλανήτη, αλλά μια ήπειρος γεμάτη υπερθετικά: η πιο ανεμοδαρμένη, η
πιο ξηρή, η πιο αραιοκατοικημένη. Και μπορεί όλα αυτά να αποτελούν σοβαρές
αιτίες για να μην επιλεγεί ως τόπος προορισμού, όμως, όπως ο Κάπτεν Κουκ και ο
Έντμουντ Χίλαρι πριν από εμένα, ήμουν συνεπαρμένος.

Το κίνητρο. Ήθελα να τη δω. Είχα όμως και ένα άλλο κίνητρο. Εργάζομαι
για την παραγωγή μιας επιστημονικής και πολιτιστικής ιστορίας για τον Ήλιο και
τον Νοέμβριο αναμέναμε ολική έκλειψη -φαινόμενο το οποίο θα μπορούσαμε να
δούμε στην ολότητά του μόνο από την Ανταρκτική. Αναζητώντας επιλογές στο
Διαδίκτυο, είδα μια διαφήμιση της Astronomical Tours. Θα πετούσαμε στην
Ανταρκτική από το Κέιπ Τάουν και θα καταλήγαμε στον ρωσικό σταθμό
Νοβολαζαρέφσκαγια, ακριβώς δηλαδή στην τροχιά της έκλειψης. Αν και γνώριζα ότι
οι εραστές των εκλείψεων -όπως και εκείνοι των τυφώνων ή των ταξιδιών των
πουλιών -είναι εκκεντρικοί, βρέθηκα απροετοίμαστος όταν είδα ποιοι είχαν
συγκεντρωθεί στο ξενοδοχείο μας στο Κέιπ Τάουν.

Το πρώτο πρόσωπο που συνάντησα ήταν η Κάρολ, βιολονίστα σε μια σκωτική
συμφωνική ορχήστρα. Ακολούθησε ο Γκεφ, συντάκτης επιστημονικών θεμάτων του
«Economist». Οργανώτρια ήταν η Τζεν Γουίντερ, μια σκληραγωγημένη, δραστήρια
γυναίκα που πριν από δύο εβδομάδες είχε φέρει στον κόσμο την κόρη της Σάντοου,
την οποία είχε αφήσει στο Μισούρι.

Με τη μουσική του βιολιού. H Έλεν, 68 ετών από την Μποτσουάνα,
αναζητούσε εκδότη για τη μελέτη της για το δέντρο μπαομπάμπ. H λεπτοκαμωμένη
Ντέμπι, μετεωρολόγος από την Ουάσιγκτον, θα έβλεπε έκλειψη για πέμπτη φορά.
Προσπαθώντας, θυμάμαι, να εξηγήσει την αίσθηση που αφήνει μια έκλειψη είχε
ψιθυρίσει: «Νιώθεις τόσο όμορφα όσο και σε έναν οργασμό». Είπα τότε ότι την
περιμένω με ανυπομονησία. Το απόγευμα, ο Ντέιβιντ Λεβί, επαγγελματίας
αστρονόμος από την Καλιφόρνια, μας εξήγησε ότι οι ηλιακές εκλείψεις
συμβαίνουν, στην καλύτερη περίπτωση, μια φορά τον χρόνο.

H προσγείωση στον πάγο της Ανταρκτικής ήταν ομαλή. Ο Ήλιος έλαμπε σε έναν
κατάφωτο μπλε ουρανό. Δεν υπήρχαν σύννεφα. H Κάρολ η μουσικός είχε φέρει μαζί
της ένα κινεζικό βιολί, το οποίο είχε αγοράσει από το Κέιπ Τάουν, και πριν
περάσουν μερικά λεπτά, μας ψυχαγωγούσε παίζοντας έναν σπάνιο συνδυασμό από
Μότσαρτ και Έλτον Τζον. Ένα νεαρό ζευγάρι, τους οποίους είχαμε βαπτίσει «οι
εραστές», είχαν πάει να αλλάξουν. H κοπέλα φορούσε μόνο ένα πορφυρό φόρεμα και
τις μπότες της και κρατούσε το αγόρι σφιχτά. Χόρευαν ανταποκρινόμενοι στη
μουσική του βιολιού και οι κινήσεις τους ήταν απροσδόκητα αισθησιακές για το
κρύο που έκανε.

H Κάρολ παίζει μια μελωδία στο κινεζικό βιολί. Οι «εραστές» χορεύουν. H Σελήνη ενώνεται με τον Ήλιο

Ο Ήλιος εξαφανίστηκε για λίγο και τον ξαναείδαμε πάλι 40 λεπτά πριν
ολοκληρωθεί η έκλειψη -τη στιγμή που η Σελήνη είχε καλύψει τελείως τον Ήλιο.
Περίπου πέντε λεπτά πριν ολοκληρωθεί το φαινόμενο, ακανόνιστα κύματα σκοτεινών
γραμμών, μετακινούμενα ένα μέτρο ανά δευτερόλεπτο, μας προσήγγιζαν από τα
νοτιοδυτικά.

Όσο μια αιωνιότητα

Ηπό την επιφάνεια του Ήλιου, μεγάλες κόκκινες φλόγες απλώνονταν στην
ατμόσφαιρα. Κάτι που έμοιαζε με φωτεινό, διαμαντένιο δαχτυλίδι κύκλωσε τον
Ήλιο, λες και η Σελήνη με το άλλο ουράνιο σώμα επισημοποιούσαν τον αρραβώνα
τους. Ήταν ωραιότερο από όσο είχα φανταστεί. Οι σκιές σκοτείνιασαν περισσότερο
μέχρι που ο δίσκος του φεγγαριού κάλυψε πλήρως τον Ήλιο. Έβλεπα έναν μαύρο
κύκλο να κρέμεται από τον ουρανό. Γύρω μου όλα ήταν σκοτεινά, όμως ο ορίζοντας
είχε γίνει βαθυκόκκινος με λαμπερό πράσινο στην κορυφή. Όταν πήγαινα σχολείο,
ένας από τους δασκάλους μου ολοκλήρωνε το μάθημα προσπαθώντας να μας κρατήσει
σιωπηλούς το τελευταίο λεπτό. Ήταν ο τρόπος του για να μας δείξει πόσο πολύ
μπορεί να διαρκέσει ένα λεπτό. Έτσι ήταν. Εκείνα τα 60 δευτερόλεπτα έμοιαζαν
με αιωνιότητα. Στις 23 Νοεμβρίου, η πρώτη ολική έκλειψη που παρακολούθησα
κράτησε ένα λεπτό και 23 δευτερόλεπτα. Μόνο που αυτή τη φορά, δεν ήθελα να
τελειώσει.

© The Times, 2004