Πρόσωπα Ο πρόεδρος και τα σφραγίσματα

Ο πρόεδρος του Τουρκμενιστάν, ίσως ο πιο εκκεντρικός δικτάτορας στον κόσμο

Έχει απαγορεύσει τα γένια και την ακρόαση ραδιοφώνου στο αυτοκίνητο. Έχει
εγκαθιδρύσει μία εθνική αργία προς τιμήν ενός πεπονιού. Τώρα ο πιο εκκεντρικός
δικτάτορας στον κόσμο, ο Σαπαρμουράτ Νιγιάζοφ, ο επιλεγόμενος και
Τουρκμένμπασι (πατέρας των Τουρκμένων), εντόπισε ένα νέο κίνδυνο για τον λαό
του: τα χρυσά δόντια.

Στη διάρκεια μιας από τις ατέλειωτες εκδηλώσεις που γίνονται στο Τουρκμενιστάν
προς τιμήν του ισόβιου προέδρου της χώρας, ο Νιγιάζοφ διέκοψε τη φοιτήτρια που
έπλεκε το εγκώμιό του. «Τα χρυσά δόντια σου είναι ωραία, αλλά για μένα τα
λευκά δόντια είναι καλύτερα» της είπε, αφήνοντας άναυδο το κορίτσι. Κατά
παράδοση στην Κεντρική Ασία, όσοι θέλουν να δείξουν πως ανήκουν στην ελίτ
βάζουν χρυσές θήκες στα δόντια τους. Τις κοπέλες που δεν έχουν χρυσά δόντια,
τις αποκαλούν «άπροικες». «Ήρθε ο καιρός να τελειώνουμε μ’ αυτές τις
προκαταλήψεις του παρελθόντος, ότι σε ώρα ανάγκης μπορεί κάποιος να πουλήσει
τα χρυσά δόντια του», τόνισε ο πρόεδρος. Και έδωσε στον λαό του μερικές
πολύτιμες οδοντιατρικές συμβουλές. «Όταν ήμουν νέος», είπε, «παρακολουθούσα τα
μικρά σκυλιά. Τους έδιναν κόκαλα να μασουλάνε. Σε όσους από σας έχουν πέσει τα
δόντια, φαίνεται πως δεν έχετε μασουλήσει αρκετά κόκαλα. Αυτή είναι η συμβουλή
μου».

Αυτού του είδους οι εκκεντρικότητες είναι συνηθισμένες για τον Νιγιάζοφ, ο
οποίος έχει επιβάλει στους πέντε εκατομμύρια Τουρκμένους μερικούς από τους πιο
παράξενους νόμους της εποχής μας. Πριν από δύο μήνες, εμφανίστηκε στην
τηλεόραση για να απαγορέψει τα γένια και τα μακριά μαλλιά στους άνδρες. H
όπερα και το μπαλέτο καταργήθηκαν στο Τουρκμενιστάν από τον Νιγιάζοφ ως
περιττά. Στην πρωτεύουσα Ασγκαμπάτ, άλλαξε τα ονόματα των δρόμων με αριθμούς
και υποχρέωσε τους υπουργούς του να συμμετάσχουν σ’ έναν «περίπατο υγείας» 36
χιλιομέτρων! Επαναπροσδιόρισε επίσης τις ηλικίες των πολιτών του. Στο
Τουρκμενιστάν, η εφηβεία διαρκεί πλέον έως τα 25, νέος είναι κάποιος ώς τα 37
του και τα γηρατειά δεν αρχίζουν παρά στα 85. Και πέρυσι ο Νιγιάζοφ καθιέρωσε
εθνική γιορτή προς τιμήν ενός είδους αρωματικού πεπονιού το οποίο
καλλιεργείται στο Τουρκμενιστάν…

Σύμφωνα με τις οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, πίσω απ’ αυτό τον
παραλογισμό κρύβεται μια πολύ ανησυχητική κατάσταση. «Το Τουρκμενιστάν
αναφέρεται μόνο σε σχέση μ’ αυτές τις αστείες ιστορίες, αλλά είναι επίσης μια
εξαιρετικά καταπιεστική χώρα», λέει ο Τζον Μακλίοντ του Ινστιτούτου για τον
Πόλεμο και την Ειρήνη (IWPR). Ο Νιγιάζοφ, μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος
από το 1962, ήταν επικεφαλής τού, σοβιετικού τότε, Τουρκμενιστάν από τα μέσα
της δεκαετίας του 1980 και έγινε εύκολα πρόεδρος όταν η χώρα του έγινε
ανεξάρτητη, το 1991. Έκτοτε έχει παραμερίσει κάθε εν δυνάμει αντίπαλο, με
αποτέλεσμα να απομείνει χωρίς ικανούς συμβούλους και αποστασιοποιημένος από
την πραγματικότητα.