«H κυβέρνηση της Kύπρου με προκάλεσε και με εξαπάτησε»

Γκίντερ Φερχόιγκεν. Βοήθησε καθοριστικά στην ένταξη της Κύπρου στην E.E., ενώ βελτίωσε αποφασιστικά το τελικό σχέδιο Ανάν, φροντίζοντας με τις παρεμβάσεις του να απαλειφθούν οι μόνιμες παρεκκλίσεις από το κοινοτικό κεκτημένο που ζητούσε η Τουρκία

Με εμφανή τον εκνευρισμό του για την «εξαπάτησή» του από τον Τάσσο
Παπαδόπουλο, όπως υποστηρίζει, ο επίτροπος Γκίντερ Φερχόιγκεν κατέστησε τον
Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας προσωπικά υπεύθυνο για την πιθανή αποτυχία
των προσπαθειών επίλυσης του Κυπριακού. H χθεσινή συζήτηση στην Ολομέλεια του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο για το Κυπριακό σφράγισε από κάθε
άποψη την πλήρη μεταστροφή της στάσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ποιος θα
φέρει το βάρος της ευθύνης σε περίπτωση που η ελληνοκυπριακή κοινότητα
καταψηφίσει μεθαύριο το σχέδιο Ανάν. «Αισθάνομαι ότι η κυβέρνηση της Κύπρου με
απογοήτευσε, με προκάλεσε και με εξαπάτησε» ήταν η φράση του Γερμανού
επιτρόπου που θα καθορίσει στο εξής τη στάση των Βρυξελλών έναντι της
Λευκωσίας. Την αίσθηση εξαπάτησης από την ελληνοκυπριακή ηγεσία επιβεβαίωσε
«εξ ονόματος όλων των επιτρόπων» και ο Βρετανός επίτροπος Κρις Πάτεν, ο οποίος
τόνισε ότι αν οι προβλέψεις για το δημοψήφισμα επιβεβαιωθούν, τότε η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή «θα προχωρήσει άμεσα σε προτάσεις για την άρση του οικονομικού
αποκλεισμού του Βορρά γιατί δεν γίνεται μία κοινότητα να τιμωρείται για τις
αποφάσεις της άλλης».

Αθέτηση

Ο κ. Φερχόιγκεν άφησε να εννοηθεί ότι η Κυπριακή Δημοκρατία αθέτησε τη
«σαφέστατη συμφωνία» του 1999 που ήθελε την E.E. να παραιτείται από την αίτησή
της να λυθεί το Κυπριακό πριν από την ένταξη της Κύπρου, υπό τον όρο ότι «θα
οργανώσετε τη λύση και τη διευθέτηση του προβλήματος». «Για μήνες ολόκληρους
δεχόμουν καλόπιστα τις θέσεις των Ελληνοκυπρίων, κάνοντας ό,τι περνούσε από το
χέρι μου για να δημιουργήσω τις προϋποθέσεις που θα επέτρεπαν στις δύο
κοινότητες να καταλήξουν σε συμφωνία», είπε. Ο σαφής υπαινιγμός του «στρατηγού
της διεύρυνσης» ότι η ελληνοκυπριακή πολιτειακή ηγεσία πολιτεύθηκε κακόπιστα
από τη στιγμή που εξασφάλισε την είσοδό της στην E.E. εγκαταλείποντας κάθε
ειλικρινή προσπάθεια να φτάσει σε μία λύση κοινά αποδεκτή, συνδέεται με την
πεποίθηση ότι το περιβάλλον του Κύπριου Προέδρου και το στρατόπεδο τού «όχι»
δεν επέτρεψαν τη διεξαγωγή ενός ισότιμου δημόσιου διαλόγου επί του σχεδίου
επίλυσης. «Το λιγότερο που θα μπορούσαμε να περιμένουμε από ένα κράτος που σε
δέκα μέρες θα ανήκει στην E.E. γιατί το επιθυμεί, θα ήταν να εξασφαλίσει μία
λεπτομερή και δίκαιη ενημέρωση για την πρόταση Ανάν» τόνισε ο κ. Φερχόιγκεν,
για να ξεσπάσει λέγοντας ότι «απαιτώ από τον κ. Παπαδόπουλο να τηρήσει τις
αρχές της ελευθερίας πληροφόρησης και έκφρασης των απόψεων της κάθε πλευράς
και να δοθεί η δυνατότητα να μιλήσουν και να ακουστούν όσοι θέλουν να
υπεραμυνθούν τού “ναι”».

Αλληλεγγύη

Ο Γερμανός επίτροπος εξέφρασε την απογοήτευσή του συνολικότερα για το επίπεδο
των επιχειρημάτων που διατυπώθηκαν το τελευταίο διάστημα στην Κύπρο. «Σπάνια
άκουσα τις λέξεις κατανόηση, ειρήνη, αλληλεγγύη, συνύπαρξη. Το μόνο για το
οποίο μιλούν είναι οι εμπορικές συναλλαγές και οι υποχρεώσεις» είπε
χαρακτηριστικά και κατέληξε:

«Για τελευταία φορά παρακαλώ τους πολίτες της Κύπρου να πάρουν μία απόφαση που
θα την οδηγήσει στην E.E. με τα διαπιστευτήρια ενός κράτους που επιθυμεί την
αλληλεγγύη και την ειρηνική συνύπαρξη στην Ευρώπη».

Ο επίτροπος που στήριξε σε κάθε περίπτωση την Κύπρο

Οι πολιτικοί όλων των κομμάτων σε Ελλάδα και Κύπρο συναινούσαν σε ένα
πράγμα, ότι ο Γκίντερ Φερχόιγκεν είναι πραγματικός φίλος της Κύπρου και έχει
κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να διευκολύνει την ένταξη της νήσου
στην Ένωση. Αυτοί που είχαν διαφορετική άποψη ήταν οι Τούρκοι και ο Ραούφ
Ντενκτάς. Οι πρώτοι τού επιτίθεντο κάθε φορά που επισκεπτόταν την Άγκυρα και
υπογράμμιζε – όπως έκανε ακόμη μια φορά χτες – την ανάγκη να κάνει βήματα η
Τουρκία για να προχωρήσει στην ευρωπαϊκή της προοπτική. Ο Ντενκτάς έφθασε
μέχρι του σημείου να τον χαρακτηρίσει ναζί, εκμεταλλευόμενος, προφανώς, το ότι
είναι Γερμανός.

Από τα κορυφαία στελέχη του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος,
εγκατέλειψε πριν από πέντε περίπου χρόνια τη θέση του αρμοδίου υπουργού για
τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις και ανέλαβε επίτροπος αρμόδιος για τη διεύρυνση,
διαδεχόμενος ουσιαστικά τον Βαν ντεν Μπρουκ, που προϊστατο μέχρι τότε στις
προσπάθειες που κατέβαλλε η ελληνική κυβέρνηση, με επικεφαλής το Γιάννο
Κρανιδιώτη, να εντάξει την Κύπρο στην Ένωση. Το μεγάλο επιχείρημα της Αθήνας
τότε ήταν πως η ένταξη θα φέρει και τη λύση του Κυπριακού – κάτι που ήθελαν οι
Ευρωπαίοι, προκειμένου να ενισχύσουν την εικόνα τους στην εξωτερική πολιτική.

Στο Ελσίνκι

Ο ρόλος του Φερχόιγκεν υπήρξε καθοριστικός στο Ελσίνκι, όταν στήριξε τη
συμφωνία που επεξεργάστηκε, κυρίως, ο Κώστας Σημίτης και στην καρδιά της
οποίας ήταν ότι η Κύπρος θα εισέλθει στην Ένωση ασχέτως εάν θα έχει επιλυθεί
το Κυπριακό προηγουμένως, ενώ η Τουρκία έγινε υποψήφια χώρα υπό τον όρο ότι θα
έπρεπε να συμβάλει στην επίλυση του Κυπριακού.

Καθοριστικός επίσης υπήρξε ο ρόλος του κ. Φερχόιγκεν στη σύνοδο κορυφής της
Κοπεγχάγης, όταν αποφασίσθηκε επισήμως η ένταξη της Κύπρου και ενώ είχε
προηγηθεί ατέλειωτο διπλωματικό παρασκήνιο μεταξύ Κληρίδη και Τουρκοκυπρίων,
από το οποίο χαμένοι βγήκαν οι άνθρωποι του κ. Ντενκτάς που δεν εμφανίσθηκαν
να συμφωνήσουν για το σχέδιο Ανάν.

Ακόμη και τους τελευταίους μήνες, ο επίτροπος ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της
Ελλάδας και της Κύπρου να λάβει μέρος, έστω και από το… πλάι, στις
διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν τη συμφωνία της Νέας Υόρκης. Για τον λόγο
αυτό μετέβη στη Λευκωσία ουκ ολίγες φορές, ενώ στις διαπραγματεύσεις της
Λουκέρνης ήταν αυτός που βελτίωσε αποφασιστικά το τελικό σχέδιο Ανάν
φροντίζοντας με τις παρεμβάσεις του να απαλειφθούν οι μόνιμες παρεκκλίσεις από
το κοινοτικό κεκτημένο που ζητούσε η Τουρκία.