Δρόμοι

Το κύμα…

… βίας που συγκλόνισε το Κοσσυφοπέδιο τον περασμένο μήνα σβήστηκε από τα
πρωτοσέλιδα των εφημερίδων σε όλον τον κόσμο, όταν αυτά σκεπάστηκαν από την
πρόσφατη κορύφωση της κρίσης στο Ιράκ. Όμως και στη μια και στην άλλη περιοχή,
η αναταραχή δείχνει πόσο είναι δύσκολο να λύσει κανείς μια κρίση με τη χρήση
στρατιωτικής βίας.

H συμφορά…

… που βρήκε τους Σέρβους του Κοσσυφοπεδίου προκάλεσε ψιθύρους συμπάθειας
ακόμη και από εκεί που δεν θα το περίμενε κανείς. Ο τοπικός στρατιωτικός
διοικητής του ΝΑΤΟ ναύαρχος Γκρέγκορι Τζόνσον αποκάλεσε ανοιχτά το πογκρόμ που
εξαπέλυσαν οι Αλβανοί «εθνική εκκαθάριση» (όρος που μέχρι τώρα οι ΝΑΤΟϊκοί
χρησιμοποιούσαν μόνο για να περιγράψουν τη διαγωγή των Σέρβων). Αν και δεν
είναι γενική, αυτή η καινοφανής συμπάθεια είναι σίγουρα κάτι νέο. Όμως, όπως
υποστηρίζει ο Φίλιπ Κάνλιφ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της
Ουαλίας, μολονότι για πρώτη φορά τα μέσα ενημέρωσης γράφουν για τις
περιπέτειες των Σέρβων σαν να μην είναι πια γι’ αυτά οι αιμοδιψείς και
εθνικιστές βάρβαροι που ήταν άλλοτε, οι Σέρβοι θα κάνουν λάθος αν παρεξηγήσουν
αυτή την απροσδόκητη συμπάθεια. Θα είναι ακόμη μεγαλύτερο λάθος αν στηρίξουν
σε αυτή τη συμπάθεια τη διπλωματική στρατηγική τους – κάτι που άλλωστε έχουν
διαπιστώσει και οι ίδιοι οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου.

Μια που ο UCK…

… ο Απελευθερωτικός Στρατός του Κοσσυφοπεδίου έδιωξε τους περισσότερους
Σέρβους το 1999, σε ένα εθνικώς καθαρό και ανεξάρτητο Κοσσυφοπέδιο η σύγκρουση
ανάμεσα στις δύο εθνότητες ίσως θα ήταν μικρότερο πρόβλημα. Όμως, η εμπειρία
από τις εθνικώς καθαρές πρώην γιουγκοσλαβικές χώρες, τη Σλοβενία και την
Κροατία, δεν είναι ενθαρρυντική. Μολονότι ούτε η Κροατία ούτε η Σλοβενία είναι
διεθνή προτεκτοράτα, η ανεξαρτησία που απέκτησαν οι δύο χώρες στη δεκαετία του
1990 σήμερα αιμορραγεί κάτω από τις συστάσεις διεθνών γραφειοκρατιών για την
«καλή διακυβέρνησή» τους. Την ώρα που οι πρώην γιουγκοσλαβικές χώρες θυσιάζουν
την αυτονομία της πολιτικής τους στην υπόσχεση της ευρωατλαντικής ένταξης, οι
ευρωατλαντικές δυνάμεις τρυπώνουν στην περιοχή σαν μεταμοντέρνα ενσάρκωση της
αυτοκρατορίας των Αψβούργων.

Τα διεθνή…

… προτεκτοράτα της Βοσνίας και του Κοσσυφοπεδίου αντιπροσωπεύουν μια ακραία
εκδήλωση ενός περιφερειακού φαινομένου, λέει ο καθηγητής Κάνλιφ, στο πλαίσιο
του οποίου οι εθνικές πολιτικές χαράσσονται και εφαρμόζονται ερήμην κάθε
δημοκρατικής διαδικασίας. Με δυο λόγια, είτε έτσι είτε αλλιώς, οι πολιτικές
της απόσχισης, του σεπαρατισμού και του διαμελισμού το μόνο που πέτυχαν ήταν
να επιβάλουν τη διεθνή επικυριαρχία σε ολόκληρη την περιοχή. H μοναδική
μακροπρόθεσμη εγγύηση για σταθερότητα και αυτονομία στις χώρες της πρώην
Γιουγκοσλαβίας, λέει ο καθηγητής, θα ήταν να αφεθούν οι λαοί τους να
διαχειριστούν τις κοινωνίες τους χωρίς καμιά εξωτερική παρέμβαση.