Δρόμοι

H απειλή…

… της τρομοκρατίας μοιάζει να βρίσκεται παντού. Συλλήψεις έγιναν και
γίνονται σε διάφορες χώρες της Ευρώπης. Όμως, πόσο αυτή η απειλή είναι
πραγματική; Υπάρχουν πράγματι στην Ευρώπη εκατοντάδες μουσουλμάνοι που άλλο
δεν σκέφτονται από το πώς να ανατινάξουν τον πύργο του Άιφελ και το Μπιγκ
Μπεν; Μόνο στη Βρετανία, από τους 548 ανθρώπους που συνελήφθησαν ως ύποπτοι
τρομοκρατικής δράσης μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001, μόνο στους 91 απαγγέλθηκαν
κατηγορίες -κυρίως για πταίσματα -και μόνο οι 15 από αυτούς καταδικάστηκαν.
Μάλλον, χάρη στην τηλεόραση και τα πρωτοσέλιδα, η απειλή παρουσιάζεται πιο
τρομακτική από όσο είναι πραγματικά. Όμως, υπάρχει ένα πραγματικό ζήτημα.

Οι δυτικές…

… πολιτείες αποδεικνύονται γόνιμο έδαφος όπου εκτρέφεται η μηδενιστική
τρομοκρατία σαν και εκείνη της 11ης Σεπτεμβρίου. Πολλοί από εκείνους τους
αεροπειρατές, ανάμεσά τους και ο αρχηγός τους Μοχάμεντ Άττα, σπούδαζαν στο
Αμβούργο. Ο «δωδέκατος αεροπειρατής», ο Ζακαρίας Μουσάουι, ήταν γεννημένος στη
Γαλλία και γνωρίστηκε με τους συντρόφους σε ένα τζαμί του Λονδίνου. Ο Χαλίντ
Σεΐχ Μοχάμεντ, ένας από τους σχεδιαστές της 11ης Σεπτεμβρίου, σπούδαζε στο
Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας. Και ο Ρίτσαρντ Ριντ, ο «βομβιστής των
παπουτσιών», ήταν γέννημα και θρέμμα του Λονδίνου. Πρόσφατο άρθρο στην
«Ουάσιγκτον Ποστ» χαρακτήριζε τον φονταμενταλισμό ευρωπαϊκό πρόβλημα: «H
Ευρώπη βρίσκεται σε συναγερμό στο εσωτερικό, ενώ η Αμερική βρίσκεται σε πόλεμο
στο εξωτερικό».

Το ότι μερικοί…

… στη Δύση καταφεύγουν στον φονταμενταλισμό αποκαλύπτει μια βαθιά αδυναμία
των δυτικών κοινωνιών, υποστηρίζει η συγγραφέας Τζόσι Άπλετον. Αυτή η
τρομοκρατία δεν μπορεί να αποδοθεί στις ιδιαιτερότητες του Ισλάμ ή σε
«ξενόφερτα στοιχεία». Αντίθετα, δείχνει την αποτυχία των αρμόδιων ευρωπαϊκών
θεσμών να προσφέρουν μια συνεκτική κοινωνία και να δώσουν στα άτομα την
αίσθηση πως ανήκουν κάπου. Αυτά τα ζητήματα επηρεάζουν όλους τους ανθρώπους
και όχι μόνο τους μετανάστες: ο ακραίος ατομικισμός, η σύγχυση για την
ταυτότητα του ατόμου, ο καθημερινός κυνισμός. Όσο τα «άτομα» δεν μπορούν να
γίνουν «πρόσωπα», όσο πιο πολύ αισθάνονται απομονωμένα, τόσο πιο πολύ είναι
αποπροσανατολισμένα. Οι δυτικές πολιτείες, που κάποτε ήταν γεμάτες ευκαιρίες,
σήμερα είναι «φωλιές» αναταραχής. Δύσκολα θα μπορούσαμε να φανταστούμε πως η
μηδενιστική και αντιδυτική νοοτροπία του Μοχάμεντ Άττα θα μπορούσε να είχε
διαμορφωθεί σε ένα απομακρυσμένο χωριό του Αφγανιστάν ή σε έναν καταυλισμό της
Παλαιστίνης. Εκεί έχουν τους δικούς τους πολέμους. Άλλο αυτά τα ισλαμικά
κινήματα και άλλο οι οργανώσεις σαν την Αλ Κάιντα. Οι μαχητές της είναι
αποκομμένοι από τις παραδοσιακές ισλαμικές κοινότητες, είτε αυτές βρίσκονται
στην Ανατολή είτε στη Δύση.

Οι τρομοκράτες…

… που εκτρέφονται στη Δύση είναι και αυτοί άλλο πράγμα. Είναι ένα σύμπτωμα
μιας βαθιάς κρίσης συνοχής των δυτικών κοινωνιών, που δυσκολεύονται να
αφομοιώσουν όχι μονάχα τους μετανάστες αλλά και τους ίδιους τους πολίτες τους.