Διαστάσεις Οι νέοι δημαγωγοί της Kεντρικής Eυρώπης

H δυναμική επιστροφή του Βλαντίμιρ Μετσιάρ, του απαξιωμένου πρώην
πρωθυπουργού της Σλοβακίας, στα πολιτικά πράγματα δεν είναι – δυστυχώς – ένα
μεμονωμένο συμβάν στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Βλαντίμιρ Μετσιάρ. Θα αναμετρηθεί το Σάββατο, στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών της Σλοβακίας, με τον Ιβάν Γκασπάροβιτς – μια ακόμα πιο καταστροφική επιλογή

Προς μεγάλη έκπληξη πολλών Σλοβάκων, ο Μετσιάρ, που είχε απορριφθεί προ έξι
ετών για την γκανγκστερική συμπεριφορά και την ασυνάρτητη οικονομική πολιτική
του, αναδείχθηκε νικητής στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών που
πραγματοποιήθηκαν προσφάτως στη χώρα. Ο δεύτερος γύρος θα διεξαχθεί το Σάββατο
και ο Μετσιάρ θα αναμετρηθεί σε αυτόν με τον Ιβάν Γκασπάροβιτς, πρώην δεξί του
χέρι – μια ακόμα πιο καταστροφική επιλογή…

Οι πολιτικοί που ασπάζονται τον εθνικισμό, τα απλοϊκά οικονομικά προγράμματα
και την άρνηση κάθε τι ευρωπαϊκού κερδίζουν σταθερά έδαφος στην ευρύτερη
περιοχή. Οι ψηφοφόροι της Πολωνίας, της Σλοβακίας, της Ρουμανίας και, σε
μικρότερο βαθμό, των γειτονικών τους χωρών είναι δεκτικοί στις δημαγωγικές
κορόνες διότι νιώθουν προδομένοι από τους φιλοευρωπαίους μεταρρυθμιστές. H
κατάρρευση του κομμουνισμού στέρησε τους λαούς από το γνώριμο, όσο φθαρμένο κι
αν ήταν, δίχτυ ασφαλείας τους. Τώρα, καθώς οι κυβερνήσεις τους ξεφορτώνονται
τις αντιπαραγωγικές κρατικές εταιρείες και περικόπτουν το κράτος πρόνοιας ώστε
να πληρώσουν τα απαραίτητα για την ένταξή τους στην E.E. οικονομικά κριτήρια,
πολλοί πολίτες νιώθουν ιδιαίτερα ευάλωτοι.

Με τον καιρό, η μεταρρυθμιστική διαδικασία θα οδηγήσει σε μια βιώσιμη
ευημερία. Ορισμένες περικοπές, ωστόσο, είναι ιδιαίτερα σκληρές για τους
φτωχούς και η συνεπαγόμενη δυσφορία γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από
κάποιους πολιτικούς – ιδιαίτερα από τον Πολωνό κτηνοτρόφο Αντρέζεγ Λέπερ. Ο
Λέπερ ηγείται ενός αγροτικού κινήματος διαμαρτυρίας με την ονομασία Αυτοάμυνα,
που συναγωνίζεται σε δημοτικότητα το μεγαλύτερο πολωνικό κόμμα.

Οι αγροτικές επιδοτήσεις της Ευρώπης επιτρέπουν στους αγρότες χωρών όπως η
Γαλλία να έχουν κέρδος πωλώντας στη διεθνή αγορά τα προϊόντα τους σε χαμηλές
τιμές. H E.E., ωστόσο, δεν σχεδιάζει να μοιραστεί πλήρως αυτήν τη χρυσοφόρο
φλέβα με τους νεοαφιχθέντες. Επιπλέον, τόσο οι Πολωνοί όσο και οι κάτοικοι των
υπόλοιπων εννέα νέων μελών δεν θα αποκτήσουν άμεσα τη δυνατότητα να εργασθούν
οπουδήποτε στην Ένωση.

Οι δημαγωγοί της Δυτικής Ευρώπης, χωρών όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Αυστρία,
χαμηλώνουν συνήθως τους βιτριολικούς τους τόνους μόλις αποκτήσουν «αρκετό»
λαϊκό έρεισμα. Είναι πιθανό να συμβεί το ίδιο και με τον Λέπερ ή τον Μετσιάρ,
που μετριάζει ήδη την αντιευρωπαϊκή του στάση. H επικίνδυνη διαφορά είναι πως
τα έθνη της Κεντρικής Ευρώπης δεν έχουν ακόμα τους ισχυρούς θεσμούς που
μπορούν να υποχρεώσουν έναν πολιτικό με απολυταρχική σκέψη να συμπεριφερθεί ως
δημοκράτης. H άνοδος αυτών των «πολιτικών διαμαρτυρίας» μπορεί να προκαλέσει
μόνιμη ζημιά σε έθνη που αναζητούν ακόμα τον δρόμο τους.