Πρόσωπα H σκηνοθεσία της απειλής

«Όταν δεν υπάρχει εχθρός, η ολοκληρωτική δημοκρατία τον δημιουργεί. Δεν
μπορεί να λειτουργήσει χωρίς εχθρό»: για τον Ζαν-Κριστόφ Ρουφέν, οι ΗΠΑ
εξελίσσονται σε μια ολοκληρωτική δημοκρατία.

Ζαν-Κριστόφ Ρουφέν. Συγγραφέας, επικεφαλής της οργάνωσης Δράση Εναντίον της Πείνας

Στο τελευταίο βιβλίο του με τίτλο «Γκλομπάλια», ο Γάλλος συγγραφέας προβάλλει
στο μέλλον τον σημερινό, κυριαρχούμενο από την Αμερική κόσμο. H Γκλομπάλια
περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης και
τμήματα της Ασίας και κυριαρχεί στον πλανήτη. Επιδίωξή της είναι ένας τέλειος
κόσμος, στον οποίο η αντικατάσταση των οργάνων εξασφαλίζει εξαιρετική
μακροβιότητα, οι ιδιωτικές εταιρείες ανθούν και η κοινωνική πρόνοια είναι
εξασφαλισμένη -το έμβλημα είναι «Ελευθερία, Ασφάλεια, Ευημερία». Παράλληλα οι
πολιτικές και οι εθνοτικές συγκρούσεις έχουν εξαφανιστεί χάρη στην κατάργηση
της ιστορίας. Οι πόλεις και τα εδάφη της Γκλομπάλια περιβάλλονται από
αλεξίσφαιρο γυαλί, το οποίο προστατεύει τους κατοίκους από τις φτωχές μάζες
που ζουν στον υπόλοιπο κόσμο. Αυτή ακριβώς η απειλή είναι που συντηρεί τη
συνοχή της Γκλομπάλια. Οι «αουτσάιντερ» κατηγορούνται για τρομοκρατικές
ενέργειες, ακόμη και όταν τις βόμβες τοποθετούν Γκλομπαλιανοί πράκτορες.
Στόχος είναι να συντηρηθεί ο φόβος που πείθει τους Γκλομπαλιανούς να
αποδέχονται περιορισμούς στην ελευθερία και τη γνώση τους. Το κλειδί για μια
ισορροπημένη κοινωνία είναι ένας καλός εχθρός, εξηγούν οι Γκλομπαλιανοί
ηγέτες.

Ο Ζαν-Κριστόφ Ρουφέν σπούδασε γιατρός και στα 20 του εντάχθηκε στους Γιατρούς
Χωρίς Σύνορα. Σήμερα είναι επικεφαλής μιας μεγάλης μη κερδοσκοπικής οργάνωσης,
της Δράσης Εναντίον της Πείνας. Τη συγγραφή την άρχισε στα 45 του. Τα δύο
πρώτα μυθιστορήματά του, «H Πολιορκία του Ισφαχάν» και «Ο Μεγάλος Αβησσυνός»,
τον έκαναν γνωστό και με τους «Κατακτητές της Βραζιλίας» κέρδισε το Γκονκούρ
και πούλησε 850.000 αντίτυπα (τα δύο τελευταία κυκλοφορούν στα ελληνικά από
τις Εκδόσεις Ψυχογιός). Εδώ και 14 εβδομάδες, το «Γκλομπάλια» βρίσκεται στους
καταλόγους των γαλλικών μπεστ-σέλερ.

Πενήντα δύο χρόνων σήμερα, ο Ρουφέν λέει πως γράφει για να ψυχαγωγήσει τους
ανθρώπους και παράλληλα να τους κάνει να σκεφθούν. Μιλώντας στους «Νιου Γιορκ
Τάιμς», παραδέχεται πως η Γκλομπάλια επικεντρώνεται σχεδόν εντελώς στις
Ηνωμένες Πολιτείες. Περιγράφει τις ΗΠΑ σαν «μια δημοκρατία με όλα τα εξωτερικά
χαρακτηριστικά της δημοκρατίας, η οποία μπορεί όμως να γίνει εξαιρετικά
επικίνδυνη, αν όχι ολοκληρωτική». Υποστηρίζει πως στη χώρα αυτή υπάρχει σήμερα
«ένα είδος τυραννίας της πλειοψηφίας επί των υπολοίπων και ο φόβος είναι ένας
από τους τρόπους με τους οποίους δικαιολογείται η τυραννία αυτή». «Στον Ψυχρό
Πόλεμο», τονίζει, «υπήρχε πράγματι ένας κίνδυνος αμοιβαίας καταστροφής. Σήμερα
πιστεύω πως η απεικόνιση της απειλής υπερβαίνει κατά πολύ τον κίνδυνο. Πως
έχουμε κατά κάποιον τρόπο μια “σκηνοθεσία” της απειλής».