Ο ωκεανός… στο μπουκάλι

H αφαλάτωση θα μπορούσε, ενδεχομένως, να λύσει το πρόβλημα του πόσιμου
νερού στο μέλλον. Στην Καλιφόρνια πολλές εταιρείες σχεδιάζουν να ασχοληθούν
άμεσα με μια τέτοια δουλειά. Πολλοί όμως κάτοικοι της περιοχής δεν βλέπουν με
καλό μάτι κάτι τέτοιο. Το κόστος λένε για ένα μπουκάλι «Ειρηνικού Ωκεανού» θα
είναι πολύ υψηλό.

Λίγες δεκάδες μέτρα μακριά από τις ακτές του Ειρηνικού Ωκεανού ο Πίτερ
ΜακΛάγκαν γεμίζει με νερό ένα πλαστικό ποτήρι. Το νερό αυτό, όπως ο ίδιος λέει
στην εφημερίδα Los Angeles Times, αποτελεί το μέλλον της εταιρείας του.

Το περιεχόμενο του ποτηριού είναι διυλισμένο θαλασσινό νερό, απογυμνωμένο από
το αλάτι, έτοιμο για εμφιάλωση. H εταιρεία τού ΜακΛάγκαν ονομάζεται «Οι Πηγές
του Ποσειδώνα» και είναι μία από τις λίγες ιδιωτικές εταιρείες που σκοπεύουν,
στο άμεσο μέλλον, να πωλούν καθημερινά εκατομμύρια λίτρα αφαλατωμένου νερού
στους κατοίκους της Καλιφόρνιας.

Έντονο ενδιαφέρον. Όλες αυτές οι εταιρείες ξεπήδησαν από τη στιγμή που
η πολιτεία της Καλιφόρνιας άρχισε να ξανασκέφτεται σοβαρά το ενδεχόμενο να
εφοδιάζει τον πληθυσμό της με πόσιμο, αφαλατωμένο νερό από τον ωκεανό. Σύμφωνα
μάλιστα με τον σχεδιασμό της, η βιομηχανία αφαλάτωσης θα μπορούσε να
τροφοδοτεί με πόσιμο νερό περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο κατοίκους, μέχρι
το 2030. Παρά τα οικονομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα που μπορεί να
αντιμετωπίσει ένα τέτοιο εγχείρημα, το ενδιαφέρον των εταιρειών είναι έντονο.

Οι «Πηγές του Ποσειδώνα». Μεταξύ των εταιρειών συγκαταλέγονται και οι
«Πηγές του Ποσειδώνα», που φιλοδοξούν να εγκαταστήσουν στο δυτικό ημισφαίριο,
στις ακτές της νότιας Καλιφόρνιας, τη μεγαλύτερη βιομηχανία αφαλάτωσης,
χωρισμένη σε δύο μονάδες, μία στο Χάντινγκτον Μπιτς και μία στο Κάρλσμπαντ.

Καθεμιά θα μπορεί, υποτίθεται, να παράγει περισσότερο από 200 εκατομμύρια
λίτρα πόσιμου νερού την ημέρα. Στις βόρειες ακτές της Καλιφόρνιας μια ιδιωτική
εταιρεία με την ονομασία California-American Water Co, προτείνει τη δημιουργία
μιας άλλης μονάδας με δυνατότητα να παράγει περί τα 30 εκατομμύρια λίτρα
πόσιμου νερού την ημέρα.

Μείωση αποθεμάτων. Μπροστά σε μια τέτοια προοπτική, πολύς κόσμος
ενδεχομένως να σκεφτόταν ότι «αν μη τι άλλο, στο μέλλον δεν πρόκειται να
διψάσουμε». Το νερό, λένε πολλοί ειδικοί, είναι ένα αγαθό που σε λίγα χρόνια
δεν θα το απολαμβάνουμε με τόση απληστία. Οι υδάτινοι πόροι θα αρχίσουν να
λιγοστεύουν – υπενθυμίζουν μάλιστα και την πολυσυζητημένη θεωρία της
παγκόσμιας θερμοκρασιακής αύξησης – και τονίζουν πως ήδη, με αφορμή
αρδευτικούς σκοπούς, έχουν εκδηλωθεί διακρατικές αψιμαχίες.

H κατανομή. Αυτή την εποχή, τα μεγαλύτερα υδάτινα αποθέματα του πλανήτη
μας βρίσκονται, όπως είναι φυσικό, στις θάλασσες και τους ωκεανούς. Εκεί
υπάρχει το 97,5% του νερού, που είναι αλμυρό. Το υπόλοιπο 2,5% των υδάτινων
αποθεμάτων συνίσταται από γλυκό νερό. Αν αναλύσουμε τη σύσταση του ποσοστού
αυτού (του 2,5%), θα δούμε ότι σε ποσοστό 68,9% βρίσκεται εγκλωβισμένο στα
παγόβουνα και στους παγετώνες. Σε ποσοστό 30,8% βρίσκεται στους υπόγειους
υδροφόρους ορίζοντες, ενώ σε πολύ μικρό ποσοστό, που αγγίζει το 0,3%, υπάρχει
στις λίμνες και στα ποτάμια.

Από το σύνολο του γλυκού νερού, σχεδόν το 70% χρησιμοποιείται παγκοσμίως για
την κάλυψη των αρδευτικών αναγκών, το 22% διατίθεται για κάθε είδους
βιομηχανική δραστηριότητα και μόνο το 8% μπαίνει στα σπίτια μας, για να
καλύψουμε τις καθημερινές μας ανάγκες.

Είδος πολυτελείας. Για πολλούς Καλιφορνέζους όμως, που στην περιοχή
τους αναμένεται να ξεφυτρώσουν σε λίγο καιρό σαν μανιτάρια οι ιδιωτικές
εταιρείες αφαλάτωσης, το μέλλον δεν διαγράφεται και τόσο ρόδινο. Εκφράζουν
φόβους ότι από τη στιγμή που στη διαχείριση αυτού του πολύτιμου αγαθού μπουν
οι πολυεθνικές εταιρείες, τότε η τιμή του νερού θα ακριβύνει αδικαιολόγητα, με
αποτέλεσμα να καταστεί σε λίγο καιρό είδος πολυτελείας. «Όλα γίνονται για το
χρήμα», τονίζουν χαρακτηριστικά. Μελλοντικά ίσως και άλλοι λαοί να βρεθούν
μπροστά σε μια ανάλογη κατάσταση.

Διχογνωμίες. Οι ειδικοί είναι χωρισμένοι. Κάποιοι λένε ότι η εξέλιξη
της τεχνολογίας στον τρόπο που γίνεται η αφαλάτωση, μελλοντικά θα ρίξει τις
τιμές του αφαλατωμένου νερού που σήμερα πωλείται στην Καλιφόρνια σε διπλάσια
τιμή από το εμφιαλωμένο νερό του εμπορίου.

Προσθέτουν δε ότι η προμήθεια αφαλατωμένου νερού θα είναι μελλοντικά μια φθηνή
λύση, αν σκεφθεί κανείς τις αυξημένες ανάγκες του πληθυσμού και το κόστος
μεταφοράς πόσιμου νερού από μακρινές περιοχές.

Αυξάνονται οι ανάγκες – διογκώνονται τα προβλήματα

Ο Πίτερ ΜακΛάγκαν απολαμβάνει το αφαλατωμένο νερό που βγήκε από τις εγκαταστάσεις της εταιρείας του, στην Καλιφόρνια

Οι ελλείψεις σε πόσιμο νερό έχουν κάνει την εμφάνισή τους σε πολλές
περιοχές του πλανήτη. Στο Παγκόσμιο Φόρουμ για το Νερό, που έγινε πρόσφατα
στην Ιαπωνία, εκφράστηκε η εκτίμηση ότι τα δύο πέμπτα του πλανήτη
αντιμετωπίζουν ραγδαία μείωση των υδάτινων αποθεμάτων τους, γεγονός που
συνοδεύεται από την εμφάνιση ασθενειών που σχετίζονται με την έλλειψη νερού.
Οι άνθρωποι στον εύπορο δυτικό κόσμο καταναλώνουν 10 φορές περισσότερο νερό
από ό,τι οι κάτοικοι των φτωχών χωρών. Οι ειδικοί λένε πως το νερό του πλανήτη
δεν λιγοστεύει. Απλώς, αυξάνονται οι ανάγκες της κατανάλωσης εξαιτίας και της
αύξησης του πληθυσμού. Ορισμένοι τονίζουν πως η αφαλάτωση μπορεί εν μέρει να
φανεί χρήσιμη, αλλά αποτελεί μια ενεργοβόρα διαδικασία, που αφήνει πίσω της
βουνά από αλάτι για να ριχτούν πού; Τα φράγματα μπορούν να φέρουν περισσότερο
νερό αλλά και να δημιουργήσουν περιβαλλοντικά προβλήματα στις ευρύτερες
περιοχές που έχουν στηθεί. Και μιας και το περισσότερο γλυκό νερό μάς
προσφέρεται υπό την μορφή βροχοπτώσεων, χωρίς τις περισσότερες φορές να μπορεί
να αξιοποιηθεί, αυτό που επείγει είναι μια αναδιάταξη στον τρόπο κατανάλωσης.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης – Εύη Ελευθεριάδου