Aπόρρητα στοιχεία σε κάδους σκουπιδιών

Σε κάδους έξω από τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, δημόσιες υπηρεσίες
βρέθηκαν πλήρη στοιχεία πιστωτικών καρτών, λίστες κακοπληρωτών ή ληπτών
καταναλωτικών δανείων, φωτοτυπίες εκκαθαριστικών και ταυτοτήτων, στοιχεία
τραπεζικών λογαριασμών, απόρρητη αλληλογραφία, δικόγραφα ακόμη και…
αρχιτεκτονικά σχέδια μεγάλης φαρμακοβιομηχανίας.

Τέσσερις ογκώδεις φάκελοι με προσωπικά δεδομένα βρέθηκαν σε μια «ερασιτεχνική» βόλτα έξω από τράπεζες, εταιρείες και δημόσιες υπηρεσίες

«TA NEA» ακολούθησαν τη νυχτερινή διαδρομή που για ορισμένους είναι η πιο απλή
και σίγουρη μέθοδος για βιομηχανική κατασκοπεία, για να στηθούν απάτες,
οικονομικοί εκβιασμοί ή ακόμη και τρομοκρατικές ενέργειες. Έψαξαν στα
σκουπίδια! Σε μία μόνο βόλτα («ερασιτεχνική» και όχι συστηματική) βρήκαν
απόρρητα έγγραφα, ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, στοιχεία που, θεωρητικά (και
μόνο), προστατεύονται με εξαιρετικά αυστηρές διαδικασίες.

Βράδυ, σε κεντρικούς δρόμους της Αθήνας. Πάντα μπροστά από τα απορριμματοφόρα,
με στάσεις σε ξέχειλους κάδους σκουπιδιών που βρίσκονται έξω από μεγάλες
τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, Εφορίες,
υποκαταστήματα IKA. Το εγχείρημα είναι εξαιρετικά απλό (αν και βρώμικο), όμως
η «λεία» τρομακτική:

Τι βρέθηκε. Αιτήσεις ανοίγματος λογαριασμού φυσικών προσώπων με όλα τα
στοιχεία δικαιούχων και συνδικαιούχων. Καταστάσεις με τις προς έκδοση
πιστωτικές κάρτες, με τον αριθμό τους, το ονοματεπώνυμο και την ημερομηνία
λήξεως κάθε μιας από αυτές. Εκτυπώσεις από τις λίστες του «Τειρεσία», με
ονοματεπώνυμα, διευθύνσεις, τηλέφωνα και αναλύσεις οικονομικής δραστηριότητας
εταιρειών ή ατόμων. Καταστάσεις με τους κατόχους καταναλωτικών και
επαγγελματικών δανείων και όσους έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές. Λίστες με όσους
εξέδωσαν ακάλυπτες και μεταχρονολογημένες επιταγές, με αναλυτικά στοιχεία
(ποσά, αριθμούς επιταγών και αριθμούς λογαριασμών όψεως). Πλήρης κατάλογος με
τους επιχειρηματίες, πελάτες συγκεκριμένης τράπεζας, τα αιτήματα πιστοδότησης
για κάθε έναν από αυτούς, αναφορά όσων έχουν εγκριθεί και όσων εκκρεμούν.
Αντίγραφα τραπεζικών λογαριασμών, καταθέσεων σε συνάλλαγμα, μεταφορών,
κινήσεων χαρτοφυλακίου μετοχών, αλληλογραφία με εταιρείες ή τράπεζες του
εξωτερικού. Τιμολόγια. Κενά και πεντακάθαρα έγγραφα τραπεζών. Αναλυτική
εκτύπωση με τα στοιχεία και τη συμπεριφορά των πελατών ηλεκτρονικού
καταστήματος. Λίστες με στοιχεία προσωπικού και μισθοδοσίας. Αναλυτικό
οργανόγραμμα τραπεζών. Φωτοτυπίες εκκαθαριστικών και ταυτότητας.

Τραπεζικές συμβάσεις για στεγαστικά ή άλλα δάνεια, εγγυητικές επιστολές. Φύλλο
ελέγχου προσδιορισμού του φόρου εισοδήματος και αναλυτική έκθεση υπαλλήλου της
Εφορίας για συγκεκριμένη επιχείρηση. Αναλυτική εκτύπωση του μητρώου εταιρειών
που έκαναν έναρξη και μεταβολή εργασιών, σε συγκεκριμένη Εφορία. Βεβαιώσεις
άυλων τίτλων και αμοιβαίων κεφαλαίων. Πάγιες εντολές. Εξουσιοδοτήσεις.
Αρχιτεκτονικά σχέδια (μαζί κι αυτά μίας μεγάλης φαρμακοβιομηχανίας στην
Αττική). Δικόγραφα…

Κι αυτά είναι μόνον ορισμένα. H λίστα είναι πολύ μεγαλύτερη και τα έγγραφα
πάρα πολλά (όλα βρίσκονται στη διάθεση της εφημερίδας και περιέχουν δεδομένα
εξαιρετικά ευαίσθητα). Είναι έγγραφα άκοπα – πολλά εντελώς ατσαλάκωτα.
Διαβάζονται εξαιρετικά εύκολα κι όλα αξιοποιούνται ποικιλοτρόπως. Αρκεί να
πέσουν σε «λάθος χέρια» ή να τα αναζητήσουν οι «λάθος άνθρωποι». Πράγμα που
συμβαίνει συχνά. H «κατάδυση στα απορρίμματα» είναι για ορισμένους ένα
εξαιρετικά αποδοτικό επάγγελμα. Κάποιοι πωλούν τα στοιχεία που βρίσκουν,
κάποιοι άλλοι τα αξιοποιούν για πλαστογραφήσεις ή παραποίηση ταυτότητας, άλλοι
τα μελετούν για να μάθουν με τι ασχολείται ή τι σχεδιάζει ο ανταγωνιστής.
«Έχουν καταγραφεί ακόμη και περιπτώσεις δωροδοκίας χειριστών απορριμματοφόρων,
προκειμένου να μεταφέρουν τα σκουπίδια συγκεκριμένων εταιρειών ή υπηρεσιών στα
χέρια ανθρώπων που τα χρειάζονται», λένε άνθρωποι που ξέρουν καλά πώς
λειτουργεί αυτή η παράδοξη αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική και κερδοφόρα
αναζήτηση προσωπικών και απόρρητων δεδομένων.

Οι ίδιοι άνθρωποι περιγράφουν ένα σκηνικό που θα περίμενε κανείς να δει μόνο
σε αμερικανικές ταινίες. Μόνο που συμβαίνει σε γειτονιές της Αθήνας. «TA NEA»
το επιβεβαίωσαν με μία βραδινή βόλτα σε κεντρικά σημεία της πόλης… Σε όποιον
κάδο κι αν κοίταξαν, έξω από επιχειρήσεις, τράπεζες και δημόσιες υπηρεσίες,
βρήκαν «θησαυρούς». Αναζήτηση τεσσάρων ωρών (από τις 10.30 το βράδυ μέχρι τις
2.30 το πρωί) στα σκουπίδια μεγάλων εταιρειών, τραπεζών και υπηρεσιών απέδωσε
τέσσερις ογκώδεις φακέλους γεμάτους έγγραφα με προσωπικά, απόρρητα,
εμπιστευτικά δεδομένα (με όλα αυτά τα στοιχεία που δίνει κανείς σε μία
τράπεζα, σε μία Εφορία ή όταν συμπληρώνει μία αίτηση, νομίζοντας πως μένουν
εκεί και προστατεύονται).

Πολλά από αυτά εντοπίσθηκαν χωρίς καν να χρειαστεί να μεταφερθούν οι σακούλες
σκουπιδιών. Ήταν πάνω-πάνω στους κάδους ή σε σακούλες ανοιχτές. Για άλλα,
χρειάστηκε πιο προσεκτική «αναδίφηση» – δηλαδή απλά ν’ αδειάσουν οι σακούλες.
Τελικά, από το σύνολο όσων βρέθηκαν, ελάχιστα έγγραφα ήταν σκισμένα.
Κατεστραμμένο ή καλά κομμένο δεν βρέθηκε ούτε ένα. Οι λίστες με τα στοιχεία
των πιστωτικών καρτών ή των επιταγών, οι καταστάσεις με τους κατόχους
καταναλωτικών δανείων ή με όσους έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη, ήταν ολόκληρες –
πιασμένες με συρραπτικό και σε σελίδες πεντακάθαρες…

Επαγγελματίες με υψηλές αποδοχές οι δύτες των σκουπιδιών

Ονομάζονται «δύτες των σκουπιδιών» (dumpster diving λέγεται η διαδικασία στα
αγγλικά). Είναι οι άνθρωποι που συστηματικά ψάχνουν σε κάδους απορριμμάτων
αναζητώντας προσωπικά δεδομένα, στοιχεία που θα μπορούσαν να πλαστογραφήσουν,
να αξιοποιήσουν σε εκβιασμούς ή απλά σε περιπτώσεις βιομηχανικής κατασκοπείας.
Ζουν στην Ελλάδα και είναι πολλοί. H χώρα μας θεωρείται «παράδεισος», καθώς
βρίσκουν τα πάντα και μάλιστα ατσαλάκωτα. Χωρίς τύχη, αλλά με συστηματικό
ψάξιμο, βρίσκουν κακέκτυπα πιστωτικών καρτών, παλιά στοκ από καρνέ επιταγών,
ταυτότητες ανέργων, στοιχεία εργαζομένων, λίστες από την Εφορία. Όλα αυτά τα
στοιχεία που (ανίδεοι και ανυποψίαστοι) οι καταναλωτές κάθε λογής
εμπιστεύονται σε εταιρείες, υπηρεσίες και φορείς. Ακόμη και ολόκληρες
εμπιστευτικές εκθέσεις για την εσωτερική οργάνωση μιας εταιρείας ή από κάποιον
επίσημο φορολογικό έλεγχο.

Σοκ και στην Αρχή Προστασίας

Πάνω πάνω χωρίς να χρειαστεί καν ν’ ανοίξουν οι σακούλες, βρίσκει κανείς τιμολόγια και έγγραφα που θα έπρεπε να προστατεύονται

«TA NEA» επικοινώνησαν με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και έθεσαν
υπ’ όψιν της τα στοιχεία του ρεπορτάζ. H αλήθεια είναι ότι στελέχη της Αρχής
δεν έδειξαν να εκπλήσσονται, τουλάχιστον όταν άρχισε η περιγραφή των
ευρημάτων. Γιατί όταν ολοκληρώθηκε, η εικόνα ήταν και για εκείνους
σοκαριστική. Επίσημη απάντηση η Αρχή δεν έδωσε. Επιφυλάχθηκε να διερευνήσει το
θέμα, μετά τη δημοσιοποίησή του. Ωστόσο πληροφορίες αναφέρουν πως δεν είναι η
πρώτη φορά που η Αρχή Προστασίας αναγκάζεται να ασχοληθεί με τράπεζες και
δημόσιες υπηρεσίες οι οποίες δεν προστατεύουν τα προσωπικά αρχεία που τηρούν.
Παράλληλα, στελέχη της Αρχής σημείωναν πως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα
που αντιμετωπίζουν είναι η υπερπληθώρα των καταγγελιών σε συνδυασμό με τον
μικρό αριθμό νομικών συμβούλων που απασχολούνται (δεν ξεπερνούν τους 13).

Τα δεδομένα ταξιδεύουν στα Βαλκάνια

Πολύτιμα σκουπίδια με στοίβες προσωπικών δεδομένων σε έγγραφα που δεν
καταστρέφονται, «εξάγονται» σε βαλκανικές χώρες προς ανακύκλωση! Γιατί αν ένας
τόνος χαρτιού αγοράζεται στην Ελλάδα για πέντε ευρωλεπτά, στη Ρουμανία ή τη
Βουλγαρία τα αγοράζει κάποιος για μερικές δεκάδες ευρώ. Επομένως, οι έμποροι
χαρτιού δεν το σκέπτονται δεύτερη φορά. Οι σάκοι που μαζεύουν από τράπεζες ή
εταιρείες που δίνουν τα χάρτινα σκουπίδια τους για ανακύκλωση, ταξιδεύουν
απευθείας σε βαλκανικές χώρες. Όσο για τα κυκλώματα που δρουν στις χώρες
προορισμού, γνωρίζουν πολύ καλά πως το βρώμικο φορτίο από την Ελλάδα κρύβει
πάντα «πολύτιμο υλικό». Φροντίζουν λοιπόν να «ρίξουν μια ματιά» πριν τα πακέτα
φθάσουν στα εργοστάσια ανακύκλωσης.

Φωτογραφίες: ICON/ Γιάννης Καραγιαννάκης