Tα «συν» και τα «πλην» του τελικού σχεδίου
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
Το σχέδιο Ανάν εξακολουθεί να γέρνει εις βάρος της Ελλάδας και μετά τις
αλλαγές που αποδέχτηκε ο Κόφι Ανάν στο τελικό κείμενο. H Τουρκία διατηρεί τα
παρεμβατικά της δικαιώματα σε μια χώρα που θα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Διατηρεί τα στρατεύματά της στο νησί.
 |
|
Ο Άλβαρο Ντε Σότο με το τελικό σχέδιο ανά χείρας. Σε αυτό επισυνάπτεται και η |
Με τη ρητή αναγνώριση εθνοτικής ψήφου στις εκλογές της Γερουσίας ενισχύεται η
διζωνικότητα, που ήταν πάγια επιδίωξη της τουρκοκυπριακής πλευράς. Τέλος, το
προτεινόμενο μοντέλο για την Εκτελεστική Εξουσία παραμένει πολύ περίπλοκο και
η βιωσιμότητα της προτεινόμενης λύσης είναι αμφίβολη. Από την άλλη πλευρά όμως
το σχέδιο Ανάν επιστρέφει στην ελληνοκυπριακή πλευρά σχεδόν το 10% του
κατεχόμενου εδάφους, ενώ μετά τη διαπραγμάτευση της Λουκέρνης βελτιώθηκε
αισθητά σε ένα πολύ σημαντικό σημείο: υπάρχει πλέον χρονικό όριο για την ισχύ
των παρεκκλίσεων από το κοινοτικό κεκτημένο – ύστερα από 15 χρόνια οι Κύπριοι
θα μπορούν να αγοράζουν περιουσίες και να εγκαθίστανται ελεύθερα σε όλο το
νησί – και απομακρύνεται ο κίνδυνος παγίωσης της διχοτόμησης.
Το 5ο σχέδιο Ανάν δεν αναιρεί τα σημαντικότερα προβληματικά σημεία, που
συνοδεύουν το σχέδιο από την ημέρα που παρουσιάστηκε πρώτη φορά σε Ελλάδα,
Τουρκία και Κύπρο, στις 11 Δεκεμβρίου του 2002.
Το σημαντικότερο σημείο, που ενοχλεί ιδιαίτερα τη Λευκωσία, είναι ότι το
σχέδιο Ανάν αποδέχεται το δικαίωμα στρατιωτικής επέμβασης τρίτης χώρας σε
κοινοτικό έδαφος, αλλά και την παραμονή των στρατευμάτων της Τουρκίας στην
Κύπρο. Πολιτικοί παράγοντες στη Λευκωσία υποστηρίζουν πως αυτή η ρύθμιση – σε
συνδυασμό με την αποστρατικοποίηση της Ενιαίας Κύπρου που προβλέπει το σχέδιο
– επιτρέπει στην Τουρκία να κρατά την Κύπρο σε ομηρεία, ακόμα και όταν η
τελευταία θα είναι μέλος της E.E.
Αγκάθι παραμένει το θέμα των εποίκων, οι οποίοι παραμένουν στο νησί. Οι
έποικοι αισθάνονται Τούρκοι, όχι Κύπριοι. Στη Λευκωσία φοβούνται ότι μπορεί να
λειτουργήσουν ως πέμπτη φάλαγγα της Άγκυρας και να μπλοκάρουν τη λειτουργία
ολόκληρου του κράτους
Προβληματικό παραμένει και το μοντέλο για τη λειτουργία της κυβέρνησης. Το
κράτος που δημιουργείται είναι γραφειοκρατικό και παρά το γεγονός ότι οι
μεταβατικές περίοδοι, που προκαλούσαν έντονη ανησυχία στη Λευκωσία, έχουν
περιοριστεί σε δύο μήνες. Ωστόσο οι Τουρκοκύπριοι διατηρούν έμμεσο δικαίωμα
βέτο, αφού για να ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση στο ανώτατο όργανο, το συμβούλιο,
είναι απαραίτητο να την υπερψηφίσει ένας Τουρκοκύπριος.
Αρνητική έκπληξη για τη Λευκωσία ήταν ότι στο 4ο και στο 5ο σχέδιο Ανάν
αναφέρεται και επισήμως ελληνοκυπριακή και τουρκοκυπριακή κοινότητα στις
εκλογές της Γερουσίας, κάτι που σημαίνει, πρώτον, ότι οι Ελληνοκύπριοι που θα
ζουν μόνιμα στα κατεχόμενα δεν θα έχουν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές της
Γερουσίας και ότι έτσι ενισχύεται η διζωνικότητα, που ήταν πάντα πάγιο αίτημα
της τουρκικής πλευράς.
Ωστόσο οι αλλαγές που έγιναν την τελευταία μέρα στη Λουκέρνη ήταν θετικές για
την ελληνική πλευρά. Μετά την παρέμβαση της Επιτροπής, η Λευκωσία και η Αθήνα
κέρδισαν ένα μείζον ζητούμενο, ότι δηλαδή οι παρεκκλίσεις από το κοινοτικό
κεκτημένο, που διαιωνίζονταν επ’ αόριστον με το τέταρτο σχέδιο (ώσπου δηλαδή
να φτάσει το βιοτικό επίπεδο των Τουρκοκυπρίων στο 85% εκείνου των
Ελληνοκυπρίων) καταργούνται με το 5ο σχέδιο ύστερα από 15 χρόνια. Με το νέο
σχέδιο, οι Ελληνοκύπριοι μπορούν να παραμένουν στα κατεχόμενα 150 μέρες αντί
για τρεις. Επίσης, οι πρόσφυγες που δεν θα επιστρέψουν και θα αποζημιωθούν ως
το 1/3 της περιουσίας που κατείχαν στα κατεχόμενα έχουν δικαίωμα (και επιπλέον
με το νέο σχέδιο μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις αποζημιώσεις αυτές) να
αγοράσουν δεύτερη κατοικία στον τόπο καταγωγής τους, κάτι που σημαίνει πως
πρακτικά όλοι οι πρόσφυγες έχουν τη δυνατότητα να επιστρέψουν στις εστίες
τους.
Πολύ σημαντική για την ελληνική πλευρά είναι η επαναφορά του ορίου για τον
αριθμό των Τούρκων υπηκόων που θα μπορούν να εγκατασταθούν στα κατεχόμενα στο
5% του πληθυσμού του τουρκοκυπριακού κρατιδίου, γιατί έτσι αποφεύγεται η
πληθυσμική αλλοίωση του Βορρά και η μετατροπή του σε τουρκική επαρχία.
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα του σχεδίου Ανάν όμως είναι πως στην
ελληνοκυπριακή πλευρά επιστρέφεται το 10% του εδάφους και ιδιαίτερα σημαντικές
για τους Έλληνες περιοχές, όπως τα Βαρώσια, η Αμμόχωστος και η Μόρφου. Αυτό
σημαίνει άμεση επιστροφή των προσφύγων στις εστίες τους και αυτό είναι μια
ευκαιρία που πολλοί Κύπριοι θα το σκεφτούν δυο φορές να την απορρίψουν…
ΕΥΡΩΒΟΥΛΗ
«H Τουρκία δεν πληροί ακόμη τα κριτήρια»
H Τουρκία δεν πληροί ακόμα τα πολιτικά κριτήρια για την ένταξή της στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, απεφάνθη χθες το Ευρωκοινοβούλιο, λίγους μόλις μήνες προτού
κληθεί η E.E. να αποφασίσει εάν θα ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις
με τη γείτονα. H έκθεση του Ολλανδού Χριστιανοδημοκράτη Άριε Ούστλαντερ, που
υιοθετήθηκε από τους ευρωβουλευτές με ψήφους 211 υπέρ και 84 κατά, αναγνωρίζει
ότι η κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν έχει κάνει πολλά «θαρραλέα βήματα» προς την
κατεύθυνση της πολιτικής και οικονομικής μεταρρύθμισης, αλλά επισημαίνει πως
χρειάζεται ακόμα μεγάλη πρόοδος σε πολλούς τομείς.
«Το Ευρωκοινοβούλιο σημειώνει πως τα βασανιστήρια και η κακομεταχείριση
συνεχίζονται», αναφέρει επικρίνοντας τους περιορισμούς που εξακολουθούν να
υφίστανται στην ελευθερία της έκφρασης καθώς και την αντιμετώπιση των
θρησκευτικών, εθνοτικών και γλωσσικών μειονοτήτων. Ο Γκίντερ Φερχόιγκεν, ο
Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για τη διεύρυνση, κάλεσε τους ευρωβουλευτές να
«μην τραβήξουν το χαλί κάτω από τη μεταρρυθμιστική διαδικασία στην Τουρκία»,
επισημαίνοντας πως μία δημοκρατική, ευνομούμενη Τουρκία θα είναι προς το
συμφέρον της Ευρώπης. Πρόσθεσε, ωστόσο, πως η Άγκυρα πρέπει να καταβάλλει έως
το τέλος του χρόνου μεγάλες προσπάθειες προκειμένου να πείσει την E.E. ότι η
μεταρρυθμιστική διαδικασία είναι αξιόπιστη και βιώσιμη. H έναρξη ή μη
ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία θα αποφασιστεί από τις ευρωπαϊκές
κυβερνήσεις τον Δεκέμβριο, βάσει σχετικής σύστασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Google news
