TPITH AΠOΨH Nέα εξεταστικά… χαρακώματα

«Ένα μήλο λαχταριστό απ’ έξω μα σάπιο στην καρδιά:

Ω, πόσο όμορφη στην όψη φαντάζει η απάτη!»

(Σαίξπηρ, «Ο έμπορος της Βενετίας»)

H πρόσφατη ανακοίνωση από το ΥΠΕΠΘ της κατάργησης των Πανελλαδικών Εξετάσεων
της B’ Λυκείου και της μείωσης των πανελλαδικώς εξεταζομένων μαθημάτων της Γ’
Λυκείου συνοδεύτηκε από έναν αναγεννησιακό λόγο για τη μείωση του εξεταστικού
άγχους των μαθητών, των φροντιστηρίων και των ιδιωτικών εκπαιδευτικών δαπανών.

H πρόταση αυτή, ντυμένη με το κύρος του ελευθερωτή από τον ασφυκτικό κλοιό των
Πανελληνίων Εξετάσεων της B’ Λυκείου, υποτίθεται ότι θα βοηθήσει τους μαθητές
να πιλοτάρουν προς το μέλλον μειώνοντας μαζί με τα καύσιμα της παραπαιδείας
και το «ροκάνισμα» του οικογενειακού εισοδήματος. Ωστόσο, δυστυχώς, τα
πράγματα δεν είναι καθόλου όπως φαίνονται. Αν υπήρχε ζυγαριά ευαίσθητη στο φως
θα έβλεπες τον δίσκο με τις αυταπάτες να τινάζεται στον αέρα.

Γιατί μια δεύτερη ανάγνωση του προγράμματος της N.Δ. αποκαλύπτει ότι η
εκπαιδευτική πρόταση του ΥΠΕΠΘ αποσκοπεί σε μια νέα διαχείριση της ροής του
μαθητικού πληθυσμού, με πλήρη «ηγεμονία» των αποτελεσμάτων των εξεταστικών
δοκιμασιών σε όλα τα «μήκη και τα πλάτη» του Λυκείου, «λειτουργία» που από
μόνη της, ως γνωστόν, δρομολογεί την πρόωρη έξοδο ενός τμήματος του μαθητικού
πληθυσμού από την «κούρσα» του Λυκείου. Μιλάμε για μια αριστοτεχνική
δημιουργία των όρων που επιβάλλουν «αυτεπαγγέλτως» υψηλά ποσοστά απόρριψης και
αποκλεισμού μαθητών.

Να εξηγηθούμε: Κυριολεκτικά στα «ψιλά» του εκπαιδευτικού προγράμματος της N.Δ,
πίσω από την κατάργηση των Πανελληνίων Εξετάσεων της B’ Λυκείου παραμονεύουν
οι απορριπτικές εξετάσεις στην A’ και τη B’ Λυκείου. Να τι προβλέπουν οι
εκπαιδευτικοί φωστήρες για το μέλλον του Λυκείου: «Οι δύο πρώτες τάξεις του
Γενικού Λυκείου έχουν κοινό πρόγραμμα σπουδών, τα μαθήματα εξετάζονται
ενδοσχολικά, αλλά τα θέματα των γραπτών προαγωγικών εξετάσεων θα
λαμβάνονται από κεντρική τράπεζα ερωτήσεων» (σ. 20). Στους παροικούντες
την Ιερουσαλήμ είναι γνωστό ότι η εφαρμογή ενδοσχολικών εξετάσεων με θέματα,
τα οποία δεν ορίζει ο εκπαιδευτικός που έχει διδάξει το εξεταζόμενο μάθημα και
γνωρίζει τις ιδιαιτερότητες της τάξης, από κεντρική τράπεζα ερωτήσεων στην A’
και B’ Λυκείου θα έχει ως συνέπεια την αύξηση της απόρριψης και την πρόωρη
έξωση από το σχολείο εκείνων των στρωμάτων, τα οποία στερούνται οικονομικών
και μορφωτικών αποσκευών.

Πίσω από τη διακήρυξη της κατάργησης των Πανελληνίων Εξετάσεων της B’ Λυκείου
αποκρύπτεται επιμελώς ότι τα νέα «εξεταστικά χαρακώματα» που θα έχουν στηθεί
στις προηγούμενες τάξεις δεν θα αφήνουν πολλούς μαθητές να δουν τον εαυτό τους
ούτε με την ιδιότητα του υποψηφίου για την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση.

Αλλά υπάρχει και συνέχεια με έντονη την οσμή της ναφθαλίνης. Οι τεχνικές της
παραπλάνησης γίνονται εξόφθαλμες όταν κανείς έρχεται στα όσα οραματίζεται το
ΥΠΕΠΘ για την υποχρεωτική εκπαίδευση, το Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Εδώ,
λοιπόν, από την E’ μικρή του Δημοτικού έως την Γ’ τάξη του Γυμνασίου
προβλέπεται η επαναφορά των εξαμηνιαίων εξετάσεων που η κυριαρχία τους
οικοδομεί και στην υποχρεωτική εκπαίδευση πλέον ένα απέραντο ναρκοπέδιο. Εδώ,
πρώιμα, η μαθησιακή διαδικασία θα καταδυναστευτεί ολοκληρωτικά από το «άπλωμα»
των διπλών εξεταστικών δοκιμασιών και την ανάγκη ανταπόκρισης σ’ αυτές και
εκπαιδευτικοί και εκπαιδευόμενοι θα μεταφέρουν στην «καρδιά» της σχολικής
αίθουσας ρόλους εξεταστών – διορθωτών – βαθμολογητών αφ’ ενός και εξεταζομένων
από την άλλη.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Πρώτα και κύρια τροχοπέδηση της κίνησης του μαθητικού
πληθυσμού και πρώιμη απόρριψη των αδύναμων καθώς, ως γνωστόν, οι εξετάσεις
μοιάζουν με τους ιστούς της αράχνης: συγκρατούν τους κοινωνικά αδύναμους και
αφήνουν να περάσουν οι δυνατοί. Δεύτερον, ακόμη καλύτερο «πλασάρισμα» των
φροντιστηρίων στην «πίστα» της 9χρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης, καθώς είναι
γνωστό ότι τα φροντιστήρια αναπτύσσονται «αγκιστρωμένα» στο ίδιο το δημόσιο
σχολείο, εξαρτούν την ύπαρξή τους από τις ανεπάρκειές του, τρέφονται από τις
λειτουργίες και τις «λογικές» του και γιγαντώνουν από τις εξεταστικές του
πρακτικές.

H «κλωνοποίηση» του εξεταστικού συστήματος στην καρδιά του υποχρεωτικού
σχολείου, το κατέβασμα του «πήχυ των εξετάσεων» στο Δημοτικό και η εμφάνιση
μιας «εισαγγελικού τύπου» σχολικής ετυμηγορίας από τη βαθμίδα αυτή, θα
δημιουργήσει «συνθήκες θερμοκηπίου» για την ανάπτυξη μιας πρωτόγνωρης σε
ένταση «φροντιστηριακής προσφυγιάς» στην υποχρεωτική εκπαίδευση.

Στα πλαίσια αυτά το παραδοσιακό φροντιστήριο ως επιχείρηση παραγωγής
αποσπασματικών, επιλεγμένων, κονσερβοποιημένων σχολικών γνώσεων που εφοδιάζει
τον μαθητή με «συνταγές επιβίωσης», απαραίτητα «πυρομαχικά» για τη
διεκδικητική ετοιμότητα στις εξετάσεις, θα κυριαρχήσει ως νομιμοποιημένο και
ασφαλές «σκονάκι» σ’ ένα κατ’ ευφημισμόν εκπαιδευτικό περιβάλλον που βασίζεται
αποκλειστικά σε «υπολογισμούς αποδοτικότητας».