Kαραγκιόζης Tζέιμς Mποντ!

Ο Καραγκιόζης Τζέιμς Μποντ είναι μία μόνο από τις 100 και πλέον ιδιότητες του ανατρεπτικού και γοητευτικού πρωταγωνιστή του θεάτρου σκιών (από το λεύκωμα της έκθεσης «Φιγούρες από φως και ιστορία»)

Ακροβατεί εδώ και αιώνες ανάμεσα στο φως και στη σκιά. Ταλαίπωρος, καυστικός
και πάντα πεινασμένος, κουβαλά στην πλάτη του τις καθημερινές αλλά και τις
ηρωικές στιγμές του ελληνικού λαού. Ο Καραγκιόζης μπορεί να πονάει, να
δακρύζει, να γελάει, αλλά δεν το βάζει κάτω. Και δίνει το «παρών» του στον 21ο
αιώνα, ενώ ξετυλίγει το κουβάρι των τελευταίων 200 χρόνων της ζωής του μέσα
από την έκθεση «Ελληνικό Θέατρο Σκιών: Φιγούρες από φως και ιστορία», που
διοργανώνει η Πολιτιστική Ολυμπιάδα σε συνεργασία με το Ελληνικό Λογοτεχνικό
και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ) στην «Τεχνόπολι», υπό την επιμέλεια της Αλεξάνδρας
Χαριτάτου και του Νίκου Πανδή.

«Ο Καραγκιόζης αντιπροσωπεύει τον ελληνικό λαό σε όλες του τις εκδοχές»,
εξηγεί στα «NEA» ο πρύτανης των καραγκιοζοπαικτών Ευγένιος Σπαθάρης, ο οποίος
έχει προσφέρει στην έκθεση μέρος της συλλογής του. «Τι αφορά τον λαό που δεν
το έχει ο Καραγκιόζης; Και ξυπολησιά και πείνα και παλικαριά. Τα πάντα».

Γιατρός, αστυνόμος, ταχυδακτυλουργός, ταυρομάχος, πυγμάχος,
πυροσβέστης, περιπλανώμενος γαμπρός, νύφη, μπόγιας, διαρρήκτης, χιονοδρόμος,
εργολάβος κηδειών, ακόμη και Τζέιμς Μποντ ή παρέα με τους Μπιτλς, ο
Καραγκιόζης με τις 100 και πλέον ιδιότητες να σηματοδοτούν την «καριέρα» του
ανοίγει την πόρτα του δικού του ιδιαίτερου κόσμου.

Κλειδιά οι περισσότερες από 600 φιγούρες, τα σκηνικά, οι ρεκλάμες, τα
προγράμματα, τα λαϊκά φυλλάδια και τα χειρόγραφα, χωρίς να λείπουν οι αναφορές
στις συνθήκες που γέννησαν το θέατρο σκιών, αλλά και στις τέσσερις γενιές
καλλιτεχνών του 20ου αιώνα. Ενώ όσοι θελήσουν να μυηθούν στον τρόπο που
στήνεται μια παράσταση Καραγκιόζη δεν έχουν παρά να παρακολουθήσουν τις δύο
σύντομες ταινίες που προβάλλονται στην έκθεση, με περιγραφές και διηγήσεις
καραγκιοζοπαικτών (η πρώτη παραγωγή της DG Dimension σε σενάριο σκηνοθεσία
Νουνούς Αλεξοπούλου και Αλέξανδρου Φασόη και η δεύτερη παραγωγή των εκδόσεων
Καστανιώτη).

Μουσικόφιλος και μάλιστα στο πλευρό των Μπιτλς ο Καραγκιόζης ακολουθούσε πάντα τις τάσεις της εποχής

Και όλα τούτα με στόχο όχι μόνο να αναδειχθεί η εξέλιξη της καλλιτεχνικής του
φυσιογνωμίας, αλλά και η παγκοσμιότητα του ελληνικού θεάτρου σκιών, όπως και η
κοινωνική του απήχηση με το πέρασμα του χρόνου, επισημαίνει και ο πρόεδρος του
ΕΛΙΑ Μάνος Χαριτάτος.

«Ο Καραγκιόζης δεν γερνάει ποτέ. Πάντα υπάρχουν Έλληνες που μπορεί να τους
αντιπροσωπεύει και άλλους που μπορεί να τους πειράζει, διότι πολλές φορές
κάνει αιχμηρή πολιτική σάτιρα», εξηγεί ο Πατρινός θεράπων του θεάτρου σκιών
και εκπρόσωπος της νεώτερης γενιάς Κώστας Μακρής. Και αν είναι αρκετοί εκείνοι
που δεν το θέλουν, οφείλεται στο ότι έχουμε γίνει τελικά Χατζηαβάτηδες. Μακάρι
να είμαστε Καραγκιόζηδες. Είναι τιμητικός τίτλος».

Καραγκιόζης όμως χωρίς… γλέντι δεν λογίζεται, γι’ αυτό και στο πλαίσιο της
έκθεσης έχουν προγραμματιστεί οκτώ παραστάσεις (τέσσερις για παιδιά και
τέσσερις για μεγάλους) στις 17 και 24 Απριλίου από τους νεώτερους
καραγκιοζοπαίκτες Κώστα Μακρή και Γιάννη Χατζή και στις 2 και 8 Μαΐου από τους
βετεράνους Ευγένιο Σπαθάρη και Θανάση Σπυρόπουλο.

Την έκθεση συνοδεύουν ειδικό λεύκωμα με έγχρωμο υλικό και κείμενα που
υπογράφουν ο καθηγητής Θεατρολογίας Βάλτερ Πούχνερ και ο ζωγράφος και
καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών και του Εθνικού Μετσόβιου
Πολυτεχνείου Σωτήρης Σόρογκας. Το λεύκωμα, το οποίο κυκλοφορεί και στα
αγγλικά, κοστίζει 30 ευρώ. Το συνολικό κόστος της έκθεσης ανέρχεται σε 300.000 ευρώ.

«Πετάνε τα Πόκεμον και φτιάχνουν μπερντέ»

Μπορεί όμως ο «πρώτος θεατρικός ήρωας του 20ού αιώνα» να εξακολουθεί να
ονειρεύεται πίσω από το λευκό πανί, στην εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας; «Δεν
νομίζω ότι θα σβήσει», λέει ο Ευγένιος Σπαθάρης. «Υπάρχουν ακόμη πέντε το πολύ
καραγκιοζοπαίκτες που βλέπουν το θέατρο σκιών με αγάπη και δεν θα το αφήσουν
να πεθάνει. Αν όμως κουραστούν από τις θυσίες που χρειάζεται αυτή η τέχνη,
τότε σηκώνω τα χέρια ψηλά».

«Θα έχει μέλλον, διότι υπάρχουν και νέα ταλέντα που είναι οι καλύτεροι
πρεσβευτές του Καραγκιόζη, αλλά και διότι το κοινό είναι ενθουσιώδες»,
υποστηρίζει σε πιο αισιόδοξο τόνο ο Κώστας Μακρής. «Είναι συγκινητικό να
βλέπεις παιδιά στην Πάτρα να πετάνε τα Πόκεμον και να φτιάχνουν μπερντέ. Αλλά
είναι και λογικό, διότι κανένα παιχνίδι δεν τους δίνει τόσες δυνατότητες».

INFO

«Ελληνικό Θέατρο Σκιών: Φιγούρες από φως και ιστορία» στην «Τεχνόπολι»
(Πειραιώς 100). Έως 9 Μαΐου. Είσοδος ελεύθερη.