Δάνεια για εξόφληση φόρων

Ακόμα κι αν υπάρχουν τα χρήματα για να αγοράσει ή να χτίσει κανείς ένα σπίτι –
με ή χωρίς στεγαστικό δάνειο – συχνά δεν επαρκούν για να καλύψουν κάποια άλλα
έξοδα, που έχουν σχέση κυρίως με φόρους μεταβίβασης, συμβολαιογραφικά έξοδα
και εισφορές προς το IKA (στην περίπτωση της ανέγερσης).

Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν ότι για να αποκτήσει κανείς σπίτι με στεγαστικό
δάνειο θα πρέπει να διαθέτει σε μετρητά τουλάχιστον το 30% της αξίας (και το
υπόλοιπο 70% να καλύπτεται με δάνειο), ενώ η μηνιαία δόση δεν θα πρέπει να
ξεπερνά το 45% – 50% του μηνιαίου οικογενειακού εισοδήματος, ώστε να
αποφευχθεί ο κίνδυνος υπερχρέωσης. Οι προϋποθέσεις αυτές – ακόμη κι αν
πληρούνται και η τράπεζα εγκρίνει το ποσό που ζητά ο δανειολήπτης για την
απόκτηση στέγης – δεν είναι αρκετές για να καλύψουν και άλλα έξοδα, που έχουν
σχέση με φόρους μεταβίβασης, συμβολαιογραφικά έξοδα και εισφορές σε
ασφαλιστικά ταμεία.

Οι λύσεις που προσφέρουν

Για τον λόγο αυτό, οι τράπεζες έχουν προβλέψει λύσεις για την κάλυψη των
επιπλέον επιβαρύνσεων. Οι λύσεις που προσφέρονται είναι οι εξής:

1. Στεγαστικά δάνεια που καλύπτουν τους φόρους μεταβίβασης και τα άλλα
έξοδα, τα οποία σχετίζονται με την απόκτηση κατοικίας. Οι τράπεζες που
διαθέτουν τα προγράμματα αυτά (π.χ. Alpha Bank, EFG Eurobank, Γενική κ.ά.)
χορηγούν το επιπλέον ποσό που απαιτείται για τους φόρους μεταβίβασης με το
επιτόκιο του στεγαστικού δανείου. Στην περίπτωση της ανέγερσης κατοικίας,
συνήθως οι τράπεζες αυξάνουν το κόστος του προϋπολογισμού εργασιών, ώστε να
καλυφθούν και άλλα έξοδα (π.χ. εισφορές στο IKA). Στην περίπτωση της αγοράς
κατοικίας, η συνήθης πρακτική είναι η εξής: H τράπεζα εγκρίνει το συνολικό
ποσό (τίμημα πώλησης και φόροι και άλλα έξοδα). Στον πωλητή δίνεται η επιταγή
που αναγράφεται στο συμβόλαιο (συνήθως η αντικειμενική αξία) και στον αγοραστή
τα υπόλοιπα χρήματα, ώστε να καλύψει το επιπλέον τίμημα που μπορεί να ζητά ο
πωλητής, αλλά και τα άλλα έξοδα (π.χ. φόροι μεταβίβασης).

Όλα αυτά υπό την προϋπόθεση ότι ο δανειολήπτης πληροί τα κριτήρια
δανειοδότησης, όπως εισόδημα κ.λπ. Υπάρχει περίπτωση να επιβαρυνθεί ο
δανειολήπτης με μεγαλύτερο επιτόκιο, αν το τελικό ποσό της χορήγησης του
δανείου είναι μεγαλύτερο από την αντικειμενική αξία (π.χ. Alpha Bank). Άλλες
τράπεζες χορηγούν με το ίδιο επιτόκιο (του στεγαστικού δανείου) το επιπλέον
ποσό για την κάλυψη φορολογικών υποχρεώσεων (π.χ. Γενική Τράπεζα), το οποίο
δεν μπορεί να ξεπεράσει το 10% του ποσού του συμβολαίου. Το επιτόκιο αυτό
ισχύει για τον πρώτο χρόνο για τα στεγαστικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο για
ένα έτος.

2. Ειδικά δάνεια για φόρους. H Εθνική Τράπεζα, για παράδειγμα, χορηγεί
το δάνειο «Εύκολοι φόροι», το οποίο δεν έχει σχέση μόνο με τις υποχρεώσεις που
μπορεί να προκύπτουν από την απόκτηση στέγης. Το προϊόν αυτό διευκολύνει την
εξόφληση ενήμερων ή ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων από φόρους ή εισφορές σε
ασφαλιστικούς οργανισμούς και χορηγείται με ή χωρίς εξασφαλίσεις. Το επιτόκιο
με εξασφαλίσεις είναι 8,45% (κυμαινόμενο) και 9,10% (σταθερό), ενώ χωρίς
εξασφαλίσεις είναι 8,5% (κυμαινόμενο) ή 9,20% (σταθερό). Τα δάνεια αυτά μπορεί
να αποδειχθούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, συμφερότερα από τις επιβαρύνσεις
ενός φορολογουμένου που δεν μπορεί να πληρώσει το χρέος του στην Εφορία.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι αν πληρώσει τον φόρο εμπρόθεσμα και εφάπαξ έχει
έκπτωση 2,5%, ενώ στην περίπτωση που δεν έχει χρήματα να πληρώσει τον φόρο
επιβαρύνεται κάθε μήνα με 1,5%. Το κόστος αυτό από τις μηνιαίες επιβαρύνσεις
αποσβένει το κόστος του δανείου σε περίπου πέντε μήνες.

3. Καταναλωτικά δάνεια μαζί με τα στεγαστικά. Σχεδόν όλες οι τράπεζες
προσφέρουν προσωπικά και καταναλωτικά δάνεια με προνομιακούς όρους μαζί με τη
χορήγηση του στεγαστικού δανείου. Για παράδειγμα, η Alpha Bank μαζί με το
στεγαστικό προσφέρει προσωπικό δάνειο 3.000 ευρώ με επιτόκιο 7%. H Γενική
Τράπεζα μαζί με το στεγαστικό με σταθερό επιτόκιο για ένα έτος (3,35%)
προσφέρει καταναλωτικό μέχρι 3.000 ευρώ με το ίδιο επιτόκιο. H Εμπορική
Τράπεζα προτείνει, ανάλογα με την περίπτωση, ένα από τα προγράμματα
καταναλωτικής πίστης με έκπτωση στα έξοδα και στο επιτόκιο σε όσους πάρουν
στεγαστικό δάνειο. Συνήθως προσφέρεται το CASH 4U, το οποίο λόγω της
προσημείωσης επιβαρύνει τον δανειολήπτη με επιτόκιο 6,75% – 7,25%, ανάλογα με
το ποσό.

4. Απλά προσωπικά και καταναλωτικά δάνεια. Όλες οι τράπεζες προσφέρουν
προσωπικά και καταναλωτικά δάνεια – συνήθως από 3.000 μέχρι 30.000 ευρώ –
χωρίς δικαιολογητικά για την κάλυψη διαφόρων αναγκών, ακόμα και φορολογικών
υποχρεώσεων. Σε περίπτωση που δεν τα έχουν εντάξει σε πρόγραμμα στεγαστικών
δανείων κάνουν εκπτώσεις στα έξοδα αλλά όχι στο επιτόκιο. Το επιτόκιο σε αυτά
τα δάνεια, ανάλογα με τη φερεγγυότητα του πελάτη και τη σχέση που έχει με την
τράπεζα, ξεκινά συνήθως από το 7,5% και φτάνει το 12%.

Το ονομαστικό επιτόκιο δεν λέει πάντα την αλήθεια

Το «κυνήγι» για το μικρότερο επιτόκιο σε μία έρευνα αγοράς προκειμένου ο
δανειολήπτης να βρει το πιο ελκυστικό δάνειο μπορεί να τον οδηγήσει σε λάθος
επιλογή: να βρει το χαμηλότερο επιτόκιο, αλλά να πληρώσει το δάνειο ακριβότερα
από ένα άλλο το οποίο έχει υψηλότερο επιτόκιο. Και αυτό γιατί υπάρχουν και
άλλες επιβαρύνσεις, όπως έξοδα προέγκρισης, έξοδα έγκρισης, εισφορές του νόμου
128/75 και άλλα – κρυφά ή φανερά – έξοδα που αυξάνουν το συνολικό κόστος του
δανείου ανάλογα με το ποσό και τη διάρκεια.

Λύση στο πρόβλημα αυτό για όλα τα προϊόντα καταναλωτικής πίστης, όπως
καταναλωτικά, ανοικτά, προσωπικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες, είναι ο
υπολογισμός της Συνολικής Ετήσιας Πραγματικής Επιβάρυνσης (ΣΕΠΕ), την οποία ο
καταναλωτής θα πρέπει να ζητά από τις τράπεζες. Όποια τράπεζα προσφέρει τη
μικρότερη ΣΕΠΕ, αυτή είναι η φθηνότερη.

Το ονομαστικό επιτόκιο είναι αυτό που συνοδεύει το δάνειο ή την κάρτα (π.χ.
11%). Το πραγματικό επιτόκιο παρουσιάζεται με τη Συνολική Ετήσια Πραγματική
Επιβάρυνση (ΣΕΠΕ), η οποία σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζεται με ψιλά γράμματα
σε διαφημίσεις ή σε ενημερωτικά δελτία των τραπεζών.

Όλες οι επιβαρύνσεις

Στην πραγματικότητα, η ΣΕΠΕ ενσωματώνει στο επιτόκιο όλες τις επιβαρύνσεις του
δανείου. Οι τράπεζες, δηλαδή, προσθέτουν στο ονομαστικό επιτόκιο την
επιβάρυνση του νόμου 128/75 (που είναι 0,6%) και τα άλλα έξοδα προέγκρισης και
διαχείρισης. Τα έξοδα αυτά κυμαίνονται στα 60 – 90 ευρώ, τα οποία πληρώνονται
τις περισσότερες φορές εφάπαξ. Σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. ανοικτά δάνεια
και κάρτες) προβλέπονται ετήσιες συνδρομές (30 – 60 ευρώ), ενώ άλλες τράπεζες
προβλέπουν μηνιαίες συνδρομές σε καταναλωτικά και προσωπικά δάνεια (π.χ. 3,5
ευρώ τον μήνα για όσο διαρκεί το δάνειο).

Όσο μεγαλύτερο είναι το ποσό που παίρνει ο δανειολήπτης τόσο μικρότερη είναι η
συνολική επιβάρυνση από τα διάφορα έξοδα στο ονομαστικό επιτόκιο. Δηλαδή, όσο
μεγαλύτερο είναι το ποσό του δανείου τόσο μικρότερη είναι η ΣΕΠΕ.