«Kλιμακτήριος, τέλος!»

Για περισσότερα από 80 χρόνια, η ιατρική βιβλιογραφία ανέφερε πως οι
γυναίκες γεννιούνται με συγκεκριμένο αριθμό ωαρίων, που «εξαντλούνται» μέχρι
την εμμηνόπαυση. Αυτό όμως μπορεί τελικά και να μην είναι αλήθεια.

Ο δρ Τζόναθαν Τίλι και οι συνεργάτες του από την Ιατρική Σχολή του
Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και το Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, ανακοίνωσαν
στην επιθεώρηση «Nature» ότι ανακάλυψαν στις ωοθήκες νεαρών και ενήλικων
θηλυκών ποντικιών πολυάριθμα γεννητικά βλαστοκύτταρα: πανίσχυρα και
πολυτάλαντα κύτταρα, ικανά να παράγουν «φρέσκα» ανώριμα ωοκύτταρα, καθώς και
τις απαραίτητες για να ανάπτυξη και ωρίμανσή τους υποστηρικτικές δομές.

Τα βλαστοκύτταρα διαπιστώθηκε ότι είναι αρκετά ενεργά, γεγονός που υποδηλώνει
ότι δεν αποτελούν ασήμαντα απομεινάρια της εμβρυϊκής ανάπτυξης, αλλά μάλλον
είναι πολυάσχολα, παράγοντας νέα μικρά ωοκύτταρα και τα θυλάκια (ωοθυλάκια)
που τα «φιλοξενούν» στην επιφάνεια των ενήλικων ωοθηκών. Τα ωοθυλάκια είναι
κάψουλες με υγρό, στις οποίες τα ωοκύτταρα ωριμάζουν σε πλήρως σχηματισμένα
ωάρια, ικανά να γονιμοποιηθούν.

Αν τα ευρήματα αυτά επιβεβαιωθούν και από άλλες μελέτες, μπορεί να σημάνουν το
τέλος ενός δόγματος στο οποίο είναι προσκολλημένοι επί έναν αιώνα σχεδόν οι
αναπαραγωγικοί βιολόγοι: ότι τα θηλυκά θηλαστικά γεννιούνται με όλα τα
ωοκύτταρα και όλα τα ωοθυλάκια που θα αποκτήσουν ποτέ στη ζωή τους, και πως το
απόθεμα αυτών μειώνεται σταδιακά έως ότου καταστεί η αναπαραγωγή αδύνατη. Τα
αρσενικά θηλαστικά, αντιθέτως, είναι γνωστό εδώ και χρόνια πως διαθέτουν
γεννητικά βλαστοκύτταρα στους όρχεις, τα οποία παράγουν μεγάλες ποσότητες νέων
σπερματοζωαρίων καθ’ όλη τη διάρκεια της ενηλίκου ζωής.

Και εάν διαπιστωθεί ότι η ανανέωση των ωαρίων συμβαίνει και στους ανθρώπους,
οι επιπτώσεις θα είναι μεγάλες, συμφωνούν οι αναπαραγωγικοί βιολόγοι.

Οι συνέπειες

«Το μυαλό θολώνει από τις πιθανές συνέπειες» λέει χαρακτηριστικά ο δρ Ρότζερ
Γκόσντεν, επιστημονικός διευθυντής του Ιδρύματος Αναπαραγωγικής Ιατρικής
Τζόουνς στην Ιατρική Σχολή της Ανατολικής Βιρτζίνια. «H ικανότητα παραγωγής
νέων ωαρίων θα μπορούσε να αποτελέσει αληθινή επανάσταση για την υγεία των
γυναικών. Θεωρητικώς, θα μας επέτρεπε να ρυθμίζουμε την έναρξη της
εμμηνόπαυσης, να αναπτύσσουμε περισσότερα ωάρια με κάθε θεραπεία γονιμότητας,
να αποτρέπουμε την πρόωρη εμμηνόπαυση, να αποκαθιστούμε τη γονιμότητα έπειτα
από χημειοθεραπεία κ.ά. Οι πιθανές προοπτικές είναι ατέλειωτες».

Ορισμένα από τα ευρήματα της μελέτης δημιουργούν υπόνοιες πως υπάρχουν
γεννητικά βλαστοκύτταρα και στις γυναίκες, αλλά ο δρ Γκόσντεν και άλλοι
ειδικοί εφιστούν την προσοχή, τονίζοντας πως είναι πάρα πολύ νωρίς για να
καταρριφθεί το δόγμα τού «όχι νέα ωάρια». «Πρέπει να γίνει ακόμα πολλή δουλειά
και να συλλεχθούν πολύ πιο ισχυρά στοιχεία» λέει ο δρ Ρι-Σενγκ Σιάν, ειδικός
στη βιολογία των ωαρίων από το Τμήμα Μαιευτικής και Γυναικολογίας του
Πανεπιστημίου ΜακΓκιλ, στο Μόντρεαλ του Καναδά.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρούλα Τσουλέα