Οι 13 «πρωταθλητές» αλλεργιών

Δεκατρία διαφορετικά είδη γύρης ευθύνονται κυρίως για την ταλαιπωρία των
Ελλήνων με αναπνευστικές αλλεργίες, οι οποίοι αρχίζουν κάθε άνοιξη να παλεύουν
με το συνάχι, το επίμονο φτάρνισμα, τον βήχα ή ακόμα και τη δύσπνοια.

Τα διάφορα καλλιεργούμενα σιτηρά και τα άγρια χόρτα (επιστημονικά ονομάζονται
αγρωστώδη) προκαλούν τις περισσότερες εποχικές αναπνευστικές αλλεργίες στους
Έλληνες, προσβάλλοντας περίπου τέσσερις στους δέκα ασθενείς. Ακολουθούν η ελιά
και τα λιγούστρα (ελαιοειδή) που προσβάλλουν τρεις στους δέκα ασθενείς και η
λαβουδιά (χηνοποδιώδη) που ταλαιπωρεί σχεδόν δύο στους δέκα πάσχοντες, ενώ
στις επόμενες θέσεις βρίσκονται φυτά, όπως το περδικάκι (κνιδώδη), η αρτεμισία
(σύνθετα), το αρνόγλωσσο (πεντάνευρο) κ.ά.

Τα καλά νέα για τους ασθενείς είναι ότι όταν έχει βροχές ή υψηλή υγρασία στην
ατμόσφαιρα οι «εχθροί» τους κατακάθονται στο χώμα, οπότε η ταλαιπωρία τους
μειώνεται. Τα κακά νέα είναι ότι όσο υψηλότερη είναι η μέση θερμοκρασία και η
ηλιοφάνεια και όσο πιο δυνατός ο αέρας τόσο περισσότερη γύρη κυκλοφορεί και
τόσο περισσότερα είναι τα συμπτώματα.

Παρατηρήσεις και τεστ. Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από μία μελέτη που
άρχισε τον Σεπτέμβριο του 1986 και διεξάγεται από ομάδα επιστημόνων του
Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με επικεφαλής τον κ. Δημήτριο
Γκιουλέκα, αναπληρωτή καθηγητή Πνευμονολογίας, με εξειδίκευση στις αλλεργικές
παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος.

Οι Έλληνες επιστήμονες καταγράφουν καθημερινά τη γύρη που κυκλοφορεί στην
ατμόσφαιρα της συμπρωτεύουσας με μία ειδική συσκευή που λέγεται
γυρεοσυλλέκτης, καθώς και διάφορες μετεωρολογικές παραμέτρους. Ταυτοχρόνως,
υποβάλλουν σε δερματικά τεστ ευαισθησίας τους ασθενείς με άσθμα ή/και
ρινίτιδα, οι οποίοι απευθύνονται στο Εξωτερικό Ιατρείο Άσθματος της
Πνευμονολογικής Κλινικής του ΑΠΘ, που βρίσκεται στο Νοσοκομείο «Γεώργιος
Παπανικολάου».

H μοιρασιά «θυμάτων». Τα στοιχεία που συνέλεξαν την περίοδο 1987-2001
δημοσίευσαν στη διεθνή επιστημονική επιθεώρηση «Allergy». Σύμφωνα με αυτά, από
τους 1.311 ασθενείς μέσης ηλικίας 35 ετών, οι οποίοι απεδείχθη πως ήταν
αλλεργικοί σε ένα ή περισσότερα είδη γύρης, οι 530 (ποσοστό 40,4%) ήταν
αλλεργικοί στα αγρωστώδη, οι 417 (31,8%) στη γύρη των ελαιοειδών και οι 240
(18,3%) στη γύρη των χηνοποδιωδών.

Όπως εξηγεί ο κ. Γκιουλέκας, αν και τα ποσοστά αυτά βασίζονται σε αναλύσεις
της Θεσσαλονίκης ουσιαστικά ισχύουν για όλη τη χώρα, καθώς η χλωρίδα είναι
περίπου η ίδια. H διαφορά σε σύγκριση με τις άλλες περιοχές είναι πως όσο πιο
νότια στη χώρα βρίσκεται τόσο νωρίτερα αρχίζει η εμφάνιση της γύρης, επειδή το
κλίμα είναι πιο ζεστό (στην Αθήνα, λ.χ., η περίοδος της γύρης αρχίζει 10-12
ημέρες νωρίτερα απ’ ό,τι στη Θεσσαλονίκη).

Υποφέρουν 4 στους 10. Σύμφωνα με πρόσφατες ανακοινώσεις της Ελληνικής
Εταιρείας Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας, ένας στους τέσσερις νεαρούς
ενηλίκους υποφέρει από αλλεργική ρινίτιδα, η οποία αποτελεί την πιο συχνή
αλλεργική πάθηση. Σύμφωνα με πολλές διεθνείς μελέτες, εξάλλου, η αλλεργική
ρινίτιδα συνυπάρχει με το αλλεργικό άσθμα σε ποσοστό που μπορεί να ξεπερνά και
το 80% των ασθενών.

Μέτρα προφύλαξης. Τα δεδομένα αυτά «καθιστούν εξαιρετικά σημαντικό το
να ξέρει ένας ασθενής σε τι είναι ευαίσθητος, ποια είναι δηλαδή η αιτία των
συμπτωμάτων του», τονίζει ο κ. Δημήτρης Γκιουλέκας. «Και αυτό, διότι μόνον
έτσι μπορεί να λάβει τα κατάλληλα μέτρα». Τα μέτρα αυτά είναι:

* Περιορισμός της μετακίνησης και των δραστηριοτήτων σε υπαίθριους
χώρους όταν τα επίπεδα γύρης στον αέρα είναι πολύ υψηλά.

* Παραμονή στο σπίτι με κλειστά παράθυρα.

* Μετακίνηση με οχήματα με κλειστά παράθυρα και αιρ κοντίσιον, το οποίο
είτε θα ανακυκλώνει τον εσωτερικό αέρα είτε θα διαθέτει ειδικά φίλτρα που θα
δεσμεύουν τους κόκκους της γύρης, ώστε να μην μπαίνουν στο εσωτερικό του
οχήματος.

* Προληπτική χρήση φαρμάκων, όταν ο ασθενής πρέπει οπωσδήποτε να
μετακινηθεί στον ανοικτό χώρο.

«Με τα μέτρα αυτά μπορεί να μειωθεί η συχνότητα των συμπτωμάτων κατά 70% έως
80%, με παράλληλη μείωση των σοβαρών κρίσεων», επισημαίνει ο κ. Γκιουλέκας.
«Επιπλέον, μειώνεται και ο κίνδυνος να υποστεί τέτοιες βλάβες το αναπνευστικό
σύστημα από τις συνεχείς αλλεργικές κρίσεις, ώστε να αρχίσει να υπεραντιδρά
και σε ουσίες που φυσιολογικά δεν θα δημιουργούσαν πρόβλημα, αφού ο πάσχων δεν
έχει στην πραγματικότητα αλλεργία σε αυτές».