γιατί… λέμε «Aυτός δεν έχει να ξύσει το δόντι του»;

Στο Βυζάντιο, οι βασιλιάδες και οι άρχοντες είχαν κοντά τους υπηρέτες οι
οποίοι με μικρά μυτερά ξυλαράκια που κρατούσαν στα χέρια τους – λίγο πιο
μεγάλα από τις σημερινές οδοντογλυφίδες – τους καθάριζαν τα δόντια αμέσως μετά
το φαγητό. Οι υπηρέτες εκείνοι ονομάζονταν «Οδοντογλύφαι» και αργότερα
«Δοντάδες». Όταν κάποιος ευγενής δεν είχε στην υπηρεσία του τουλάχιστον δύο
«Οδοντογλύφες», εθεωρείτο φτωχός και επομένως δεν ήταν ευπρόσδεκτος στις
διάφορες συγκεντρώσεις που έκαναν οι προύχοντες. Γιατί ήταν όρος σχεδόν
απαράβατος, ο κάθε καλεσμένος να παίρνει μαζί του τον υπηρέτη του, που θα του
καθάριζε τα δόντια έπειτα από κάθε γεύμα, αναφέρει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας
και δημοσιογράφος Τάκης Νατσούλης στο βιβλίο του «Λέξεις και Φράσεις
Παροιμιώδεις» (Εκδόσεις Σμυρνιωτάκης). Όταν, λοιπόν, κάποιος δεν είχε μαζί του
«Οδοντογλύφη», οι άλλοι έλεγαν ειρωνικά: «Αυτός δεν έχει να ξύσει τα δόντια
του ή το δόντι του». Από τότε έμεινε η φράση αυτή, που συνήθως την λέμε όταν
θέλουμε να χαρακτη-ρίσουμε κάποιον ότι είναι πολύ φτωχός.