20 ΕPΩTHΣEIΣ HΛIAΣ NIKOΛAKOΠOYΛOΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Στις εκλογές όπως και στο ποδόσφαιρο περιμένουμε πάντα το σφύριγμα της
λήξης, λέει ο Ηλίας Νικολακόπουλος. Αν και θεωρεί την πρόβλεψη πρόκληση, ο
καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών επισημαίνει πως του αρκεί να ξέρει το
αποτέλεσμα πέντε λεπτά πριν κλείσουν οι κάλπες, ενώ δεν αποκλείει να είναι
πάλι μακριά η νύχτα. Πάντως, ο κ. Νικολακόπουλος επισημαίνει ότι το εκλογικό
σώμα έχει γίνει πιο απρόβλεπτο και πως αμφιβάλλει πλέον αν μπορεί κανείς από
τις εκλογές να διερευνήσει τα βαθύτερα ρεύματα της κοινωνίας, όπως και στο
παρελθόν.

Την περασμένη φορά τα exit polls είχαν πέσει έξω. Αυτήν τη φορά είναι πιο
εύκολη ή πιο δύσκολη η πρόγνωση;

Δεν έπεσαν έξω. Τουλάχιστον στο Mega ήμασταν απολύτως μέσα στο συν, πλην 1%
που είναι η μέγιστη δυνατή ακρίβεια. Το λάθος ήταν, ότι η αβεβαιότητα σε σχέση
με τον νικητή, που ήταν εμφανέστατη στις προβλέψεις που ανακοινώθηκαν, δεν
τονίστηκε με την αναγκαία έμφαση, ώστε να αποφευχθούν οι πρόωροι πανηγυρισμοί.

Πόσο θα επηρεάσει η δυνατότητα των ετεροδημοτών να ψηφίζουν όπου κατοικούν
την ακρίβεια των exit polls;

H ψήφος των ετεροδημοτών είναι η μικρότερη από τις δυσκολίες που θα
αντιμετωπίσουμε.

Και οι μεγαλύτερες;

Σε σχέση με το 2000 έχουμε την αλλαγή των εκλογικών καταλόγων. Επίσης τον
χωρισμό των δήμων σε εκλογικά διαμερίσματα που δεν αντιστοιχούν με τις
παλιότερες ενορίες.

Δεν είναι δυνατή δηλαδή η σύγκριση;

Όταν ζήτησα από κάποιο δήμο να μου δώσει τον χάρτη των ενοριών για να τον
συγκρίνω με τον νέο των εκλογικών διαμερισμάτων, μου απάντησαν περήφανα ότι
όταν καταργήθηκαν οι ενορίες τον κατέστρεψαν…

Δέχεστε μεγαλύτερο περιθώριο λάθους;

το στατιστικό σφάλμα στα όρια που ήταν και προηγουμένως. Είναι όμως πολύ πιο
δύσκολο να είναι κανείς σίγουρος γι’ αυτό.

Θα έχουμε πάλι μια μακριά νύχτα;

Αυτό δεν εξαρτάται από τα exit polls, αλλά από το αποτέλεσμα. Και έπειτα η
νύχτα μπορεί να είναι μακριά για άλλους κάθε φορά ενδιαφερομένους.

Εννοείτε τον ΣΥΝ;

Το έργο το έχουμε ξαναδεί πριν από 10 χρόνια, και η επανάληψη δεν είναι
αναγκαστικά μήτηρ πάσης μαθήσεως.

Το ΛΑΟΣ μπορεί να πιάσει το όριο για τη Βουλή;

Το εύφορο έδαφος για την Ακροδεξιά είναι αυτό που ονομάζουμε «εκλογές δεύτερης
τάξης». Το είδαμε τη δεκαετία του ’80 στη Γαλλία, ελπίζω να μην το δούμε τον
Ιούνιο (στις ευρωεκλογές) στην Ελλάδα.

Αξίζει όλη αυτή η φασαρία με το exit poll για να μαθαίνουμε το αποτέλεσμα
λίγο νωρίτερα;

Αυτό που κυρίως προσφέρει το exit poll είναι η κοινωνιολογία της ψήφου.

Δηλαδή;

Με την κατάργηση των ανδρικών και των γυναικείων εκλογικών τμημάτων π.χ. δεν
θα ξέραμε πλέον, χωρίς τα exit polls ούτε καν αυτές τις διαφοροποιήσεις; Και
υπάρχουν και άλλες, πολύ πιο έντονες και καθοριστικές, ανάλογα με την ηλικία,
το επάγγελμα και ούτω καθ’ εξής.

Τι σας ενδιαφέρει περισσότερο, η κοινωνιολογία ή η πρόβλεψη;

H πρόβλεψη αποτελεί πάντα μια πρόκληση. Εκτός των άλλων ελέγχει κανείς και τις
τεχνικές που χρησιμοποιεί. Όμως η κοινωνιολογία της ψήφου είναι σίγουρα το πιο
ενδιαφέρον.

Να σας προκαλέσω λοιπόν. Ποιος θα κερδίσει την Κυριακή;

Προσωπικά μού αρκεί να το ξέρω στις επτά παρά πέντε.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειξαν μια διαφορά 3 μονάδων. Ανατρέπεται;

Στις εκλογές όπως και στο ποδόσφαιρο περιμένουμε πάντα το σφύριγμα της λήξης.

Τι μπορεί να επηρεάσει τους αναποφάσιστους;

Αν το ξέραμε, θα μπορούσαμε και να τους κατανείμουμε εκ των προτέρων. Και τα
κόμματα θα ήξεραν πώς να τους προσεγγίσουν.

Πότε αποφασίζουν οι αναποφάσιστοι;

Αν πιστέψουμε ό,τι μας λένε στα exit polls, οι περισσότεροι αποφασίζουν το
τελευταίο Σαββατοκύριακο. Μου είναι δύσκολο να το πιστέψω πραγματικά.

Γιατί;

Στο παρελθόν σίγουρα δεν ήταν έτσι. Αλλά φαίνεται πως οι καιροί αλλάζουν και η
πολιτική δεν έχει πια την έννοια της ταυτότητας.

Σχολιάζετε τα αποτελέσματα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Έχουν γίνει οι
ψηφοφόροι πιο απρόβλεπτοι;

Σίγουρα ναι και όχι μόνο στην Ελλάδα. Το κυριότερο που με απασχολεί είναι τι
σημαίνει πια για μια μεγάλη μερίδα του κόσμου η ίδια η πράξη της ψήφου.

Τι εννοείτε;

Παλιότερα ήξερε κανείς ότι μελετώντας τις εκλογές μπορούσε να διερευνήσει τα
βαθύτερα ρεύματα της κοινωνίας. Έτσι εξάλλου ξεκίνησε και αυτός ο
επιστημονικός κλάδος, παραφράζοντας τη ρήση του Γκαίτε, αν ακόμα και η κόλαση
έχει τους νόμους της γιατί και η πολιτική να μην έχει τους δικούς της. Σήμερα
αμφιβάλλω γι’ αυτήν την προσέγγιση.