Δεύτερη… πρώτη κατοικία

Παράθυρα για την απόκτηση «πρώτης κατοικίας» για δεύτερη φορά δίνει η
Εφορία. Όσοι έχουν ήδη μια ιδιόκτητη κατοικία δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι
έχουν αποκλειστεί από τη φοροαπαλλαγή που προσφέρει η απόκτηση της πρώτης
κατοικίας της οικογένειας.

Τα «παράθυρα» προσφέρονται κυρίως στους έγγαμους με παιδιά, καθώς και σε όσους
διαθέτουν κάποια κατοικία σε χωριό.

H Εφορία πριμοδοτεί την απόκτηση πρώτης κατοικίας από τους φορολογουμένους με
μια σειρά προνομίων, όπως φοροαπαλλαγή, μειωμένο φόρο εισοδήματος για όσους
λαμβάνουν στεγαστικό δάνειο, καθώς και απαλλαγή από το πόθεν έσχες.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όποιος καρπώθηκε τα «φορολογικά δώρα» της πρώτης
κατοικίας, δεν μπορεί να τα καρπωθεί για δεύτερη φορά. Ειδικότερα:

* Μπορεί ένας φορολογούμενος να διαθέτει ήδη μια κατοικία. Ωστόσο, αν
αυτή η κατοικία δεν πληροί τις στεγαστικές του ανάγκες, όπως τις υπολογίζει η
Εφορία, μπορεί να προχωρήσει σε απόκτηση νέας κατοικίας και να καρπωθεί τα
φορολογικά οφέλη. Ειδικότερα, η Εφορία θεωρεί ότι πληρούνται οι στεγαστικές
ανάγκες του φορολογουμένου, εφόσον η κατοικία της οποίας είναι ιδιοκτήτης δεν
ξεπερνά τα 70 για άγαμο, έγγαμο, διαζευγμένο ή χήρο, έως 90 τετραγωγικά μέτρα
για έγγαμο με ένα παιδί, έως 110 τετραγωνικά μέτρα για έγγαμο με δύο παιδιά
και έως 135 τ.μ. για έγγαμο με τρία παιδιά. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 25
τετραγωνικά για κάθε παιδί μετά το τρίτο. Σημειώνεται ότι στους έγγαμους
γίνεται πρόσθεση της επιφάνειας των κατοικιών που διαθέτουν οι δύο σύζυγοι,
καθώς και ότι στην επιφάνεια μετρούν μόνο οι καθαροί χώροι της κατοικίας (δεν
περιλαμβάνονται ημιυπαίθριοι χώροι, μπαλκόνια κ.λπ.)

Αν ο φορολογούμενος έχει ήδη κάνει χρήση της φοροαπαλλαγής για πρώτη κατοικία, μπορεί να προχωρήσει στην απόκτηση άλλης κατοικίας και να καρπωθεί εκ νέου τη φοροαπαλλαγή.

* Στην περίπτωση που ο φορολογούμενος διαθέτει ιδιόκτητη κατοικία σε
οικισμό με λιγότερους από 3.000 κατοίκους, η κατοικία αυτή δεν θεωρείται
πρώτη. H Εφορία άφησε ανοιχτό αυτό το παράθυρο, καθώς χιλιάδες φορολογούμενοι
διαθέτουν κατοικία από κληρονομιά στο χωριό όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν.

* Αν ο φορολογούμενος έχει ήδη κάνει χρήση της φοροαπαλλαγής για πρώτη
κατοικία, μπορεί να προχωρήσει στην απόκτηση άλλης κατοικίας και να καρπωθεί
εκ νέου τη φοροαπαλλαγή. Αυτό μπορεί να γίνει, εφόσον ο φορολογούμενος
εξοφλήσει τον φόρο μεταβίβασης που αναλογεί στην κατοικία που ήδη διαθέτει και
στη συνέχεια να κάνει χρήση της φοροαπαλλαγής για τη δεύτερη κατοικία που
επιθυμεί να αποκτήσει.

Τα προνόμια που προσφέρει η Εφορία σε όσους αποκτούν πρώτη κατοικία, είναι
απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης και το πόθεν έσχες κατά την αγορά, καθώς και
έκπτωση φόρου για όσους αποκτούν πρώτη κατοικία με λήψη στεγαστικού δανείου.
Ειδικότερα:

* Απαλλάσσεται από τον φόρο μεταβίβασης, ο οποίος κυμαίνεται από 9-11%,
η απόκτηση πρώτης κατοικίας για ποσό (αντικειμενική αξία) έως 65.000 ευρώ.
Στην περίπτωση που η αξία της κατοικίας είναι υψηλότερη, επιβάλλεται φόρος
μεταβίβασης στην αξία που υπερβαίνει το αφορολόγητο.

* H απόκτηση ή ανέγερση πρώτης κατοικίας επιφάνειας έως 120
τετραγωνικών μέτρων απαλλάσσεται από το πόθεν έσχες. Αυτό σημαίνει ότι ο
φορολογούμενος δεν είναι υποχρεωμένος να δικαιολογήσει την προέλευση των
χρημάτων που δαπάνησε για την αγορά ή ανέγερση πρώτης κατοικίας.

* Εφόσον η πρώτη κατοικία αποκτηθεί με στεγαστικό δάνειο, γίνεται
έκπτωση φόρου εισοδήματος στον φορολογούμενο ίση με το 15% των τόκων που
καταβάλλει κάθε χρόνο για την εξυπηρέτηση του δανείου. H έκπτωση αυτή ισχύει
για ποσό δανείου έως 200.000 ευρώ και για πρώτη κατοικία έως 120 τετραγωνικά μέτρα.