Διαστάσεις Έργα τρομαγμένα. Tρομερά.

«Το Λαχταρώ είναι ένα κείμενο που πονάει πολύ. Προσπάθησα να το αγγίξω όσο
πιο απαλά γινόταν». Τζένη Μαστοράκη

Σάρα Κέην: «Το θέατρο πρέπει να ερεθίζει και τα συναισθήματα και το μυαλό»

Όλα τα κείμενα της Σάρα Κέην πονάνε πολύ. Είναι γυμνά, όπως γυμνή και
απροστάτευτη ήταν κι εκείνη, λέει ο Χάρολντ Πίντερ. Έργα τρομαγμένα. Τρομερά.
Γι’ αυτό να έχουν άραγε τα τελευταία χρόνια τέτοια απήχηση στον ανασφαλή μας
κόσμο; H Γαλλία λάτρεψε το 4.48 Ψύχωση, με την Ιζαμπέλ Υπέρ. Στη
Γερμανία, το Λαχταρώ του Τόμας Οστερμάγιερ παίζεται αδιαλείπτως εδώ και
τέσσερα χρόνια και θεωρείται πλέον κλασικό. H πρόωρα χαμένη Αγγλίδα σκηνοθέτις
και συγγραφέας έχει φανατικούς φίλους και στην Ελλάδα: το Καθαροί,
πια μας αναστάτωσε πριν από τρία χρόνια, ενώ ουρές σχηματίζονταν μέχρι
πριν από μερικές εβδομάδες έξω από το θέατρο της οδού Κυκλάδων για το
Λαχταρώ που ανέβασε ο Λευτέρης Βογιατζής, σε μια συγκλονιστική
μετάφραση της Τζένης Μαστοράκη. Έργα τής Σάρα Κέην παίζονται με μεγάλη
επιτυχία στην Ιταλία, στη Βραζιλία, στην Αμερική, στο Μεξικό, στη Νέα
Ζηλανδία. Μόνο η πατρίδα της τη σνομπάρει. «H γυναίκα αυτή χώνεται σε
σκοτεινούς τόπους κι είναι διαβολεμένα δύσκολο να την ανεβάσεις στο θέατρο»
δικαιολογείται ο σκηνοθέτης Ματ Πήβερ. «Αγνοεί την ανάγκη της ψυχαγωγίας και
ασχολείται μ’ αυτά που υφίσταται ή έχει υποστεί το κοινό της».

Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο φαίνεται πως συγκινεί τον υπόλοιπο κόσμο. Σύμφωνα
με τον Γερμανό θεατρικό συγγραφέα Μίχαελ Έμπερτ, η Κέην κάλυψε ένα κενό στα
μέσα της περασμένης δεκαετίας στη Γερμανία, όπου η ενοποίηση είχε προκαλέσει
μια γενικευμένη ανασφάλεια. Το Βερολίνο, ιδιαίτερα, είχε ένα σοβαρό πρόβλημα
με το AIDS όταν κατέρρευσε το τείχος, και η κατάσταση χειροτέρεψε με τη
διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. «Οι Γερμανοί χρειάζονταν έναν σύγχρονο θεατρικό
συγγραφέα που να απεικονίζει αυτή τη σύγχυση, αυτή τη βία, και ξαφνικά βρέθηκε
μπροστά τους αυτό το κορίτσι από την Αγγλία» λέει ο Έμπερτ στους Φαϊνάνσιαλ
Τάιμς. «Όταν ρίχνεις μια πέτρα σε μια λίμνη, σχηματίζονται κύματα. Μετά το
ανέβασμα του Καθαροί, πια από τον Πέτερ Ζάντεκ και τις παραγωγές
του Βερολίνου, όλοι εδώ ήθελαν να δουν Κέην».

Όλοι οι Γερμανοί, όλοι οι Ιταλοί, όλοι οι Έλληνες, θέλουν να ακούσουν τον «A»
στο Λαχταρώ να λέει: «Μόνο η αγάπη μπορεί να με σώσει κι η αγάπη με
ρήμαξε». Όλοι θέλουν να ακούσουν τη «C» να λέει: «Λαχταρώ ένα άσπρο πάνω σε
άσπρο και μαύρο, αλλά οι σκέψεις μου καλπάζουν σε δοξαστικό τεχνικολόρ». H
Κρίστιν Κένιγκ παίζει αυτόν το ρόλο εδώ και τέσσερα χρόνια στο Schaubόhne του
Βερολίνου. Κάθε βράδυ περνά μια δοκιμασία, και κάθε βράδυ βγαίνει πλουσιότερη.
«H ματιά της Σάρα Κέην στη σκοτεινή πλευρά των πραγμάτων θίγει μια χορδή σ’
αυτή τη χώρα» σημειώνει. «Αυτή η ιδέα τού να χρειάζεσαι, να λαχταράς, η ιδέα
πάνω απ’ όλα τής ενοχής – ο κόσμος εδώ θέλει ν’ ακούσει».