NIKOΣ MAΣTOPAKHΣ Mε το ζόρι… σκηνοθέτης!

«Το πολυτιμότερο στην πρόβα είναι αυτό που συμβαίνει με τους ηθοποιούς. Με τους ηθοποιούς θέλω να ασχολούμαι μόνο και με το κείμενο» λέει ο Νίκος Μαστοράκης

Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου της Ένωσης Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών! Δεν είναι
και λίγο… «Και βέβαια νιώθω χαρούμενος. Από παιδιά δεν μας λέγανε “άντε, να
πάρεις και το βραβείο”; Αισθάνθηκα μεγάλη τιμή. Δεν το θεωρώ κάτι αυτονόητο»
λέει ο Νίκος Μαστοράκης. Πόσο μάλλον όταν το βραβείο συμπίπτει με μια
«σημαδιακή» για τον ίδιο χρονιά: στο τέλος του 2004 κλείνει τα δέκα χρόνια που
πρωτοδοκίμασε στη σκηνοθεσία και στις 4 Ιανουαρίου έκλεισε τα πενήντα του.

Δεν είναι μόνο το βραβείο, όμως. Από την πρώτη του παράσταση «έβγαλε καλό
όνομα». Και στην πορεία έπεισε όλους μας για την αξία του. Περιζήτητος πια, ο
Νίκος Μαστοράκης έχει στο ενεργητικό του σημαντικές για την ιστορία τής
ελληνικής σκηνής παραστασιακές στιγμές. Όπως ο περσινός «Γλάρος» του Τσέχωφ
που ανέβασε για την Μπέττυ Αρβανίτη και για τον οποίο βραβεύτηκε ή η φετινή
«Μαρία Στιούαρτ» του Σίλερ που έχει κάνει για το ίδιο θέατρο.

Βέβαια το πώς έφτασε στη σκηνοθεσία είναι μια «παράξενη» ιστορία.

Γεννημένος και μεγαλωμένος στη Σητεία, στην Αθήνα από την εφηβεία του όταν
εγκαταστάθηκε εδώ με την οικογένειά του, σπούδασε θέατρο στη δραματική σχολή
του «Θεάτρου Τέχνης» αλλά αποφοίτησε από τη σχολή Κατσέλη για να ξεκινήσει την
πορεία του ως ηθοποιός από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος στα τέλη της
δεκαετίας του ’70. Ύστερα από λίγα χρόνια τα παρατάει όλα και φεύγει στη
Βιέννη. Για επτά χρόνια. Δικοί του οι λόγοι. Ήθελε να το κάνει.

«Όταν γύρισα από τη Βιέννη, έπειτα από επτά χρόνια “απομόνωσης”, ήμουν ένας
άλλος άνθρωπος. Δεν είχα σκοπό να ασχοληθώ με το θέατρο. Και ξεκίνησα να
δουλεύω μεταφράσεις. Μετά αποφάσισα να ξαναγυρίσω στο ηθοποιιλίκι. Και
ξαναγύρισα. Γιατί, εξάλλου, και η μετάφραση ήταν μια δουλειά κακοπληρωμένη.

Έπαιζα για δεύτερη χρονιά στον “Γλάρο” με την Κάτια Δανδουλάκη όταν με φώναξε
η Μπέττυ Αρβανίτη και με τον Βασίλη Πουλαντζά μου έδειξαν το καινούργιο τους
θεατράκι, στο υπόγειο – τη B’ Σκηνή του “Οδού Κεφαλληνίας”. Τους λέω: “Ωραίο
είναι”. Μου λέει η Μπέττυ: “Έλα να σκηνοθετήσεις”. “Εγώ; Αποκλείεται! Δεν
μπορώ!”. Μου πιπίλιζε το μυαλό έναν μήνα. Ώσπου δέχτηκα».

Με το ζόρι σκηνοθέτης, δηλαδή;

«Με το ζόρι! Κυριολεκτικά».

Τα «λάμδα» του κουβαλούν ακόμα την κρητική καταγωγή του. Γελάει. Έχει πολύ
χιούμορ, είναι χαλαρός, μοιάζει να είναι έξω από άγχη «δικαίωσης» και
«προβολής» που δέρνουν τους ανθρώπους του θεάτρου.

Στη «Μαρία Στιούαρτ» ακολουθήσατε μια λιτή, «γυμνή» γραμμή. Δεν φοβηθήκατε
ότι μπορεί να κουράζει η παράσταση;

«Δεν το έκανα συνειδητά. Όταν τελείωσα είδα ότι ενείχε τον κίνδυνο. Αλλά
επειδή είχα πάρα πολύ καλούς ηθοποιούς και ο λόγος “περνάει κάτω”, κατάλαβα
ότι δεν βαριέσαι γιατί παρακολουθείς πολύ καλά το κείμενο».

Σας οδήγησε το έργο στη λύση αυτή;

«Ναι, δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς. Ήξερα από την αρχή ότι δεν έπρεπε να γίνει
μια παράσταση φορτωμένη, μπαρόκ, με πολλή κίνηση… H άποψή μου είναι ότι αυτά
τα κείμενα, τα ποιητικά, πρέπει να παίζονται όσο πιο “γυμνά” γίνεται. Μόνον ο
λόγος και ο ηθοποιός».

H καλοκαιρινή παράσταση του «Κουρέα της Σεβίλλης» του Μπομαρσέ και η «Μαρία
Στίουαρτ» μοιάζουν σαν να τις έκανε άλλος άνθρωπος. Εκεί αισθητά παρών ο
σκηνοθέτης, εδώ ωσεί απών…

«Καθόλου! Και εκεί οι ηθοποιοί ήταν που είχαν τον πρώτο λόγο. Ένα παιχνίδι με
τους ηθοποιούς έκανα το καλοκαίρι. Ήθελα να δοκιμάσω τι θα συνέβαινε αν αυτή
την αίσθηση της κομέντια ντελ άρτε που υπήρχε “κρυφή” μέσα στο κείμενο, την
ξαναανακάλυπτε κανείς σήμερα. Δηλαδή, τι είδους αστεία θα χρησιμοποιούσε. Και
τα περισσότερα από τους ηθοποιούς βγήκαν. Δεν ήταν καθόλου “ελεγχόμενη” η
παράσταση».

Το έργο που σάς προτείνουν ή οι συνεργάτες παίζουν τον πρώτο ρόλο για τη
θετική ή αρνητική απάντησή σας σε μια πρόταση;

«Οι συνεργάτες νομίζω… Σαν ψυχανάλυση δεν είναι οι συνεντεύξεις;».

Αν είναι ειλικρινείς…

«Μου αρέσουν…».

Ένας καινούργιος «Πλούτος»

Ο «Πλούτος» που θα ετοιμάσετε το καλοκαίρι θα είναι ο «Πλούτος» που κάνατε
με μεγάλη επιτυχία πριν από μερικά χρόνια στο ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας;

«Θα είναι ένας καινούργιος “Πλούτος”. Το σκεπτικό είναι το ίδιο, αλλά η
παράσταση διαφορετική. Οι βασικοί συνεργάτες – η μετάφραση του K.X. Μύρη, ο
Σταμάτης Κραουνάκης που η μουσική του είναι καθοριστική, η Λίνα Νικολακοπούλου
είναι οι ίδιοι – αλλά όλοι οι άλλοι συντελεστές είναι διαφορετικοί».

Επίδαυρος, Χρεμύλος ο Λάκης Λαζόπουλος – ένας σταρ… Δεν σας φοβίζουν
αυτά;

«Ειδικά αυτά, όχι. Με ανησυχούν όμως τα πάντα γύρω από την παράσταση!».
Γελάει. «Όπως σε κάθε παράσταση που κάνω. Ως την τελευταία μέρα που παίζεται.
Κι ας μην πηγαίνω πολύ συχνά να τη βλέπω, επειδή αισθάνομαι ότι οι ηθοποιοί
αυτό το θεωρούν λιγάκι σαν αστυνόμευση. H παράσταση είναι σαν ένας βιότοπος.
Ανήκει στους ηθοποιούς της».

INFO

H «Μαρία Στιούαρτ» με Μπέττυ Αρβανίτη – Ρένη Πιττακή παίζεται στο θέατρο «Οδού
Κεφαλληνίας» (Κεφαλληνίας 16, τηλ. 210 8838.727).