Φτωχοί σε μισθούς, πλούσιοι σε αυξήσεις

Με ονομαστικές αυξήσεις της τάξης του 6% οι ελληνικοί μισθοί συγκλίνουν
σταδιακά προς τους ευρωπαϊκούς, αν και παραμένουν στην προτελευταία θέση
μεταξύ των «15». Ο χάρτης των μισθών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που παρουσιάζει
σήμερα η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», δείχνει ότι το 2002 οι μέσες ετήσιες ακαθάριστες
αποδοχές των Ελλήνων ήταν 16.200 ευρώ και αντιπροσώπευαν το 64% του μέσου όρου
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ υπολογιζόμενες, με βάση την αγοραστική τους δύναμη
έφταναν στο 84,2% των μέσων ευρωπαϊκών. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 2005
οι αποδοχές θα αυξηθούν στα 19.300 ευρώ και θα αντιπροσωπεύουν το 70% των
μέσων ευρωπαϊκών.

Οι πιο χαμηλόμισθοι

Από την άλλη, οι Έλληνες είναι οι πιο χαμηλόμισθοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με
εξαίρεση τους Πορτογάλους, αφού οι αποδοχές τους αντιπροσωπεύουν το 65% των
μέσων κοινοτικών, με βάση τα στοιχεία για το 2002. Με ακαθάριστες αποδοχές
16.200 ευρώ τον χρόνο, οι μισθωτοί στην Ελλάδα βλέπουν από μακριά τον μέσο
ετήσιο ευρωπαϊκό μισθό, που φτάνει τα 25.300 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της
φθινοπωρινής έκθεσης της Κομισιόν για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Έτσι, είναι φυσικό να βρίσκουν πρόσφορο έδαφος οι εξαγγελίες τόσο του κ. Γ.
Παπανδρέου για προσέγγιση των ελληνικών αμοιβών στο 90% των ευρωπαϊκών όσο και
του κ. K. Καραμανλή για σύγκλιση στο 100% του μέσου ευρωπαϊκού όρου σε 8-10
χρόνια.

Άλλη εικόνα

Στην πραγματικότητα, όμως, οι Έλληνες εργαζόμενοι δεν μπορούν να προσβλέπουν
σε τόσο μεγάλες αυξήσεις των ονομαστικών τους αποδοχών τα επόμενα χρόνια. Οι
υποσχέσεις των δύο αρχηγών – αν και δεν διευκρινίστηκε – αφορούν πιθανώς τους
μισθούς εκφρασμένους σε μονάδες αγοραστικής δύναμης. Εκεί η εικόνα αλλάζει
ριζικά, αφού η Ελλάδα αναδεικνύεται ως η δεύτερη φθηνότερη χώρα, σύμφωνα πάλι
με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας.

Το 2002, το σχετικό επίπεδο τιμών στην Ελλάδα, με βάση ένα «καλάθι» αγαθών και
υπηρεσιών που καταρτίζει η Γιουροστάτ, αντιπροσώπευε το 76% του μέσου επιπέδου
τιμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό σημαίνει ότι η αγοραστική δύναμη των
ελληνικών μισθών είναι συγκριτικά μεγαλύτερη. Έτσι, με βάση την αγοραστική
τους δύναμη, οι ελληνικοί μισθοί αντιπροσωπεύουν το 84,2% των μέσων
ευρωπαϊκών, με στοιχεία του 2002.

Ενστάσεις

Πολλοί Έλληνες εργαζόμενοι έχουν, ίσως, να προβάλουν ενστάσεις στη μέτρηση
αυτή. Ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζει η Γιουροστάτ το επίπεδο τιμών ίσως να
μην είναι αντιπροσωπευτικός για κάθε εργαζόμενο, που θεωρεί – και δικαίως –
ότι οι τιμές έχουν εκτιναχθεί στα ύψη και ότι σε πολλά προϊόντα έχουν φτάσει
και έχουν ξεπεράσει τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές. Αυτό, μάλιστα, έγινε ιδιαίτερα
αισθητό τα τελευταία δύο χρόνια, με την εισαγωγή του ευρώ.

Δύο συμπεράσματα

Ωστόσο, το σχετικό επίπεδο τιμών δεν μπορεί παρά να ληφθεί υπόψη, έστω κι αν ο
τρόπος που το μετρά η Γιουροστάτ δεν είναι απολύτως αντιπροσωπευτικός. Ούτως ή
άλλως, τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας οδηγούν σε δύο
ενδιαφέροντα συμπεράσματα:

1. Οι ελληνικοί μισθοί συγκλίνουν πράγ ματι προς τους ευρωπαϊκούς, έστω
κι αν η απόσταση παραμένει μεγάλη. Συγκεκριμένα, οι μέσες ετήσιες ονομαστικές
ακαθάριστες αποδοχές εκτιμάται ότι αυξήθηκαν από 16.200 ευρώ το 2002 σε 17.200
ευρώ το 2003 και προβλέπεται να αυξηθούν στα 18.200 ευρώ το 2004 και στα
19.300 ευρώ το 2005. Αυτό σημαίνει ότι από το 64% του μέσου ευρωπαϊκού μισθού,
που αντιπροσώπευαν το 2002, θα φτάσουν στο περίπου 70% του μέσου ευρωπαϊκού
μισθού το 2005. Θα έχουν καλύψει, δηλαδή, περίπου έξι ποσοστιαίες μονάδες σε
τρία χρόνια. Θεωρητικά, αν συνεχιζόταν ο ρυθμός αυτός σύγκλισης σταθερά, ο
ελληνικός μισθός θα έφτανε τον ευρωπαϊκό το 2020. Αν οι μισθοί υπολογιστούν με
βάση την αγοραστική τους δύναμη, η σύγκλιση μπορεί να έρθει πολύ γρηγορότερα,
αφού ξεκινάμε με βάση το 84,2% του μέσου ευρωπαϊκού μισθού το 2002.

2. Οι αυξήσεις των μισθών στην Ελλάδα είναι οι μεγαλύτερες στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, με μέσο ρυθμό 6% την περίοδο 2002 – 2005, σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις της Κομισιόν. Συγκρίσιμες είναι μόνο οι αυξήσεις των ιρλανδικών
μισθών, που κυμαίνονται από 3,8% έως 4,8% την ίδια τριετία. Αντίθετα, στη
φτωχή Πορτογαλία οι αυξήσεις κυμαίνονται από 2,3% έως 2,8%. Αυτό, φυσικά,
οφείλεται στον υψηλό ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδας και στην αύξηση της
παραγωγικότητας των Ελλήνων εργαζομένων, καθώς επίσης και στον υψηλό
πληθωρισμό, αφού μιλάμε για ονομαστικές αυξήσεις. Αν αυτοί οι παράγοντες
εκλείψουν, μοιραία θα περιοριστούν και οι αυξήσεις των αποδοχών.

Υψηλόμισθοι και χαμηλόμισθοι στην E.E.

Παρά τη σύγκλιση, και ανεξάρτητα από το αν μετρά κανείς τον μισθό με βάση την
αγοραστική του δύναμη ή όχι, οι Έλληνες παραμένουν στη δεύτερη θέση από το
τέλος και οι Πορτογάλοι είναι οι φτωχότεροι Ευρωπαίοι από κάθε άποψη.

Οι «πλουσιότεροι» Ευρωπαίοι μισθωτοί είναι οι Δανοί, με ετήσιες αποδοχές
39.400 ευρώ, και ακολουθούν οι Λουξεμβούργιοι (τα στοιχεία για τις ετήσιες
αμοιβές τους, ύψους 44.00 ευρώ, δεν είναι απολύτως συγκρίσιμα, γιατί
περιλαμβάνουν και τις εργοδοτικές εισφορές). Σε υψηλή θέση στην κλίμακα
βρίσκονται, επίσης, οι Ολλανδοί με μισθούς 32.200 ευρώ, οι Ιρλανδοί, με 32.100
ευρώ και οι Βέλγοι με 31.800 ευρώ.

H εικόνα αλλάζει ελαφρώς, όταν συνυπολογιστεί το σχετικό επίπεδο τιμών σε κάθε
χώρα. Με βάση αυτή τη μέτρηση, την πρώτη θέση καταλαμβάνουν οι Βέλγοι και
ακολουθούν οι Δανοί, οι Λουξεμβούργιοι, οι Βρετανοί και οι Αυστριακοί. Οι
Ιρλανδοί, λόγω υψηλού επιπέδου τιμών, βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο, με 97%
του μέσου ευρωπαϊκού μισθού.

Οι πιο «φτωχοί»

Οι «φτωχότεροι» Ευρωπαίοι μετά τους Πορτογάλους και τους Έλληνες είναι οι
Ισπανοί, των οποίων οι μισθοί αντιπροσωπεύουν το 79,8% των μέσων ευρωπαϊκών
και ακολουθούν οι Ιταλοί με 87,7% του μέσου ευρωπαϊκού μισθού.

Με βάση την αγοραστική τους δύναμη, Πορτογάλοι και Έλληνες παραμένουν στις δύο
τελευταίες θέσεις, αλλά με βελτιωμένες επιδόσεις (71% και 84,2% του μέσου
ευρωπαϊκού μισθού, αντίστοιχα) και ακολουθούν οι Φινλανδοί με 94% του μέσου
ευρωπαϊκού μισθού, οι Σουηδοί με 95,9% του μέσου ευρωπαϊκού μισθού, οι Ισπανοί
με 96%, οι Ιρλανδοί με 97% και – παραδόξως – οι Γερμανοί με 97,1% του μέσου
ευρωπαϊκού μισθού.

Οι αυξήσεις

Στις αυξήσεις, η Ευρώπη κινείται σε χαμηλούς ρυθμούς, με εξαίρεση την Ελλάδα
και εν μέρει την Ιρλανδία.

Εκτός από τις δύο αυτές χώρες οι πιο γενναιόδωρες, σύμφωνα με τα στοιχεία της
Γιουροστάτ για την τριετία 2002 – 2005, είναι η Δανία (οι μισθοί της οποίας
εκτιμάται ότι αυξήθηκαν κατά 3,7% το 2003 και προβλέπεται να αυξηθούν κατά
3,5% το 2004 και κατά 3,9% το 2005), η Ισπανία (με αυξήσεις 3,2 έως 4%), η
Βρετανία (με αυξήσεις 3,3% – 4,2%) και η Σουηδία, (όπου οι αυξήσεις την ίδια
τριετία είναι 3,7% – 3,8%).

Αντίθετα, φειδωλές σε αυξήσεις μισθών είναι η Γερμανία, της οποίας οι
εργαζόμενοι πρέπει να αρκεστούν σε αυξήσεις 1,7% – 2,2%, αλλά και η Γαλλία με
αυξήσεις 2,4% – 2,7%.