33 ημέρες για να γεφυρωθεί το χάσμα

H πρώτη φάση του χρονοδιαγράμματος για την επίλυση του Κυπριακού αρχίζει
υπό το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας και με τη συμβολική παρουσία του
αρμόδιου για τη διεύρυνση επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γκ. Φερχόιγκεν. Στην
πρώτη αυτή φάση, που θα διαρκέσει έως τις 22 Μαρτίου, οι ηγέτες των δύο
κοινοτήτων θα προσπαθήσουν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους και αν έως τότε το
χάσμα εξακολουθεί να υπάρχει, τότε θα κληθούν να βοηθήσουν Ελλάδα και Τουρκία.

Νέα Υόρκη. Από τα έγγραφα που υπέβαλαν Τάσσος Παπαδόπουλος και Ραούφ Ντενκτάς είναι φανερό ότι το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών δεν κλείνει εύκολα…

Αν κρίνει κανείς από τα έγγραφα που ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος και ο P. Ντενκτάς
υπέβαλαν στη διάρκεια των συνομιλιών της N. Υόρκης για τις αλλαγές που
επιθυμούν επί του σχεδίου Ανάν, εύλογα μπορεί να εικάσει κανείς ότι το χάσμα
δεν κλείνει εύκολα.

Στο έγγραφό του ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος σημειώνει ότι οι αλλαγές που ζητεί να
συζητηθούν βρίσκονται εντός των παραμέτρων του σχεδίου Ανάν, δεν διαταράσσουν
την ισορροπία και τη φιλοσοφία του και είναι προς όφελος και των δύο
κοινοτήτων.

Τονίζει ακόμα πως αν η άλλη πλευρά εγείρει ζητήματα εκτός των παραμέτρων του
σχεδίου, όπως π.χ. θέματα περιουσιών, προσφύγων, εδαφών, τότε η ελληνοκυπριακή
πλευρά θα αισθανθεί ελεύθερη να θέσει και η ίδια άλλα ζητήματα.

Στο έγγραφο του Κύπριου Προέδρου σημειώνεται ότι έχει παρέλθει ένας χρόνος από
τη Χάγη, έχουν μεσολαβήσει γεγονότα όπως η Πράξη Προσχώρησης της Κύπρου στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και επομένως κάποια σημεία του σχεδίου και ημερομηνίες
χρειάζονται αναπροσαρμογές.

Το Προεδρικό Συμβούλιο

Τα θέματα ουσίας που θέτει ο κ. Παπαδόπουλος μπορεί να συνοψιστούν ως εξής:

Στον τομέα της Εκτελεστικής Εξουσίας ζητείται η διαφοροποίηση της σύνθεσης του
Προεδρικού Συμβουλίου, ώστε αυτό να αποτελείται από εννέα μέλη, αντί έξι που
προβλέπει το σχέδιο Ανάν. Τα έξι να είναι Ελληνοκύπριοι και τα τρία
Τουρκοκύπριοι. Εισηγείται επίσης εξαετή θητεία του Προεδρικού Συμβουλίου,
τέσσερα χρόνια υπό Ελληνοκύπριο πρόεδρο και δύο χρόνια υπό Τουρκοκύπριο
πρόεδρο.

Στον τομέα της Δικαιοσύνης ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος προτείνει τη σύσταση
Πρωτοδικείου της Ομοσπονδίας από εννέα μέλη (3 Ελληνοκύπριοι, 3 Τουρκοκύπριοι
και 3 ξένοι). Το σχέδιο Ανάν προβλέπει μόνο τη σύσταση Ανώτατου Δικαστηρίου.

Για τους εποίκους και τη μετανάστευση ο Κύπριος Πρόεδρος ζητεί να καθοριστεί
συγκεκριμένος αριθμός εποίκων που θα παραμείνουν και να μην υπάρχει συνεχής
ροή, και επικαλείται τη Συνθήκη του Σένγκεν.

Ο κ. Παπαδόπουλος ανοίγει το κεφάλαιο της εφαρμογής ενδεχόμενης συμφωνίας και
των εγγυήσεων εφαρμογής της και θέτει θέμα η επικύρωση από τα Κοινοβούλια
Ελλάδας και Τουρκίας να γίνει μετά την Ιδρυτική Συμφωνία και πριν από τα
δημοψηφίσματα.

Ζητεί επίσης τα εδάφη που θα επιστραφούν να τεθούν υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων
Εθνών, και τα Συντάγματα των συνιστώντων κρατών και αυτό του ομοσπονδιακού να
είναι συμβατά με το διεθνές δίκαιο και το κοινοτικό κεκτημένο. Οι δε
μεταβατικές διατάξεις να μη θέτουν σε κίνδυνο την ολοκληρωτική εφαρμογή του
σχεδίου. Ζητεί επίσης πλήρη εκπροσώπηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δυνατότητα
εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου.

Σημαντικό για τον Κύπριο Πρόεδρο θέμα είναι το κόστος της λύσης και το ποιος
θα το επωμιστεί. Ζητεί να καθοριστούν με μελέτες ειδικής επιτροπής όχι μόνο το
κόστος της λύσης αλλά και το κόστος λειτουργίας του κράτους.

Οι τουρκικές θέσεις

Οι τουρκικές θέσεις, όπως προκύπτει από το έγγραφο Ντενκτάς, θέτουν τα γνωστά
ζητήματα περιουσιών, ισότητας εγγυήσεων της Τουρκίας και παρουσίας του
τουρκικού στρατού.

Με παραλλαγμένη διατύπωση ο P. Ντενκτάς θέτει και το θέμα της «κυριαρχίας των
δύο λαών». Στόχος της τουρκικής πλευράς είναι να επιτύχει ενίσχυση της
διζωνικότητας και ευθυγράμμιση των «συνόρων», ώστε να επιστρέψουν όσο το
δυνατό λιγότεροι Ελληνοκύπριοι.

Το σημαντικό από το έγγραφο του P. Ντενκτάς είναι πως ζητούνται παρεκκλίσεις
από το κοινοτικό κεκτημένο – ζητούν μάλιστα να γίνει πρωτογενές δίκαιο – που
θα διαρκέσουν τουλάχιστον μέχρι την ένταξη της Τουρκίας. Ο τουρκικός στρατός,
σε μικρότερο αριθμό, ζητείται να παραμείνει μάλλον εσαεί.

ΦΕΡΧΟΪΓΚΕΝ

Θα συζητήσω τον ρόλο της E.E.

H Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί λύση του Κυπριακού, ανέφερε ο αρμόδιος για τη
διεύρυνση επίτροπος Γκ. Φερχόιγκεν αμέσως μετά την άφιξή του χθες βράδυ και
πρόσθεσε πως η επίσκεψη θέλει να δώσει το μήνυμα της βοήθειας προς τους
Τουρκοκυπρίους. Ο κ. Φερχόιγκεν είπε ότι θα συζητήσει με τους δύο ηγέτες τον
ρόλο και τον τρόπο εμπλοκής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διαπραγματεύσεις αλλά
απέκλεισε το ενδεχόμενο να είναι μέρος της διαπραγμάτευσης. Είπε ακόμα ότι θα
συζητήσει τη σύγκληση διάσκεψης δωρητών για τη χρηματοδότηση της λύσης.

MHNYMA ANAN

«Είναι ώρα για σκληρές αποφάσεις»

«Απευθύνομαι», είπε ο Κόφι Ανάν, «προς τους ηγέτες και τους ζητώ να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και να εργαστούν σκληρά με καλή πίστη»

Μήνυμα προς τον κυπριακό λαό να εργαστεί σκληρά για την επανένωση της
Κύπρου και προς τους ηγέτες του νησιού να αξιοποιήσουν την ευκαιρία έστειλε ο
Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν.

Ο κ. Ανάν είπε ότι τώρα είναι η ώρα να παρθούν σκληρές αποφάσεις για να
υπάρξει μια λύση. Επισήμανε ότι στο τέλος ο λαός θα πρέπει να ψηφίσει σε
δημοψηφίσματα, ώστε να εκφράσει την επιθυμία του, και κάλεσε τους ηγέτες των
δύο κοινοτήτων να εργαστούν με τα Ηνωμένα Έθνη για τη δημιουργία ενός σχεδίου
και εγγράφου που είναι δίκαιο και ισοζυγισμένο, και το οποίο ο λαός θα
μπορέσει να ψηφίσει και να εισέλθει ενωμένος στην E.E.

«Απευθύνομαι», είπε ο Γενικός Γραμματέας, «προς τους ηγέτες και τους ζητώ να
εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και να εργαστούν σκληρά με καλή πίστη, σε πνεύμα
συναλλαγής, για να δημιουργήσουν μία κατάσταση από την οποία όλοι θα βγουν
κερδισμένοι.

Είναι δυνατό, υπάρχει πολλή εργασία, αλλά γνωρίζουμε τα θέματα, έχουμε ιδέες
για το ποια θα πρέπει να είναι η λύση, είναι τώρα η ώρα να προχωρήσουμε και να
πάρουμε τις σκληρές αποφάσεις που χρειάζονται για να συμβεί».

Ο λαός

Ερωτηθείς αν τώρα τα πράγματα βρίσκονται περισσότερο στα χέρια του λαού, παρά
στων ηγετών, ο κ. Ανάν ανέφερε:

«Στο τέλος ο λαός θα πρέπει να ψηφίσει σε ταυτόχρονα δημοψηφίσματα, ώστε να
εκφράσει την επιθυμία του».

Ο Ραούφ Ντενκτάς – μετά τη συνάντηση με τον Άλβαρο ντε Σότο – δήλωσε ότι η
Ευρωπαϊκή Ένωση και ο επίτροπος για τη διεύρυνση Γκ. Φερχόιγκεν δεν έχουν
κανένα καθεστώς στις συνομιλίες ή στην πορεία τους και ότι ο επίτροπος θα
βρίσκεται στην Κύπρο για να πει πως η E.E. θα είναι έτοιμη να βοηθήσει αν και
όταν της ζητηθεί.

Είπε, επίσης, ότι μετά τη σημερινή συνάντηση ο ίδιος και ο κ. Παπαδόπουλος θα
έχουν κοινή συνάντηση με τον κ. Φερχόιγκεν.