TPITH AΠOΨH Στερεότυπα και ανατροπές

Λέξεις όπως αλλαγή ή ανατροπή ανήκουν στο καθημερινό προεκλογικό λεξιλόγιο
όλων των παρατάξεων και δηλώνουν, πέρα από τις προθέσεις των κομμάτων, τη
διακαή επιθυμία των πολιτών για την κατάλυση των στερεότυπων διοίκησης που θα
συμβάλει, με τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, στη βελτίωση των εξυπηρετήσεων και
της συμπεριφοράς των δημοσίων λειτουργών προς τους πολίτες.

Τα στερεότυπα διοίκησης, οι εμπλοκές, οι παρερμηνείες και οι παραχαράξεις των
νόμων και των διαταγμάτων αποτυπώνονται με τον πιο εναργή τρόπο στα
οικοδομήματα και στη διαχείριση του δομημένου ή φυσικού περιβάλλοντος, το
οποίο αποτελεί ένα από τα κύρια θέματα των πολιτικών λόγων, των υποσχέσεων,
των αποκαλύψεων, αλλά και των προσδοκιών.

H σχέση με την ειδική νομοθεσία, όσων εμπλέκονται στην οικοδομή, αποτυπώνεται
γλαφυρά στα κτίσματα.

Είναι ευανάγνωστοι οι άπειροι τρόποι που εφευρίσκονται για την παράκαμψη των
περιορισμών, η οποία συνήθως αποτελεί τον κατευθυντήριο άξονα και το μοναδικό
μέλημα του σχεδιασμού.

Οι παγιωμένες διαδικασίες μεταξύ κράτους και πολιτών καλλιεργούν σχέσεις, που
κάθε άλλο παρά στην αμοιβαία εμπιστοσύνη βασίζονται.

H γνώριμη δυσπιστία αντιμετώπισης της νομοθεσίας είναι από τις κύριες αιτίες
για την ευρεία εφαρμογή στον τομέα της οικοδομής της νεοελληνικής λέξης
μαϊμού, με όλους τους συμβολισμούς και τις προεκτάσεις της.

«Μαϊμού» προϋπολογισμοί για το κόστος της οικοδομής, τις φορολογικές
επιβαρύνσεις, τις αμοιβές μηχανικών, αλλά και «μαϊμού» σχέδια για να είναι
δυνατή η παράκαμψη των ασφυκτικών και παράλογων πολλές φορές δεσμεύσεων.

Στερεότυπα διατύπωσης των κτιριολογικών προγραμμάτων οδηγούν σε στερεότυπα
οργάνωσης του χώρου, με φανερή την προτεραιότητα στην πλήρη εκμετάλλευση της
διατιθέμενης επιφάνειας της γης.

H κυριολεκτική εξάντληση του συντελεστή δόμησης μέχρι σκασμού, που καταλήγει
με τα γνωστά τεχνάσματα στην τραυματική αλλοίωση της μορφολογίας του φυσικού
εδάφους, αποτελεί πλέον κανόνα και όχι εξαίρεση.

Μια βόλτα σε πολλά προάστια των Αθηνών θα μας πείσει για την οργιώδη και
αναιδή οικοδόμηση που κατακλύζει περιοχές, οι οποίες συχνά χαρακτηρίζονται
ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους.

H κεραμοσκεπή, το μόνο στοιχείο που παραπέμπει δήθεν στην παράδοση, έρχεται να
«καπελώσει» αυτές τις ανεπεξέργαστες εικονογραφήσεις του Γενικού Οικοδομικού
Κανονισμού.

Οι συνειδητοί αρχιτέκτονες βιώνουν καθημερινά την απαξίωση της αρχιτεκτονικής
και τη χυδαία αντιμετώπιση του περιβάλλοντος.

Είναι πλέον αναπόφευκτη η οδυνηρή σχέση της μετάβασης από τον λόγο στην πράξη,
από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση, με την πλεονεξία επιχειρηματιών αλλά και
κατοίκων να απομυζά κάθε συνθετική διάθεση.

H απομάγευση από τα προβαλλόμενα γυαλιστερά πρότυπα κατοικίας και κατοίκησης
απομακρύνεται συνεχώς από τον αρχιτεκτονικό ορίζοντα.

H περιπόθητη έκδοση οικοδομικής αδείας από βραδυκίνητα πολεοδομικά γραφεία και
άλλοι συναφείς έλεγχοι από τεχνικές υπηρεσίες και αρμόδιες επιτροπές
προϋποθέτουν γραφειοκρατικές διαδικασίες χρονοβόρες και παραπέμπουν συχνά σε
προσβλητικές συμπεριφορές, έτσι που η ευγενική και συναδελφική αντιμετώπιση
ορισμένων διοικητικών λειτουργών να μας ξενίζει.

H αλαζονική αυταρέσκεια που χαρακτηρίζει όλο και περισσότερους οικιστές,
ελέγχοντες, ελεγχόμενους και κατασκευαστές, αλλά και η αναξιοπιστία προς τον
κρατικό μηχανισμό, οδηγούν σε συμπεριφορές ιδιώτη με ό,τι αυτό συνεπάγεται και
απομακρύνουν τα οράματα και τις επαγγελίες για τη διαμόρφωση συνειδήσεων
υπεύθυνων πολιτών.

H αναγνώριση της ιερότητας της γης, η άρρηκτη σχέση του πολιτισμού με το
περιβάλλον και τα οικοδομήματα αναφέρονται σε όλο το φάσμα της πολιτισμικής
στάθμης του τόπου και απαιτούν πράγματι θαρραλέες ανατροπές και αλλαγές, σ’
αυτές οι πολιτικοί και οι πολιτικές έχουν τον πρώτο λόγο.

Πέρα από τις προθέσεις και τις εξαγγελίες, από όποια πλευρά και αν
προέρχονται, εγχειρήματα αυτής της εμβέλειας προϋποθέτουν εξαντλητική
διερεύνηση και βαθιά, καθώς και γνώση της πραγματικότητας, αλλά και
«στοχαστικές προσαρμογές» οι οποίες, σύμφωνα με τον ποιητή, χαρακτήριζαν
ανέκαθεν τους Έλληνες.

H Σουζάνα Αντωνακάκη είναι αρχιτέκτονας.