MATIEΣ Δίχως μνήμη

Ωραία είν’ αυτά που κάνει η Ντόρα για τις Απόκριες και τις προσόψεις των
σπιτιών. Γιατί, πράγματι, η Αθήνα είναι μια πόλη που θέλει φρεσκάρισμα. Θέλει
μια πινελιά από χρώμα και δροσιά. Αλλά και οι Αθηναίοι, άνθρωποι της βιοπάλης,
κουρασμένοι οι περισσότεροι, έχουν ανάγκη από τη γιορτή, το «ξέδωμα», το λαϊκό
πανηγύρι, τη μέρα που δεν θα μοιάζει με την προηγούμενη.

Θα της πρότεινα, όμως, μόλις τελειώσουν οι φούριες με τις Απόκριες, να κάτσει
και να σκεφτεί τούτο: η Αθήνα των απρόσωπων και άσχημων, συχνά, πολυκατοικιών,
είναι μια πόλη δίχως μνήμη. Κανείς δεν ξέρει το παραμικρό γι’ αυτήν,
πέρα από τα δέκα πράγματα που αναφέρονται στους τουριστικούς χάρτες. Κανείς
δεν ξέρει, ποιοι σπουδαίοι Έλληνες έζησαν και πού σ’ αυτή την πολιτεία, που
από χρόνια έχει πάψει να ‘ναι «μενεξεδένια».

Τι ζητάω: να φτιάξει μια επιτροπή, με πρόεδρο τον συνεργάτη της αντιδήμαρχο
και παλιό μου φίλο Πάνο Λουκάκο, άνθρωπο με γνώση, φαντασία και ευαισθησία,
και να της αναθέσει να φτιάξει ένα έργο, που θα μείνει στην ιστορία: να βρει
τα σπίτια όπου γεννήθηκαν ή έζησαν μεγάλοι πολιτικοί, μεγάλοι ποιητές και
συγγραφείς, μεγάλοι καλλιτέχνες.

Βεβαίως, τα σπίτια αυτά έχουν γκρεμιστεί ή γκρεμίζονται. (H κατοικία του
Παλαμά, στην οδό Περιάνδρου, το «αρχοντικό» του Λαπαθιώτη στα Εξάρχεια κ.λπ.).
Στη θέση τους, έχουν υψωθεί πολυκατοικίες. Θα μπορούσε, όμως, στην πρόσοψη
αυτών των πολυκατοικιών να τοποθετηθεί μια ταμπελίτσα, που θα λέει στον
περαστικό, «Εδώ έζησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος», «Εδώ πέθανε ο Σεφέρης», «Εδώ
πέρασε τη ζωή του ο Ρίτσος».

Βρίσκεσαι στο εξωτερικό και σε πιάνει συγκίνηση και χτυπά η καρδιά σου, καθώς
βλέπεις σπίτια όπου έζησαν ο Λένιν, ο Μαρξ, ο Γκαίτε. Στο Λονδίνο, στο Τσέλσι,
υπάρχει ταμπελίτσα έξω από το σπίτι όπου έζησε ο Σεφέρης. Στο Παρίσι, σε
διάφορα κεντρικά σημεία, διαβάζεις επιγραφές, όχι μόνο έξω από σπίτια όπου
γεννήθηκαν ή πέθαναν επιφανείς άνθρωποι των Γραμμάτων και της Τέχνης, αλλά και
σε γωνιές όπου σκοτώθηκαν από τους ναζί Γάλλοι πατριώτες. Εδώ, όμως, δεν
υπάρχει τίποτα ή σχεδόν τίποτα!

Το να βρεθούν τα σπίτια των «μεγάλων» μας δεν είναι δύσκολο. Υπάρχουν κείμενα,
σε περιοδικά και βιβλία, με σχετικές αναφορές. Υπάρχουν και πρόσωπα που
κυκλοφορούν ανάμεσά μας και γνωρίζουν πολλά. Σκέψου, λοιπόν, Ντόρα, αυτά που
σου λέω. Και σκέψου, πρωτίστως, τι υπηρεσία θα προσφέρεις στα παιδιά, στους
νέους, που θα κυκλοφορούν πλάι στις σκιές ανθρώπων, που λάμπρυναν την πρόσφατη
Ιστορία μας.