Φωτοφίνις στο… Λιβάδι

Το Champion’ s league των Καννών είναι βουνό. Όμως το UEFA της Μπερλινάλε
είναι βατό… λιβάδι για το «Λιβάδι». Σήμερα στις 3 το μεσημέρι η Φράνσις
ΜακΝτόρμαντ, πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του 54ου Φεστιβάλ Βερολίνου θα
αναγγείλει: And the winner is?

ΒΕΡΟΛΙΝΟ

Ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος ανάμεσα στους πρωταγωνιστές του, Αλεξάνδρα Αϊδίνη και Νίκο Πουρσανίδη

Ο πήχυς αυτής της Μπερλινάλε είναι κατά μερικούς πόντους πιο ανεβασμένος. Όχι
αριστουργήματα, αλλά αρκετές καλές ταινίες τριών αστέρων. Εκ του συνωστισμού
των μνηστήρων δύο σενάρια «παίζουν». Το πρώτο (το δυσάρεστο για τον
Αγγελόπουλο) είναι το εξής: Τα περισσότερα μέλη της επιτροπής εκλαμβάνουν την
ταινία ως αναχρονιστική, ακατανόητη και απλώς ως εξαιρετική καλλιγραφία. Την
προσπερνούν – για τη Χρυσή Αρκούδα – και πάνε παρακάτω. Το δεύτερο (το
ευχάριστο): Επειδή οι καλές ταινίες έχουν το ίδιο μπόι και επειδή οι ψήφοι θα
διασπαρούν, όλοι ομονοούν πάνω στο «Λιβάδι». Για δύο λόγους. Είναι «αλλιώτικη»
από τις υπόλοιπες και με το βολικό σκεπτικό πως αποτελεί την ευρωπαϊκή
απάντηση στις επικο-λυρικές παραγωγές του Χόλιγουντ, ο Theo φεύγει από το
Βερολίνο με την Αρκούδα υπό μάλης!

Αν τώρα λάβω σοβαρά υπ’ όψιν μου ένα προσωπικό αλλά αρκετά εκτεταμένο,
προφορικό, γκάλοπ και αν το αποτέλεσμα το… επισυνάψω στην τελική συνεδρίαση
της Επιτροπής, τότε ο Αγγελόπουλος θα πάρει «κάτι» αλλά όχι το μεγάλο. Δηλαδή
οι περισσότεροι που ρωτούσα με κοιτούσαν αδιάφορα και αμήχανα. Όμως κάποιοι
άλλοι είχαν μείνει με το στόμα ανοικτό και μιλούσαν με θαυμασμό! Αρνητική η
πλειοψηφία, συμπαγής και φανατική η μειοψηφία.

H ετυμηγορία τών… αστέρων. Ίδια θερμοκρασία και στη βαθμολογία με τα
αστεράκια. Ευνοϊκό το πάνελ των κριτικών του επαγγελματικού «Screen
International», απορριπτικό των Γερμανών. Όπως συμβαίνει, ο Αγγελόπουλος
τούς… μπέρδεψε. Έξι κριτικοί του «Screen» τον βαθμολογούν ως εξής: Οι δύο με
4 αστεράκια (εξαιρετικό), τρεις με τρία (καλό) και ένας με 2 (μέτριο). Το
πάνελ της τοπικής, καθημερινής «Berliner Morgenpost» τού δίνει τη χαμηλότερη
βαθμολογία μαζί με άλλες δύο ταινίες. Δύο κριτικοί τον βαθμολογούν με 2
αστεράκια (μέτριο) και ένας με ένα (αδιάφορο). Χειρότερη εικόνα στη σοβαρή
«Tagerspile». Τρεις με ένα αστεράκι, δύο με λευκή κουκίδα (κακό) και μόνο ένας
με τρία (εξαιρετικό).

Επομένως η επιτροπή (η οποία κυρίως προέρχεται από την… αριστερή όχθη της
τριτοκοσμικής κουλτούρας) θα διχαστεί. Όμως μια οποιαδήποτε διάκριση, πλην
Χρυσής Αρκούδας, είναι χειρότερη από το χειρότερο… τίποτα. Γιατί η κολακεία
της υπέρτατης προσδοκίας, είναι ο χειρότερος εχθρός μιας αξιοπρεπούς
«ισοπαλίας». Όχι ως Έλλην, αλλά ως θαυμαστής της «Αναπαράστασης», του
«Θιάσου», των «Κυθήρων» και του παλιού καλού Αγγελόπουλου, ένα πράγμα εύχομαι:
Είθε να το πάρει για να συμπληρώσει τη συλλογή του! Γιατί όλοι οι
συμμετέχοντες στο φεστιβάλ γνωρίζουν πως καμία «Αρκούδα» δεν άλλαξε τη μοίρα
οποιασδήποτε ταινίας!

Ο γερμανικός Τύπος. Ο κριτικός της «Frankfurter Allgemeine» το
χαρακτηρίζει λιμπρέτο εξαιτίας της «ελεγειακής» μουσικής της Καραΐνδρου και
της φοβερής ομορφιάς των εικόνων. Γράφει επίσης πως τα πρόσωπα είναι
«σύμβολα», πως ενώ κάνει την καρδιά να χτυπάει, είναι «γκροτέσκο» και πως
εμείς φταίμε που σήμερα μας αγγίζουν λιγότερο τα έργα του.

Σε δύο βάρκες πατάει και ο κριτικός της «Tagerspile»: «Ένα φιλμ σαν
αιωνιότητα… Ο 20ός αιώνας σαν ελληνική τραγωδία». Αναρωτιέται τι είναι ο
Αγγελόπουλος: μαγικός ποιητής ή οι καταπληκτικές συνθέσεις του είναι απλώς ένα
ντεκόρ; Ειρωνεύεται επίσης τη σκηνή του φινάλε: «H χήρα αφήνει μια κραυγή…
τι δράμα. Τι κιτς!». Και καταλήγει πως η Βίβλος συγκρινόμενη με αυτή την
αγιοποίηση του έργου του (από τον ίδιο), είναι απλώς ένα ρομάντζο του
περιπτέρου!

H «Berliner Morgenpost» γράφει ανάμεσα στα άλλα: «Δεν φταίει ο Αγγελόπουλος
επειδή οι σκηνές με τα σεντόνια μας θυμίζουν διαφημιστικό σποτ για
απορρυπαντικά». Τα σύμβολα χαρακτηρίζονται υπερβολικά και «τίποτα δεν
νευριάζει περισσότερο σε μια ταινία που μιλάει για το παρελθόν με
παλιομοδίτικο στυλ».

Συνωστισμός από μνηστήρες

Καλές ταινίες είναι το προμήνυμα για έναν καλύτερο κινηματογραφικό χειμώνα.
Όλα λοιπόν θα κριθούν σε φωτοφίνις. Μέχρι στιγμής (πλην Αγγελόπουλου και της
ταινίας του Κεν Λόουτς που προβλήθηκε χθες αργά) προηγούνται:

Γαλλία: Σεντρίκ Καν «Κόκκινα φώτα»: καλοφτιαγμένο θρίλερ στα χνάρια τού
«Ο φίλος μου ο Χάρι». Καθώς και Πατρίς Λεκόντ «Confinces trop intimes», μια
πολύ νόστιμη αισθηματική και… ψυχαναλυτική κομεντί που πετάει στα σκουπίδια
το «Ντιβάνι».

ΗΠΑ: Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ «Πριν από τη Δύση»: κομεντί για δύο που μπορεί
να διαπρέψει στα ταμεία σε τροχιά «Αμελί». Τζόσουα Μάρστον «Κεχαριτωμένη
Μαρία»: ένας πρωτοεμφανιζόμενος Αμερικανός Κεν Λόουτς περιγράφει τον εφιάλτη
μιας 17χρονης Κολομβιανής που μεταφέρει στο στομάχι της κάψουλες με ηρωίνη.
Και Πατ Τζένκινς «Το τέρας»: αδυσώπητο πορτρέτο μια πόρνης, λεσβίας και σίριαλ
κίλερ.

Ιταλία: Ματέο Γκαρόνε «Primo amore»: σκληρό, σκοτεινό, καταστροφικό. H
Ευρώπη των προνομιούχων στο Κωσταλέξι τής… πολυτέλειας.

Νορβηγία: Χανς Πέτερ Μόλαντ «Μια υπέροχη χώρα»: ο Γολγοθάς ενός
Βιετναμέζου που λαθρομεταναστεύει για να βρει τον πατέρα του στο Τέξας.

Δανία: Ανέτ Όλεσεν «Στα χέρια σου»: ιστορία γυναικείων φυλακών και στο
ύψος του «Dogme» του Λαρς φον Τρίερ.

Για τις ερμηνείες θα μονομαχήσουν: Σαρλίζ Θερόν με Ζιλί Ντελπί και με πρώτη
επιλαχούσα τη Βολιβιανή Κατολίνα Σαντίνο και για τον α’ ανδρικό ρόλο οι Γάλλοι
Ζαν Πιερ Νταρουσέν και Φαμπρίς Λουκινί με αουτσάιντερ τον Αμερικανοβιετναμέζο
Ντάμιεν Νγκουγιέν!