Διαστάσεις Έγραψαν από την καρδιά τους

Ο καλύτερος μαθητής, ο πιο ευγενικός κι ο πιο ευαίσθητος, λεγόταν Κέβιν
Τζάκσον. Ο λόγος που βρισκόταν στη φυλακή είναι ότι μια μέρα πήρε ένα όπλο,
μπήκε σε έναν κινηματογράφο, σκότωσε τρεις θεατές κι ύστερα πήγε σε έναν άλλο
κινηματογράφο και παρακολούθησε μια ταινία.

Ανοιχτή πρόκληση: μέλη της συμμορίας Bloods του Λος Άντζελες εκφράζουν την άποψή τους για την κοινωνία

Ο συγγραφέας Μαρκ Σάλζμαν είχε αποφασίσει να μην ξαναδιδάξει γράψιμο. H
εμπειρία του τον είχε διδάξει ότι οι λέξεις «δημιουργική γραφή» και «τάξη» δεν
έχουν καμιά σχέση μεταξύ τους. Οι περισσότεροι από τους φοιτητές του έρχονταν
στο μάθημα αργά και έφευγαν νωρίς, και όσοι έκαναν τον κόπο να του παραδώσουν
κάποια εργασία έγραφαν για σκύλους που κάνουν σκι, για αξέχαστα χανγκόβερ και
για το αληθινό περιεχόμενο της αγάπης. Όταν λοιπόν μια φίλη του τον κάλεσε να
παρακολουθήσει μια σειρά διαλέξεων που θα έδινε στις νεανικές φυλακές του Λος
Άντζελες, η πρώτη του αντίδραση ήταν αρνητική. Αν δεν μπορούσε να κάνει
δουλειά στο Πανεπιστήμιο, τι να περιμένει από νεαρούς κρατουμένους που τα
εγκλήματά τους ήταν τόσο σοβαρά ώστε είχε κριθεί αναγκαίο να δικαστούν από
δικαστήρια ενηλίκων;

Χάρις στην επιμονή της φίλης του και μιας 70χρονης καλόγριας, ο Σάλζμαν
πείστηκε όχι μόνο να παρακολουθήσει τα μαθήματα, αλλά να αναλάβει και ο ίδιος
μία τάξη. Οι πρώτοι του μαθητές ήταν τρία λουλούδια: ο Φρανσίσκο Χαβιέρ με το
ξυρισμένο κεφάλι και τα τατουάζ σε όλο το σώμα («Θα πάρω ένα γαμημένο άριστα
σ’ αυτή την τάξη»), ο γεννημένος στην Ταϊβάν Τζίμυ Βου και ο Κέβιν Τζάκσον με
το αγγελικό πρόσωπο («ένα από τα πιο γλυκά παιδιά που θα συναντήσεις ποτέ»,
όπως του είχαν πει). Γρήγορα όμως η τάξη μεγάλωσε τόσο πολύ, ώστε οι
ενδιαφερόμενοι έπρεπε να μπουν σε λίστα αναμονής. Απ’όλους τους μαθητές του, ο
Σάλζμαν ζήτησε να μη γράψουν για τα εγκλήματα που είχαν διαπράξει. Να μην
προσπαθήσουν να γράψουν ποιήματα ούτε να δημιουργήσουν χαρακτήρες. Να γράψουν
απλώς από την καρδιά τους.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Στις προσωπικές τους σχέσεις, οι κρατούμενοι
πουλούσαν μαγκιά και νταηλίκι. Στα γραπτά τους, όμως, εμφανίζονταν ανοιχτοί
και ευάλωτοι, τα παιδιά που στην πραγματικότητα ήταν. Τα κείμενά τους είναι
απελπισμένες προσπάθειες επικοινωνίας, που ξαφνιάζουν όχι για την έλλειψη
συνοχής αλλά για την προθυμία των συγγραφέων τους να εκτεθούν. Άλλα
απευθύνονται στους γονείς τους, άλλα περιγράφουν μάχες ανάμεσα σε αγγέλους και
διαβόλους, άλλα ξεχειλίζουν από πίκρα κι άλλα από νοσταλγία. Το βιβλίο
«Αληθινά σημειωματάρια» (Εκδ. Bloomsbury), στο οποίο ο Σάλζμαν εξιστορεί την
εμπειρία του, είναι ένα ανάγνωσμα συναρπαστικό και διδακτικό. H Αμερική έχει
ξεγράψει αυτούς τους νεαρούς εγκληματίες. Όπως παρατηρεί όμως ο κριτικός των
Τάιμς, αν τα πράγματα πάνε άσχημα γι’ αυτούς, τελικά θα πάνε άσχημα και
για μας.