Άπνοια στα… αιολικά πάρκα!

«H Ελλάδα αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις παραγωγής ανανεώσιμων πηγών
ενέργειας σαν να είναι… πυρηνικοί σταθμοί», καταγγέλλουν επενδυτές και
φορείς, οι οποίοι τονίζουν πως το ενδιαφέρον χάνεται και τα αιολικά πάρκα
μαστίζονται από τη… γραφειοκρατικά επιβεβλημένη άπνοια.

«Στις πιο ιδανικές περιοχές της χώρας, στη Θράκη, στην Εύβοια, στις Κυκλάδες,
στη Λακωνία, τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας αδυνατούν να
απορροφήσουν την ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν τα αιολικά πάρκα. H ΔΕΗ έχει
αναστείλει τα έργα ενίσχυσης που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν και να
μεταφέρουν “ανανεώσιμο ηλεκτρισμό”, ενώ έχουν “παγώσει” νέες επενδύσεις, με
συνολική ισχύ πάνω από 1.200 MW (MegaWatt), παρ’ όλο που οι άδειες έχουν
εκδοθεί και η χρηματοδότησή τους έχει βρεθεί». Οι καταγγελίες προέρχονται από
τον κ. Νίκο Βασιλάκο, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής
Συνομοσπονδίας Παραγωγών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ενώ παράπονα, όπως τα
δικά του, ακούγονται ολοένα και πιο συχνά.

Αμέτρητα αγκάθια. Με τα πιο μελανά χρώματα έγινε η περιγραφή της
κατάστασης στην Ελλάδα και στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο για τις Ανανεώσιμες Πηγές
Ενέργειας, το οποίο ολοκλήρωσε τις εργασίες του, πριν από λίγες ημέρες, στο
Βερολίνο. Γραφειοκρατικοί δαίδαλοι, εξοντωτικές διαδικασίες, μειωμένο
επενδυτικό ενδιαφέρον και εξίσου μειωμένοι ρυθμοί ανάπτυξης, χαμηλή
απορροφητικότητα ευρωπαϊκών κονδυλίων και δικαστικές κόντρες με το κράτος
συνθέτουν τις σκιές πάνω σε κάθε προσπάθεια ενίσχυσης των εναλλακτικών τρόπων
παραγωγής ενέργειας.

Όπως επισημαίνει η κ. Γεωργία Γληνού, από τη Διεύθυνση Ενεργειακής Πολιτικής
του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, από το σύνολο των σχετικών έργων που
χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μόλις το 40% έχει ολοκληρώσει τις
διαδικασίες για την… έκδοση αδειών. Μέχρι τον περασμένο Μάιο, για την έκδοση
μίας τέτοιας άδειας έπρεπε να γνωμοδοτήσουν 41 διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες
και να συντονιστούν τα υπουργεία Ανάπτυξης, ΠΕΧΩΔΕ, Εθνικής Οικονομίας,
Γεωργίας, Πολιτισμού, Μεταφορών, Εθνικής Άμυνας. Υπουργική απόφαση που
δημοσιεύτηκε στις 8 Μαΐου 2003 μείωσε τον αριθμό των φορέων σε 26 (!) και
όρισε πως οι φορείς θα πρέπει να δώσουν τις σχετικές απαντήσεις τους μέσα σε
διάστημα 90 εργάσιμων ημερών, το πολύ. «Οκτώ μήνες μετά, η υπουργική απόφαση
δεν έχει ενεργοποιηθεί, ενώ ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού, για παράδειγμα,
δηλώνει πως την αγνοεί», σημειώνει ο κ. Βασιλάκος. «Με όλες αυτές τις
διαδικασίες και τα προβλήματα, υπολογίζεται ότι χρειάζονται πάνω από δύο
χρόνια, κατά μέσο όρο, για να αποκτήσει κανείς την πολυπόθητη άδεια
εγκατάστασης αιολικού πάρκου», τονίζει η κ. Γληνού.

Μαραθώνιος διαδικασιών. Οι επενδυτές περιγράφουν ένα μαραθώνιο που
συχνά εξαντλεί τους εμπλεκομένους και παραπέμπει τα έργα στις ελληνικές
καλένδες. «Δαιδαλώδεις, αδιαφανείς πολλές φορές, δαπανηρές και χρονοβόρες
διαδικασίες, υπουργικές αποφάσεις που θεωρούν πως ένα αιολικό πάρκο μπορεί να
προκαλέσει επιπτώσεις στο περιβάλλον όπως αυτές που προκαλούν τα διυλιστήρια ή
οι βαριές βιομηχανίες οδηγούν στο συμπέρασμα πως το κράτος αντιμετωπίζει τις
εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ωσάν να επρόκειτο για… πυρηνικούς
σταθμούς», λέει ο κ. Βασιλάκος. «Επιπλέον, δεν υπάρχει ενιαία θέση στα διάφορα
υπουργεία και στις υπηρεσίες, στους δήμους, στις νομαρχίες, κ.λπ. Ο καθένας
έχει τη δική του πολιτική και τα δικά του κριτήρια. Ο ένας δεν θέλει να του
χαλάσουν τη θέα, ο άλλος φοβάται πως θα επηρεαστούν οι κατσίκες της περιοχής
τους, ο τρίτος θέλει να αφήσουμε αναξιοποίητη την ενέργεια ποταμών, για χάρη
λιγοστών εκδρομέων που κάνουν κανόε-καγιάκ»…

Αποχωρήσεις επενδυτών. Ως αποτέλεσμα, τα αιολικά πάρκα, τα τελευταία
δύο χρόνια μαστίζονται από… άπνοια. Το 2002 εγκαταστάθηκαν συνολικά λιγότερα
από 17 MW (ήταν περίπου 80 το 2001 και 81 το 2000) τη στιγμή που στη Γερμανία,
την ίδια χρονιά, εγκαταστάθηκαν συνολικά 3.246 MW και στην Ισπανία 1.495 MW.
«Γερμανικές, ισπανικές και ιαπωνικές εταιρείες που, τα περασμένα χρόνια, είχαν
δείξει ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά (λόγω των αυξημένων, τότε, ρυθμών
ανάπτυξής της) αρχίζουν να αποχωρούν», τονίζει ο κ. Βασιλάκος, ενώ, σύμφωνα με
τα στοιχεία του ΚΑΠΕ, από τις 95 επενδυτικές προτάσεις για τη δημιουργία
αιολικών πάρκων, που εγκρίθηκαν τον Ιούνιο του 2002 από το υπουργείο Ανάπτυξης
για να επιχορηγηθούν με κοινοτικά κονδύλια ύψους 387 εκατομμυρίων ευρώ, μόνο
δύο ή τρεις προβλέπεται να έχουν άδεια εγκατάστασης και να μπορέσουν τελικά να
ενταχθούν στα αντίστοιχα προγράμματα.

Απασχόληση και για ντόπιους, ενίσχυση για την τοπική οικονομία

«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στηρίζουν την απασχόληση και την τοπική
οικονομία», τονίζει ο Όμιλος για τη Διάδοση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και
περιγράφει την «πρόκληση» με αριθμούς. H εγκατάσταση αιολικών πάρκων με ισχύ
50 MW συνεπάγεται 600-900 μήνες απασχόλησης μόνο στη φάση κατασκευής τους (με
δυνατότητα αξιοποίησης ντόπιων που φτάνει το 40%). Στη φάση λειτουργίας τους,
τα πάρκα αυτά υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν 13-16 μόνιμους εργαζομένους (και
σε αυτή την περίπτωση η δυνατότητα αξιοποίησης των ντόπιων μπορεί να φτάσει
και το 100%). Για την κατασκευή ενός μικρού υδροηλεκτρικού έργου (5 MW)
υπολογίζεται ότι απασχολούνται περίπου 50 άτομα ενώ στη φάση λειτουργίας του
απασχολούνται μόνιμα 6-10 άτομα. Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο συνέδριο
«Ενέργεια και Ανάπτυξη», το οποίο πραγματοποιήθηκε στα τέλη Νοεμβρίου στην
Αθήνα και αναδημοσιεύονται στην εξειδικευμένη έκδοση «Ανεμολόγια».

Σύμφωνα με αυτά, το 2% του τζίρου μιας εγκατάστασης ανανεώσιμων πηγών
ενέργειας εκτιμάται πως ενισχύει την τοπική οικονομία. Συγκεκριμένα, ένα έργο
ισχύος 50 MW έχει κόστος κατασκευής περίπου 55 εκατομμύρια ευρώ, από τα οποία
το 10-20% ξοδεύεται τοπικά, σε εργοστάσια, προμήθειες, μισθούς. Ο τζίρος από
την πώληση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγει υπολογίζεται στα 10
εκατομμύρια ευρώ ετησίως, από τα οποία, βάσει νόμου, κάθε χρόνο ο τοπικός
δήμος θα εισπράττει περίπου 200.000 ευρώ τον χρόνο.